Raf Yorumu: kimmiş bu kalli? (@kalli)

kalli 10 months ago

Adalet ve Haksızlık, Diriliş ve Ölüm, Aydınlanma ve Kararma... Diriliş kitabı Tolstoy'un ölmeden önce yayımlanan son eseri olma özelliğini taşır. Kitap yazıya başlarken verdiğim kavramların etrafında döner. Nehludov bir prenstir. Hizmetçi olarak geçimini sağlayan Maslova ile günah dolu bir gece…devamıAdalet ve Haksızlık, Diriliş ve Ölüm, Aydınlanma ve Kararma... Diriliş kitabı Tolstoy'un ölmeden önce yayımlanan son eseri olma özelliğini taşır. Kitap yazıya başlarken verdiğim kavramların etrafında döner. Nehludov bir prenstir. Hizmetçi olarak geçimini sağlayan Maslova ile günah dolu bir gece geçirir. Bir daha görüşmezler. Yıllar sonra görev yaptığı mahkeme salonunda sanık mahkemesinde Maslova'yı cinayet suçundan yargılanırken gören Nehludov, mahkemenin aksine Maslova'nın suçsuz olduğunu düşünmektedir. Bir yandan da geçmiş için vicdan azabı çeken Nehludov, Maslova'nın özgür kılınması için çabalamaya başlar. Maslova için uğraştıkça çürümüş ve yozlaşmış adalet sistemine daha çok tanık olur. Nehludov, duyduğu vicdan azabıyla çıktığı bu yolda içindeki iyiliği keşfeder. Yardıma ihtiyacı olanın sadece Maslova değil, birçok mahkumun, birçok alt tabaka insanının olduğunu keşfeder. Duyarsızlığını ve erdemsizliğini keşfetmesi yüzüne tokat gibi çarparken bu gerçeği değiştirmek ahlaki olarak dirilmek ister. Maslova'yı özgür kılmak istemesi aslında bir nevi vicdanını serbest bırakması ve şu ana dek duyduğu tüm suçluluk duygularını ve hatalarını özgür kılması demektir. Roman sadece hukuki adalet terazini değil, içsel hesaplaşmanın terazisini de içerir. Tolstoy, Diriliş kitabıyla yalnızca çürümüş adalet sistemini değil, mahkemeleri, kiliseleri, bürokrasiyi, soyluları, üst tabakayı da ağır bir şekilde eleştirir. Maslova'nın mahkumiyeti üzerinden çürümüş sisteme ayna tutar. Hapishanelerde yaşanan olayların da bir anlatımı vardır. Yine aynı bilgelik ve sert tutumla. Kitap ayrıca kadınların yaşadığı zorluklara ve toplum içindeki konumuna da yer verir. Hele Maslova gibi kimsesiz, alt tabakadan bir kadınsa... Erkek egemen toplumda yaşamaya çalışan bir kadın. Sistemin yarattığı eşitsizliğe de güçlü bir yargı var. Diriliş yalnızca bir mahkeme romanı değil, ahlaki uyanıştır. Ve Tolstoy bu kitabıyla şu soruyu sordurtur: İşlenen bir suç sadece bireye mi aittir, yoksa sisteme mi? Sistemin dayattığı ve yaşattığı şeyler bireyi suç işlemeye sürüklüyorsa bundan nasıl ve ne derecede yargılanmalıdır? Tolstoy'un yarattığı Nehludov karakterinin çürümüş sisteme ışık tutarken, kaybedilen adaleti geri getirme ve yeniden diriltme çabası. Eşitsizlik ve adaletsizlik... Mükemmel bir sistem eleştirisi. Kitabın bir ağırlığı olsa da kendini rahat rahat okutuyor.