İçeriğe geç
Odyssey sayfasını açOdysseyChristopher NolanFilm · 2026
214 gönderi

"Sen kaderine hükmetmek isteyen bir adamsın. Ama buna hükmedemezsin. Kendini fırtınaya teslim etmelisin, Poseidon'a boyun eğmelisin. Ve cezanı kabul etmelisin. Savaşmaktan vazgeç, kontrolü bırak ve yaşa. Bu, henüz göze almadığın bir teslimiyet (inanç sıçraması), Odysseus." Sinemada tek başıma izlediğim ilk film. Film hakkında hiçbir fikrim olmadan izlemeye gittim, kitabını da okumamıştım. IMAX deneyimiyle Türkiye’deki, en azından gerçek IMAX deneyimine en yakın sinemada izledim. Bir süre sonra beni deniz tuttu. Öyle bir gerçekçilik hâkimdi. Şunu söylemeliyim ki bu filme “berbattı” diyen kesimin filme haksızlık yaptığını düşünüyorum. Sırf şu filmin en meşhur müziğini yapmak için bile Antik Yunan'dan kalma enstrümanları kullanmışlar ve efsane bir iş olmuş. Tek gözlü dev sahnesinde aşırı derecede korktum. Bu sebeple o sahnede gözlerimi ve kulağımı kapatmak durumunda kaldım. Görsel efekt kullanılmadığını her zerremde hissettim. (Tek gözlü dev (Polyphemus) sahnesi, bilgisayar efektleri (CGI) yerine yaklaşık 18 metre boyutunda devasa bir mekanik kukla ve oyuncu Bill Irwin'in canlı performansı ile çekilmiş.) Denizcilerin yemekleri yedikten sonra domuza dönüşme sahnesi iğrençti. Bu sahne çekilirken de görsel efektler kullanılmamış. Aynı zamanda bu sahne Ruhların Kaçışı filmini hatırlattı bana. O filmde de böyle bir metafor kullanılmıştı. Yine bir sahnede adaya gittiklerinde uzun boylu şövalyeler vardı. Orada da gerçekten boyu uzun insanları çekim açısıyla dev gibi göstermişler. Ekip, yaklaşık dört ay boyunca gerçek dalgalar ve akıntılarla boğuşarak çekim yapmış. Odysseus'un gemisi için stüdyo maketleri yerine Norveç'te inşa edilen 35 metrelik gerçek ahşap gemi kullanılmış. Ayrıca kadraja giren yunuslarda tesadüf eseri çekime dahil olmuş. Yeraltı Dünyası sahnelerinde oyuncular kumun altında şnorkelle nefes alarak çekim yapmışlar. Yani gerçekten de o insanlar toprağın altında bekleyip oradan çıkmışlar. O sahnenin atmosferi gerçekten inanılmazdı. Tüm bu yaşanılanların bir galibiyet olarak gösterilmemesi, savaşın yıkıcı etkilerinin her yönüyle bize hissettirilmesi... Bence tüm bunlar kıymetli bir çaba. O soğuk havayı epik sahneleri kimse görmezden gelemez sanıyorum. Gelelim filmin vermek istediği mesaja, daha doğrusu benim çıkardığım anlama. Ben ilk yarıdaki korkunç sahneler hasebiyle —bir ara filmden çıkmak isteyecek kadar korktum, en çok da seslerden— film arasında “Bu ne şimdi?” falan oldum. Ama ikinci yarı ile filmin verdiği mesaj çok hoşuma gitti. (Orijinaline sadık kalınmadığını sıklıkla duyduğum için efsanenin ya da kitabın demiyorum, filmin diyorum.) Birkaç alıntı yaparak özetleyeceğim: Athena: Adamlarının ölürken izlediğinde, bunun bir tesadüf mü yoksa bir sonuç mu olduğunu düşünüyorsun? Odysseus: Bir sonuç görüyorum. Kendi başarısızlığımı görüyorum. Athena: Ya onların ölümü senin değil, kendi başarısızlıklarıysa? Odysseus: Onlara ben liderlik ettim. Onları buraya ben getirdim. Athena: Peki sana kim liderlik etti? Neden kendini tanrıların üstünde görüyorsun? Neden sorumluluğu üstleniyorsun? Neden eve dönmek istemiyorsun? Bir başka replikte ise: Odysseus: Tanrılar neden anlayabileceğimiz şekillerde konuşamıyor? Athena: Gök gürültüsünü kim anlamaz? Ya da ateşi? Bir çocuğun gülümsemesini? Ya da iyi bir hasadı? Odysseus: Ama kendinizi bizden gizliyorsunuz. Athena: Sadece bak; o bulutu kim hareket ettiriyor, o kuşları kim bir araya topluyor? Ya da gökyüzünü kim karartıyor? Filmin en can alıcı sahnesi, Odysseus’un teslim olduğu sahne. “Kendini denize bıraktığı ve eve vardığı o sahnede Athena’nın söyledikleri: Buradan ayrılmak için, senden nefret etse bile okyanusa teslim olmalısın. Sadece kendini sulara bırak ve seni nereye götürürse oraya git. Bu sahnede gerçekten çok duygulandım. Film boyunca Odysseus’un tanrıya meydan okuması ve hep tanrıyı yenebileceğini düşünmesi, karşı koyması, ilerisini bildiği hâlde insanları defalarca uyarması ama insanların onun çağrısına itimat etmemesi, yine de tanrının dediğinin olması... Odysseus savaşı kazandığını düşünürken kendini tanrılardan üstün gördüğünde yani galibiyeti üstüne aldığında başına türlü türlü musibetler geldi. Yolda giderken askerleri öldüğünde bu sefer mağlubiyeti üstüne aldığında eve dönmeyi hak etmediğini düşündü. İnsanların ölmesinin kendi sebebi olduğunu düşündü. Yani her şeye kendisinin sebep olduğunu, her şeyi onun mahvettiğini düşündü. Athena ise “Senin gücünün üstünde güç var, neden sorumluluk alıyorsun?” diye onu uyardı. Belki de bu zihniyetini düzeltmediği için yıllarca adada mahsur kaldı, acziyetini her zerresiyle yaşadı. En son dinginleştiğinde Athena’nın çağrısına kulak verdi, yani kendini tanrıya bıraktı. Kocaman gemiyle, türlü erzaklarla varamadığı evine kırık dökük bir salla, tanrı oldurduğu için evine nihayet vardı. Ne muhteşem bir mesaj! Anlayabilene. Eurylochus: Sirenlerin şarkısı nasıldı? Odysseus: Olmayı dilediğin her şeydi; ardından da “Keşke hiç dilememiş olsaydım.” dediğin her şey. Kaşımak istediğin ama derinin altında kaldığı için bir türlü ulaşamadığın o tatlı kaşıntı gibiydi. Ulaşamadıkça o tatlı kaşıntı dayanılmaz bir hâl alıyordu. Sana en çok istediğin şeyin, sahip olamayacağın şey olduğunu söylüyordu. Ve en çok sahip olamayacağın şeyin de zaten bir zamanlar sahip olup kaybettiğin şey olduğunu... Tutamadığım tüm sözlerin şarkısıydı. Ve bana aslında eve dönmek istemediğimi fısıldıyordu.

Yükleniyor…

Ne izledin, ne okudun? Herkese anlat.

E-posta ile Devam Et