2026 (50. Film) Bu filmle beraber bu sene yarı dalya yapmış bulunuyorum. Gündüz atmayı düşünsem de gönderiyi anca bu saate yetiştirebildim. 2 sene öncesine kadar satranç turnuvalarını dahi canlı canlı takip eden bir satrançsever olarak bana konu bakımından çok yabancı…devamı2026 (50. Film)
Bu filmle beraber bu sene yarı dalya yapmış bulunuyorum. Gündüz atmayı düşünsem de gönderiyi anca bu saate yetiştirebildim. 2 sene öncesine kadar satranç turnuvalarını dahi canlı canlı takip eden bir satrançsever olarak bana konu bakımından çok yabancı olmayan bir filmdi. Kimilerine göre tarihin en iyi oyuncusu Boby Fischer'ın direkt hayatına odaklanmaktan ziyade yine bu sporun efsanesi Boris Spassky ile olan Dünya Şampiyonluk maçı ve sürecine ışık tutulmuş.
Fischer rolünde benim gerçek Spider-man'im olan Tobey Maguire'ın olması filmi benim için baştan ilgi çekici kıldı. Satrança da ilgim olunca film benim için aktı gitti diyebilirim. Fischer ezbere karşı ortaya attığı Chess960 formatı olsun, Spassky'e karşı hiç oynamadığı açılışları oynaması ile beraber bu sporun unutulmaz şampiyonlarından bir tanesi. Ailesinin devrimci olması, şampiyonluk sonrası kaçak hayatı yaşaması satranç için yapabilecekleri konusunda en azından benim için yarım kalmış bir hikaye... Film için konuşacak olursam Maguire rolü son derece iyi oynamış. Özellikle Fischer'ın sağlıksız, takıntılı yapısını Brothers filminde de bize gösterdiği gibi yaşamış adeta. Spassky rolündeki Liev Schreiber'i de bu filmle tanımış olsam da gayet iyi bir performanstı. Dünya Şampiyonluk maçı psikolojisi filmde iyi işlenmişti. Dediğim gibi hayatı belki derinlemesine işlenilmemiş lâkin bence detaylı yapılması film süresini uzatırdı çünkü şampiyonluk sürecinde anlatılan kısmın kırpılması bence çok uygun olmazdı.
Keyifli bir 2 saatti. Satranç özelinde izlediğim ilk film. Spora merak uyandırmak, ilgiyi arttırmak adına amacına ulaşmış bir yapım. Tavsiye ederim hem filmi hem de satrançı.
6.9/10
Film Hakkında İlginç Detaylar (Spoiler Uyarısı)
1- Tobey Maguire sadece başrol oynamakla kalmadı, filmin yapımcılığını da üstlendi ve bu projenin hayata geçmesi için 10 yıl uğraştı.
2- Liev Schreiber, Boris Spassky rolü için aylarca Rusça dersi aldı ve filmdeki aksanı gerçek Ruslar tarafından bile takdir edildi.
3- Filmde tahtada görülen tüm hamleler, 1972 yılındaki meşhur maçların orijinal kayıtlarıyla birebir aynıdır.
4- Tobey Maguire, Fischer’ın psikolojisini anlamak için satranç ustalarıyla ve Fischer’ı tanıyan psikologlarla uzun vakit geçirdi.
5- Filmde de vurgulanan 6. oyun, satranç tarihinin en estetik ve mükemmel oyunlarından biri kabul edilir. Spassky’nin rakibini ayağa kalkıp alkışlaması gerçektir.
6- İzlanda’daki çekimler için Reykjavik’teki orijinal salonun birebir kopyası Montreal’deki bir stüdyoda inşa edildi.
7- Filmin sonunda bahsedilen "Fischer Random" (Chess960), ezbere dayalı açılışları bitirmek için Fischer’ın gerçekten dünyaya bıraktığı bir mirastır.
8- Fischer gerçek hayatta da otellerdeki piyano tellerinden veya telefonlardan dinlendiğini düşünecek kadar ileri seviye bir paranoya yaşıyordu.
9- Peter Sarsgaard’ın canlandırdığı Peder Lombardy, Fischer’ın hayatındaki gerçek bir figür ve kendisi de bir satranç büyükustasıdır.
10- Film, satrancın sadece bir oyun değil, ABD ve SSCB arasında "kansız bir savaş" olarak görüldüğü dönemi çok iyi yansıtıyor.
11- Efsane şampiyon Kasparov, filmi izledikten sonra Tobey’nin performansını "ikna edici" bulsa da satranç teknikleri konusunda birkaç küçük eleştiri getirmişti.
12- Fischer’ın Spassky’ye karşı hayatı boyunca hiç oynamadığı 1.c4 (İngiliz Açılışı) ile başlaması, Spassky’yi psikolojik olarak yıkan gerçek bir hamledir.
13- Filmde Fischer’ın annesinin devrimci kimliği ve FBI takibi altında olması, onun karakterindeki "herkes beni izliyor" algısının kökenini oluşturuyor.
14- Film şampiyonlukla bitse de, Fischer gerçek hayatta bu zaferden sonra 20 yıl boyunca tek bir resmi maç bile yapmamıştır.
15- Fischer hayatının son yıllarını, ona kucak açan tek ülke olan İzlanda’da geçirmiş ve orada vefat etmiştir.
16- Fischer’ın aşırı duyarlı olduğu sahnelerdeki (kamera sesi, öksürük sesi) ses tasarımı, izleyiciyi onun dünyasına sokmak için abartılarak mikslendi.
17- Filmin içine serpiştirilen bazı haber bülteni görüntüleri, 1972 yılındaki gerçek arşiv kayıtlarıdır.
18- Gerçekte Boris Spassky, Fischer’dan daha kısaydı ancak filmde Liev Schreiber daha uzun ve heybetli bir Spassky portresi çiziyor.
19- James Newton Howard’ın besteleri, filmin gerilimini bir satranç saatindeki tıkırtılar gibi yansıtıyor.
20- Film vizyona girdiğinde, internet üzerindeki satranç platformlarında üyelik patlaması yaşanmıştı.
21- Filmin o gerilim dolu, zihinsel bir savaşı andıran müziklerini yapan efsanevi besteci James Horner, filmin vizyona girmesinden kısa bir süre önce, 22 Haziran 2015 tarihinde kendi kullandığı uçağın düşmesi sonucu 61 yaşında hayatını kaybetti. Titanic ve Cesur Yürek'in de müziklerini yapan bu deha, son dokunuşlarından birini bu filme yapmıştı.
22- Bu film, Tobey Maguire’ın 2011’den sonra başrolde yer aldığı ilk büyük sinema filmiydi. Maguire, Fischer’ın o karmaşık ruh halini yansıtmak için aylarca satranç teorisi çalıştı.
23- Boris Spassky filmi izlediğinde, Schreiber’in performansını çok beğendiğini ve o dönemki "centilmen" duruşunun doğru yansıtıldığını bizzat ifade etti.
24- Filmde değinilen bu format, Fischer’ın "ezber satranca" olan nefretinin ürünüdür. Taşların başlangıç konumunun rastgele belirlenmesi, zekanın ezberden daha üstün olduğunu kanıtlamak içindi.
25- Yönetmen Edward Zwick, Fischer’ın paranoiasını izleyiciye hissettirmek için çekimlerde "klostrofobik" dar açılar ve rahatsız edici ses frekansları kullandı.
26- Bobby Fischer’ın IQ’sunun 187 olduğu söylenir (Einstein’dan bile yüksek). Tobey Maguire, bu dehanın getirdiği o "dayanılamaz zihinsel hızı" yansıtmak için çok çabaladı.
27- Film, Bobby Fischer’ın gerçek hayatındaki karmaşık telif hakları ve ailesinin itirazları nedeniyle neredeyse 10 yıl bekletildikten sonra çekilebildiği magazin kulislerine sızmıştı.
28- Rahip Bill Lombardy’i canlandıran Sarsgaard, rolüne hazırlanırken gerçek Lombardy ile tanışmış; Lombardy ona Fischer’ın aslında çok "yalnız ve sevilmek isteyen" biri olduğunu anlatmıştır.
29- Fischer’ın filmdeki telefon ve elektrik prizlerinden gelen seslere olan takıntısı gerçektir; otel odalarındaki tüm kabloları söktürdüğü arşiv kayıtlarında vardır.
30- Paul Marshall karakterini canlandıran Stuhlbarg, Fischer’ın avukatının o pragmatik ve bazen acımasız tavrını yansıtmak için gerçek dava tutanaklarını okumuştur.
31- Fischer’ın 13 yaşında kazandığı "Yüzyılın Oyunu", filmde onun çocukluk dehasını kanıtlamak için flashback sahnelerinde kullanıldı.
32- Annesinin komünist bir aktivist olması, FBI’ın Fischer’ı hayatı boyunca "şüpheli" olarak izlemesine neden olmuştur.
33- Filmde kullanılan taşlar, turnuva standardı olan orijinal Staunton tasarımıdır ve taşların ağırlığı bile oyuncuların el alışkanlığına göre ayarlanmıştır.
34- Maguire'ın Brothers filmindeki travma sonrası stres bozukluğu performansı, yönetmen Zwick'e bu film için ilham veren ana referans olmuştu.
35- Fischer’ın Yahudi asıllı olmasına rağmen radikal Yahudi karşıtı söylemleri, filmde onun zihinsel çöküşünün bir parçası olarak işlenmiştir.
36- Pawn Sacrifice (Piyon Fedası), hem bir satranç terimi hem de devletlerin Fischer’ı siyasi bir piyon olarak feda etmesine yapılan bir göndermedir.