Raf Yorumu: . (@merdumgriz)

“Güvercinler gibi bağırışıyoruz adalet için ama kimse duymuyor bizi.” Cüzzamlıların yaşadığı o unutulmuş koloni, Furuğ Ferruhzad’ın kamerasında yalnızca bir hastalık mekânı değil; toplumun dışarı attığı tüm hayatların karanlık aynasıdır. Belgeselde geçen “Güvercinler gibi bağırışıyoruz adalet için ama kimse duymuyor bizi”…devamı“Güvercinler gibi bağırışıyoruz adalet için ama kimse duymuyor bizi.” Cüzzamlıların yaşadığı o unutulmuş koloni, Furuğ Ferruhzad’ın kamerasında yalnızca bir hastalık mekânı değil; toplumun dışarı attığı tüm hayatların karanlık aynasıdır. Belgeselde geçen “Güvercinler gibi bağırışıyoruz adalet için ama kimse duymuyor bizi” cümlesi, aslında yalnızca oradaki insanların değil, Furuğ’un kendi ruhunun da özlü bir ifadesidir. Çünkü Furuğ, hep duyulmak isteyen ama her defasında sessizliğe sürülenlerin şairidir. Ev Karadırda cüzzamlıların ellerini, yüzlerini, yaralarını saklamadan gösterir; ama hiçbir zaman acıyı sömürmez. Onları izleyiciye bir trajedi vitrini olarak sunmaz; aksine o yaraların içinde yaşayan olağan hayatın ritmini yakalar: çocukların oyunu, kadınların gülüşü, erkeklerin sessiz bekleyişi… Hastalığın çürüten dokusunun içinde bile insan olmanın hâlâ sürüyor oluşunu gösterir. Furuğ’un kamerası yargısızdır; şefkati estetize etmez, samimi bir tanıklık sunar. Bu yüzden belgesel yalnızca toplumsal bir gerçekliği değil, bir vicdan çağrısını kaydeder. O kolonide yaşayanların dış dünyaya ulaşmayan çığlıkları, Furuğ’un şiirindeki yalnızlık, reddedilme ve özgürlük arzusuyla birleşir. Ev Karadır, toplumun görmek istemediği karanlığı görünür kılar. Çünkü Furuğ için adalet, ışığı artırmak değil; karanlığı dürüstçe gösterebilmektir. Belgeselin ritmi şiir gibidir: Kamera bir yüzün üzerinde dururken, Furuğ’un sesi o yüzü yalnızlıktan çıkarır. Hastalıkla örselenmiş bedenleri yeniden birer özneye dönüştürür. Cüzzamlıların o görünmeyen hayatları, onunla birlikte bir insanlık ölümünden değil, bir insanlık unutuluşundan söz eder. Güvercinleri andıran o çığlık, belki de şunu söyler: Unutulanların dünyasında adalet, ancak birinin bakmayı göze almasıyla başlar. Furuğ ise tam da bunu yapar: bakar ve gösterir. Kendime not: Farsça şiirlerin seslendirişi de ayrı muazzam oluyor. Vakit bulursam öğrenmek istiyorum, umarım bulurum.