Skip to content
SatıcıMovie · 2016

Posts

Asghar Farhadi yine insan psikolojisinin en karanlık köşelerine dokunmayı başarmış. The Salesman, yalnızca yaşanan bir olayın değil, gururun, öfkenin, intikam duygusunun ve insanın kendi vicdanıyla mücadelesinin hikâyesi. Film boyunca kimin haklı, kimin haksız olduğunu sorgularken karakterlerin iç dünyasında giderek daha rahatsız edici bir yolculuğa çıkıyoruz. Özellikle finali, insanın zihninde kolay kolay kapanmayan bir hesaplaşma bırakıyor. İran sinemasının o sade ama derin anlatımını bir kez daha sevdim. Kusursuz bulduğum bir film olmasa da izlemeye değer.

Eskiden film tarihinin en üzücü sahnesinin Babam ve Oğlum açeydim kollarımı gitme diyeydim sahnesi olduğunu düşünürdüm. Artık olgunlaştım, bu filmdeki akşam yemeği sahnesi olduğunu düşünüyorum. Ara sıra aklıma gelir o sahneyi açar izlerim. Her seferinde de bunu yazan senaristin, çeken yönetmenin anasına avradına küfrederim. Film bu Mehmet abi film, milleti ağlatmak için yalancıktan yapıyolar deyip geçmeyin. Sanat uğruna da olsa insanları bu kadar üzebilenler namussuzun öz evladıdır. Albert Einstein, Vladimir Lenin gibi isimlerin öldükten sonra beyni incelenmiş. İnsanoğlunun vizyonsuzluğu midemi bulandırıyor. İncelenecek beyin bu filmin yönetmeninin beynidir. Einsteini inceleyip ne elde edeceksin? O çobanın en ünlü fotoğrafı snapchat efekti gibi amk. Küçük şımarık bebeler gibi dilini dışarı çıkarıyor. O kafada dikkate değer herhangi bi şey olamaz. Lenin de kafada ne varsa teorisyenlik ayağına yıllarca kafa sikmiş. Önce bizlere bi sorun, icazet alın bakalım daha fazla Lenin zırvası duymak istiyo muyuz? Azcık delikanlı olsa ölmeden Stalini pasifize eder, Troçki kardeşimizin önünü açardı. Ben o beyni daha fazla incelemek istemem. Hatta o beyni bir kabın içine koyup ona işkence etmek amacıyla youtubeden Özgür Demirtaş videoları dinletirdim. Özgür ciyak ciyak sesiyle serbest piyasa ekonomisi savununca Lenin kardeşin beyni napacak bakalım? Bu sıralar böyle şeyler düşünüyorum. Psikolojim çok bozuk. Herkese bol şans.

Yazıma Asghar Farhadi ile başlamak istiyorum. Ne söyleyebilirim? Bu adam bir kaseye portakal sıksın ben onu da izlerim. Gözüm kapalı güveneceğim yönetmenlerden biri. Satıcı filmi daha ilk sahnesinden yaşanacak olan dramı ve çöküşü yansıtıyor bizlere: Emad ve Rana çiftinin kaldıkları bina dışarıda yapılan bir çalışma yüzünden yerle bir olmak üzeredir. Çiftin hayatı yeni taşındıkları evle birlikte değişir. Çünkü eski kiracı ne idüğü belirsiz bir kadındır ve bu bela çiftin peşini bırakmaz. Her Asghar Farhadi yapımında olduğu gibi bu da vicdanımızı harekete geçiren bir film. Karakterlerin derinlerine iniyor ve ahlaki ikilemlerini fevkelade hissediyoruz. Aksiyon beklemeyin, yani patlayan, çatlayan bir efekt yok. Rana, bir akşam kapısını kocası geldi sanarak aralıyor ve banyoya giriyor. Sonrasında onu, başı yaralanmış şekilde hastanede buluyoruz. Rana ve Emad'ın bakışlarından, diyaloglarından, çevresiyle etkileşiminden olayın onlar üzerinde yarattığı psikolojik gerilimi duyumsuyoruz. Film çiftin hayatına paralel olarak bir de onların oynadıkları tiyatro sahnesine yer veriyor. (Arthur Miller- Satıcının Ölümü) Artan gerilim, öfke ve hüsran duyguları oyunda da ön plana çıkıyor. Katmanlı bir hikâye sunuluyot kısacası. Emad başta sakin bir öğretmenken, öfkesine yenik düşüp intikam almak istemesi ahlaki bir sorgulama yaşatıyor. Zirve an finalde yaşanıyor, her şey açığa kavuşuyor ancak bizi hemen cevaplandıramayacağımız sorularla baş başa bırakıyor. Özellikle son sahnede, Emad ve Rana'nın suçluluk duygularının ve vicdanlarının farklı şekilde işlemesi çok dikkat çekiciydi, oyuncular: Shabab Hosseini ve Taraneh Alidoosti'yi ayakta alkışlamak gerekiyor. Tabii ki Asghar Ferhadi İran'a dair toplumsal eleştirilere yer vermeden geçmez asla. Rana bir mağdur da olsa işe polisi karıştırmamaları, "Durum daha kötü olur, sana neden kapıyı açtın diye sorarlar?" şeklindeki konuşma İran'da kadınların durumunu ve ağır yüklerini gözler önüne seriyor... Rana'nın banyoda bir adam tarafından saldırıya uğraması kesinlikle bir suçtur, evet. Ancak Emad'ın intikam almak isteyerek bu adamı cezalandırma yöntemine başvurması da bir başka suç mudur? Filmin en önemli sorgusu burada yatıyor. Asghar Ferhadi kesin cevaplar vermiyor, seyirciye bırakıyor. Suçluyu (Rana banyodayken içeri giren yabancı adam) da, mağduru da gösteriyor. Ve bir soru işareti bırakıyor bizlere. Kısacası ben demek isterim ki "Satıcı" sanattan başka bir şey değildi. Bayıldım filme. Asghar Farhadi, Allah senden razı olsun. Filmlerinle kendime geliyorum resmen be adam. Ustasın sen usta.

The Salesman, İranlı yönetmen Asghar Farhadi’nin hem yazıp hem yönettiği, ahlaki gerilimle psikolojik dramı ustaca birleştiren etkileyici bir yapım. Hikâye, tiyatro oyuncusu bir çift olan Emad ve Rana’nın etrafında şekillenir. Çift, Arthur Miller’ın 1949 da yayınlanan Death of a Salesman oyununu sahnelemektedir. Ancak taşındıkları yeni evde yaşanan travmatik bir olay, özellikle Rana’nın psikolojisini derinden etkiler. Bu olaydan sonra Emad’ın giderek artan şekilde “suçluyu bulma” ve “hesap sorma” arzusu, filmin ana çatışmasını oluşturur. Farhadi burada klasik bir “suç ve ceza” hikâyesi anlatmaz; daha çok bireyin kendi içindeki adalet anlayışını sorgular. Film boyunca seyirci, “gerçek suçlu kim?” sorusundan çok, “gerçek adalet nedir?” sorusuyla baş başa kalır. Keyifli Seyirler

A Separation (Bir Ayrılık) ve About Elly ( Elly Hakkında) filmlerinin de yönetmeni olan Asghar Farhadi tarafından senaryosu yazılıp yönetilen The Salesman (Satıcı), 2016 Cannes film festivalinde 2 dalda, 89. Akademi ödüllerinde de 1 dalda ödül kazanmış bir film. Tiyatrocu bir çiftin başka bir eve taşınması sonrası kadının (Rana) talihsiz bir travma yaşaması ve kocasının (Emad) tek başına adaleti aramasını konu alan bir film. Filmin sonunda adaletin tesisi bireye mi yoksa bir otoriteye mi bırakılmalı, bireye ve aileye ihtimal sonu nasıl olur bunun ucu tartışmaya açık bir şekilde izleyiciye bırakılmış. Filmin sonunda adalet arayışının intikama evrilmesi sonucu Emadın suçluyla olan sahneleri ve suçlunun sonu beni çok etkiledi. Adalet arayışının birey üstü olması gerektiğini bir kez daha inanmış oldum. Ülke sinemaları genelde birkaç kategoride sinema dünyasının en iyi filmlerini yapıp dünya çapında ün salıyor; Türkiye’de komedi, ABD’de aksiyon-macera vs İran sineması deyince de akla ilk gelen dram oluyor. Çünkü ülke tarihi ve sosyo-kültürel şartları ister istemez sinemaya da yansıyor. Bu film de İran sinemasının en iyi yaptığı gibi dram ve birazcık gerilim içeriyor. Karakterlerin diyalogları, duygu aktarımı, mekan, kostümler her şey sanki yanı başımızdaki komşumuz yada bizmişiz gibi doğal ve yapmacıktan uzak bir şekilde adeta senaryoyu oynamıyor gündelik hayatın kendisiymiş gibi bir hava veriyor.

Post modern İran fotoğrafını en net çeken filmlerden biri olmuş. Asghar Farhadi zaten müthis bir yönetmen. Bitmek bilmeyen talepler,şımarıklık,memnuniyetsizlik bunların doğurduğu baskı,kendini ispatlama arzusu ve bu ispatlama arzusunun sonucunda oluşan derin yıkıntı. Hayatın normaline savaş açan,aşırıya kaçan herkes kaybetmeye mahkumdur izleyenlerin çoğundan farklı olarak aldığım mesaj bu. Akıcı bir film önerilebilir.

Everyone has a shelf. What's on yours?

Continue with Email