eylül
Romanımız, kıt kanaat geçinen ve kazandığı üç beş kuruşun ancak kiraladığı daireye ve yemeğe yettiği memur Makar Devuşkin'in, uzaktan akrabası olmasına rağmen öz kızı gibi sevdiği ve saydığı Varvara Dobroselova'nın mektuplarından oluşuyor. Dostoyevski aslında bu mektuplarda o sırada Rus edebiyatında yaygın ya da klişe olan "Doğal Okul" akımını yansıtıyordu. Tabii bununla da kalmıyor, bir de yazarlık hakkındaki gerçek düşüncelerini, kazandığı parayı, sayfa başına alınan paraların değerini karakterler yardımıyla bize iletiyor. "Bir kuru ekmek parası kazanabilmek için yazıyorsam, şöhretin ne anlamı var?" Karakterlerin de içinde bulunduğu o dönemki Petersburg, yoksulluk içindeydi. Tabii karakterlerimiz de bundan nasiplerini, Devuşkin'in dediğine göre kaderlerini, almışlar. Devuşkin, kendine bile zor yeten memur maaşıyla çoğu mektubun yanında Varvara'ya şeker yollar, eline ne kadar geçerse çoğunu kıza gönderir. Kız bu duruma sitem eder. İlerleyen mektuplarda, Devuşkin'in, öz kızı saydığı Varvara için parasını çar çur etmesinin sonuçlarını görürüz. Aynı zamanda, Devuşkin, kiracı olduğu evde, farklı odalarda birçok farklı insan ve aileyle yaşamaktadır. Mektuplarda onların gündelik yaşamından, bazen vefasızlıklarından, bazen iyi birer insan oluşlarından bahseder ve insanlığın tanımını kurar. Belki ben duygusal olduğumdan, ya da belki de kitabın atmosferi çok 'kara baht' içerdiğinden ve belki de klişeye kaçtığından (o dönem belki bu olaylar klişe sayılabilirdi fakat ben Dostoyevski'nin abarttığını düşünmüyorum, mutlaka o dönemde insanlar kırılıyordu.) duygulanıp ağlamış bulundum. Yazarın duyguları, karakterlerin içinde bulunduğu durumu çok iyi yansıttığını düşünüyorum.
İnsancıklar

