İçeriğe geç
Raf
Sanat Başkaldırır: Coşku ve Cüretkarlık Üzerine sayfasını açSanat Başkaldırır: Coşku ve Cüretkarlık ÜzerineJeanette WintersonKitap · 2018
İlk gönderi

Orijinal adıyla "Art Objects" "sanat başkaldırır" ya da "sanat objeleri" Dil'in kendisi için tutku olduğunu söylüyor yazar belki de buna atıf yapmak adına bu ikili anlama gelen başlığı seçiyor. "Peki nedir sanat?  Sanattan zevk alabilmek, sanatı anlayabilmek için entelektüel ya da uzman mı olmak gerekir? Sanat onlar için midir? " soruları üzerine düşüneceğiniz ilk bölümden başlayalım. Yazar, Amsterdam'da, küçük bir galerinin önünden geçerken gördüğü ve onu büyüleyen bir tabloyu anlatıyor. Görsel sanatlara pek ilgisi olmayan yazar ne yapacağını şaşırıyor, kendisi karşı taraftaki kitapçıda buluyor birden. Kitaplar en iyi bildikleri çünkü, onlarla ne yapılacağını biliyor, onları nasıl okuması gerektiğini biliyor. Ama bir resim, bir resim karşısında ne yapılabilir? Nasıl anlaşılabilir? Kaçmak yerine tüm gününü müzelerde akşamları ise okuyarak geçirmeye karar veriyor. "Bu resim bana hiçbir şey ifade etmiyor" biçimindeki alışıldık tepkimin yerini "Benim bu resme söyleyecek hiçbir şeyim yok" almıştı diyor. Resimlere uzun uzun bakmak insanın, kendisini yabancı bir şehirde bulmasına benzer. Sanatın dilinin ana dilimiz olmadığını kabul etmemiz gerekir. (syf16) Onu tanımak, anlamak, sevmek için zaman ayırmak gerekir. "Aşk zaman alır" 'Tabloları hızla akan film kareleri gibi' odalarda sıkış tıkış doldurulmuş, adeta hapsolmuş resimlerin olduğu  müzelerde bu pek mümkün değil tabi. Peki ne yapmalı? Bunun için çağdaş sanat sergilerini, 'tekrar tekrar görmek isteyeceğiniz' şeyi bulana kadar gezmeli, onlara dikkatle bakmalı (tam burada ufak bir parantez açıp Berger'den bahsetmeli "görme biçimini değiştirmeli"  demeli), emek vermeli. Popüler kültürünün değersizleştirdiği bir kavram "emek". Sanatın vazgeçilmezi. "Hakiki sanat, onunla karşı karşıya kaldığımızda, olduğumuz ‘ben’e meydan okur.” "Ben kaçmadım. Amsterdam'daki bir galeride oturup ağladım." diyor yazar. Bu meydan okuma karşısında siz ne yapacaksınız? Şimdi kitabın ikinci kısmına gelelim "edebiyat" a. Romantizm, modernizm ve karşıda realizm. Realizm bir akım ya da devrim miydi? Şair kime hizmet etmelidir? Topluma mı yoksa ilham perisine mi? Eliot, Pound, Joyce, Woolf, Stein, HD. Onların başkaldırısı, dili. Sıradan okur tarafından aşırı zor, edepsiz ya da sıkıcı olmakla suçlandılar. Okurun yazardan istekleri vardı, sanatçı ne yapacaktı bu durumda? " Sanat kimseyi dışarıda bırakmaz ama kimsenin seviyesine de inemez, o istisnai manzaraya ulaşmak istiyorsak yukarı tırmanması gereken bizleriz" (syf50) Daha önce bakmadığımız açılardan bakmamızı sağlıyor bu yazarlara. Bu kitabı okuduktan sonra Woolf'u ve Stein'i yeniden okuyun, anlayacaksınız. Sonraki bölümde Winterson, ailesinden çocukluğundan, cinsel kimliğinin bir yazar olarak sürekli olarak önüne çıkarılmasından bahsediyor, tutkularını anlatıyor, en büyük tutkusu dil, kelimelerin esrikliği içinde yaşıyor, "okumak seksi" dır. Unutmayın, " bir kitabı elinize alabilirsiniz ama bir kitap sizi odanın öbür ucuna fırlatabilir. Bir kitap sizi rahat koltuğunuzdan alıp deniz kenarındaki kayalıklara taşıyabilir. Bir kitap sizi kocanızdan, karınızdan, çocuklarınızdan, bütün benliğinizden ayırabilir. Ömür boyu çektiğiniz bir acıyı dindirebilir. Kitaplar kinetiktir ve her devasa güç gibi, onu elinizde tutarken dikkatli olmanız gerekir.”

Yükleniyor…

Ne izledin, ne okudun? Herkese anlat.

E-posta ile Devam Et