Raf Yorumu: 1yazaredasi (@1yazaredasi)

Bu kitabı okurken ne olacak diye merak etmiyorsun. Çünkü olacak olanı daha baştan biliyorsun. Ama yine de sayfaları çevirmeye devam ediyorsun. Gabriel García Márquez’in Kırmızı Pazartesi kitabı tam olarak böyle bir kitap. Başta bir cinayet romanı gibi başlıyor, ama birkaç…devamıBu kitabı okurken ne olacak diye merak etmiyorsun. Çünkü olacak olanı daha baştan biliyorsun. Ama yine de sayfaları çevirmeye devam ediyorsun. Gabriel García Márquez’in Kırmızı Pazartesi kitabı tam olarak böyle bir kitap. Başta bir cinayet romanı gibi başlıyor, ama birkaç sayfa sonra anlıyorsun ki bu kitap bir cinayeti değil, bir toplumun vicdanını ve namus kavramını anlatıyor. Katil belli. Kurban belli. Hatta cinayetin saati bile konuşuluyor. Ama kimse durdurmuyor. Ve bence kitabın en sert yeri tam burada başlıyor. Namus denildiğinde aklın nasıl susturulduğunu görüyoruz. Angela Vicario düğün gecesi “utanç” diye damgalanıyor, aile de o utancı yıkamak istiyor. Santiago’nun gerçekten suçlu olup olmadığı ise en başından önemsizleşiyor. Zaten kitap boyunca bunu anlayamıyorsunuz. Zaten bir önemi de olmuyor. Çünkü toplum kararını çoktan vermiş; bir isim yeter. Vicario kardeşler ise birilerinin onları durdurmasını bekliyor. Cinayeti işlemek istemiyorlar. O yüzden öldürecekleri ana kadar bağıra bağıra ilan ediyorlar: “Bakın, yapacağız!” Kasaba ise otomatik cümleyle kendini kurtarıyor: “Namus meselesi, karışılmaz.” Romanın gerçek suç ortağı bence bu cümle. Bir diğer dikkat çekici nokta ise, Marquez’in Latin kasabasıyla Ortadoğu’yu yan yana koyduğumda başka bir gerçeği fark ediyorsunuz. Her iki hikâyede de kadın merkezde ama kadın bir özne değil; utancın kendisi, namusun sahibi ilan edilen, kirlenmiş sayılan, sessizliğe mahkûm edilen, ceza kesilen hep o. İki toplum arasındaki fark ise bıçakların yönü. Kırmızı Pazartesi’nde düzeni onarmak için kurban dışarıdan seçiliyor. Kadın damgalanıyor ama infaz başka bir bedene kesiliyor. Ortadoğu’da ise erkek, erkeğe dokunmaz. Çünkü dokunursa çatışma büyür, kan davaları başlar. Bu yüzden ceza en savunmasız olana, kadına kesilir. Yani özne aynı, sadece kurbanın cinsiyeti farklı. Ama iki sistemin hedefi de aynı; iktidarı kadının bedeni üzerine kurmak.