çok cesur bir film; hatta fazla fazla da pervasızca, üstüne de epey rahatsız edici lakin hakkını yiyemeyeceğimiz kadar teknik ve senaryo bakımından gerçekten başarılı.. film boyunca o karakterlerin bakışları bile, sanki biz o gerilime maruz kalıyormuşuzcasına tedirgin edici.. filmin konusu kısaca, şiddet dolu amerika’dan kaçıp, daha izole, sakin ve odaklı bir hayat sürmek için karısının ingiltere’de büyüdüğü kasabaya taşınan bir matematik öğretmeninin ekseninde dönen olayları konu alır. kendilerinden olmayanı pek aralarına kabul etmeyen kasabalılar; amerikalıyı, şehirden gelen yabancı olarak dışlarlar.. zira köylüler ve karısı da dahil herkese esasen mesafeli, ürkek duran fakat bu tavrının altında oradaki insanları kendisinden daha aşağı ve hakir gören öğretmen; onlar için aynı zamanda tuhaf ve alışılmadıktır.. mamafih film boyunca kasabalılar tarafından erkeklik-güç-ilkellik üçlemesinde sıkıştırılıyor oluşuna şahit oluruz. nitekim amerikalı matematikçimiz en sonunda, en pasif insanın bile içinden nasıl bir canavar çıkacağının, aslında her insanda bastırılmış duygular olduğunun kanıtını finale doğru gösterir. filmin ana konusu ismini de aldığı “straw dogs” metaforundan gelir. eski çin geleneklerinde, dini törenlerde samandan yapılmış köpekler kullanılır, bu figürlere saygı duyulur, kutsal bir muamele yapılırmış fakat tören biter bitmez yakılıp, değersizleştirilirmiş.. buna istinaden, lao tzu bu olaya şu vecize ile yaklaşır; “gök ve yer merhametli değildir, onlar için her şey saman köpekler gibidir.” dolayısıyla bu söz bizim ana temamız pekâlâ sayılabilir. uygar ve sakin görünen, daha doğrusu kendini bu şekilde maskeleyen bir adamın, finalde kendini yakarak (mecazen) yok etmesi, filmin sonundaki meşhur replik ve bilinmezlik; temelde, arabanın hiçliğe sürüldüğüne delalettir. öznel yorumlarımı biraz daha açmam gerekirse, peckinpah şiddet temasını işlemeyi seven bir yönetmen fakat bunu yaparken örneğin “tarantino” gibi işi eğlenceye dökerek yapmıyor. büyük ihtimalle kendisi de özel hayatında şiddete eğilimlidir ama bu filmde dikkat çektiği nokta, insanların en hayvani ve karanlık yönleri.. dediğim gibi film ziyadesiyle rahatsız edici ama bu kadar rahatsız edici olmasının temel etkeni, insan psikolojisini derinlemesine ele almasından kaynaklanıyor. eğer tamamen objektif bir gözle bakarsak, yönetmene hakkını teslim etmek zorundayız. ama eleştirmemiz gerekirse de, peckinpah’ın “erkeklik” güdüsü ile birlikte; güç ve tehlike unsuru isen varsın ama değilsen yoksun gibi iki zıt kutup çizmesi.. eleştirinin tersine takdir ettiğim bir diğer husus ise, karakterlerin hiçbirine tam olarak ısınamıyor oluşumuz çünkü özünde iyi diyebileceğimiz tek karakter bile yok.. ki olmaması da evlâdır çünkü keskin birer ayrımdan ziyade gri bir alan her zaman daha profesyonelcedir. bir diğer parantezim de, dustin hoffman’ın harika oyunculuğuna olsun.. zira korkak, pasif, içe kapanık ama benliğinde üstenci, bencil tavırları olan bir adamı ve bastırılmış tüm duygularını, “erkek” olma sorumluluğu ile kendine kanıtlama çabasına girip ortaya kendi içinden bir canavar çıkaran o dürtüsel güce yenik düşen adam rolünü muhteşem oynar. toparlamak gerekirse; “david” karakteri, görmekten dahi korktuğu kişilere dönüşen, bir “ironi” veyahut yönetmence bir “ehlileştirme” örneğidir.

