İçeriğe geç
AnaKitap · 2016

Tüm Gönderiler

Bir Ananın mücadelesi. Ama öyle sıradan bir ana değil. Devrimci oğlunun bayrağını alıp devrim yaratan bir ana. Kitabı kesinlikle tavsiye ediyorum. Mücadeleyi, devrimi, mantık ile duygu arasındaki gelgitleri çok güzel anlatmış. Ezen ile ezilenlerin mücadelesi 10/10

Çok çok başarılı bir kitap. Kült kitaplarımdan biri oldu. Bence edebiyat dünyası “Ana” olmadan olmazmış. Ayrıca gerçek bir hayat hikayesinden esinlenilmiş bu da beni çok etkiledi. Roman, Rus işçi sınıfının yaşamını ve devrim düşüncesinin doğuşunu anlatır. Hikâyenin merkezinde Pelageya Nilovna adlı bir anne vardır. Pelageya, yıllarca alkolik ve sert bir kocanın baskısı altında yaşamış, korkak ve sessiz bir kadındır. Kocası öldükten sonra oğlu Pavel (Paşa) ile yaşamaya başlar. Pavel bir fabrikada işçidir ve zamanla devrimci fikirlerle tanışır. İşçilerin hakları için gizlice örgütlenir, bildiriler dağıtır ve toplantılar yapar. Başta oğlunun bu faaliyetlerinden korkan Pelageya, zamanla onun mücadelesini anlamaya başlar. Oğlunun cesareti ve adalet duygusu annesini değiştirir. Pelageya da devrimci harekete katılır; bildiriler taşır, işçilere yardım eder ve giderek cesur bir kadına dönüşür.

Önce sitem sonra yorum : Ataerkil toplumumuzda erkeğe verilen kültürel haklar, çoğunlukla kadını ezmek ve üstünlük kurmak üzerine inşa edilmiştir. Kadın cinayetlerine "namus" kisvesi altında "helal olsun" dediler "aldatmayı elinin kiri olarak görenler". Kimse bana bu düzeni savunmasın. Karısını yıllar boyu 40 kadınla aldatıp karısına gelen yanlış numara için kıyametleri koparan mahluklar gördü bu gözler bu ülkede. Sırf gücü yetiyor diye psikolojik ve duygusal şiddetle eli mahkum eşini yıllarca dövüp 1 yıl içinde dördüncü evre kanserden ölümü bekleyen 90 kilodan 35 kiloya düşen ölümünü saat saat bekleyen adamlar da gördük. Gördükçe aklıma peygamber efendimizin sözü gelir. -Gücün yettiği için karşındakine zulmediyorsun ya, bu iş güç yettirmekle oluyorsa " Allah'ın da gücü sana yeter". Kocasının ölümü Ana'yı da okuyucuları da sevindirdi sanırım. Neden mi? + Kocanı sevdin mi ana ? - Sevmek mi? Kocam beni o kadar çok döverdi ki sevmeye vaktim olmadı. Bu cümleyi kuran kadınların ahı yakacak yer yüzünü... Gelelim kitap hakkında hasbihallere : Bu eser, sadece bir dönemi ya da bir ideolojiyi anlatmakla kalmıyor. İnsanın içindeki uyanışı, korkudan cesarete giden yolu yalın bi şekilde gözler önüne seriyor. Pelageya’nın (ana) başta sessiz, boyun eğmiş ve sadece oğlunu korumaya çalışan zavallı bir anne iken, adalet ve insan onuru için mücadele eden bilinçli bir kadına dönüşmesini okuyoruz. Bu dönüşüm yavaş yavaş, acıyla, korkuyla ve bedel ödeyerek olacak elbet. Yazar Gorki, emekçilerin yaşadığı baskıyı, yoksulluğu ve çaresizliği anlatırken, bir annenin sevgisini ve fedakârlığını da merkeze alıyor. Kısım kısım dili ağır ve karamsar olsa da, kitap insana sorgulatıyor, rahatsız ediyor ve düşündürüyor. Değişimin önce insanın içinde başladığı ve en sessiz görünen insanların bile zamanı geldiğinde çok güçlü olabileceği olabileceği mesajını verirken, tepedekilerin, halkını kendi rahatı bozulmasın diye sömürdüğü, ses çıkaranların "insanca yaşama hakkını soranların" seslerini kestiği bir düzeni de korkusuzca gözler önüne seriyor. (Kitap da okumasak böyle şeylerden hiç haberimiz olmayacak!)

"Yaşayışlarında iyi olan ne? Bugün çalışıyorlar ve yiyorlar; yarın çalışıyorlar, yiyorlar; her gün aynı şey. Arada da ha babam doğuruyorlar." Gorky'nin vermek istediği mesajı da, bu fikri iletirken kullandığı hikayeyi de çok beğendim. Temelde Emile Zola'nın Fransa'yı anlatan kitaplarındaki gibi, işçi sınıfın emeklerinin sömürülmesi, bir takım farkındalık sahibi kişilerin de haklarını aramasını konu alıyor. Pelageye, proletarya sınıfına mensup, ne ailesinin ne de kocasının gözünde hiçbir değeri olmayan, istismar edilmiş ve şiddet görmüş bir kadındır. Okuma yazma bilmez ve hayatla ilgili ilgisini cezbeden tek şey basit hayatta kalma aktiviteleridir. Oğlunun, kitapları ve "gerçeği" keşfedince aileye, topluma getireceği radikal değişimler, 'ana'yı da değiştirecektir. Muhteşem bir klasik eser. Roman gibi okuma arzusunda olanlara da çok şey katacaktır. Rus Devrimi'ni anlamak isteyenler için de akıcı hem de üst üste detaylı bilgiye boğmayan bir anlatımı var. Konuyla ilgilenenler için ısınma adımı sayılabilir.

"Ama şu anda karşısında oturan oğlunun gözlerinin, yüzünün, dilinin söylediği şeylerin hepsi onun ana yüreğine dokunuyordu; ve bu yürek, anasının yaşadığı hayatı dosdoğru anlayan, ona çektiği acıları açıklayan, ona acıyan oğlundan duyduğu gururla kabarıyordu. Analara acınmaz.. Bilirdi bunu." Başyapıt. Dirilen bir ruhun asla yok edilemeyeceği, umudun yaşanan her türlü zorluğa rağmen yeşermekten vazgeçmeyeceğinin romanı.

Çoğunluğu diyaloglardan oluşan Rusya'nın bir devrimin eşiğinde olduğu dönemde çocuğunu bu kargaşa da kaybetmiş bir anneyi görüyoruz sonunu okurken annenin dövülmesi ve sonunun muallakta kalması beni biraz üzmüştü.

Maksim Gorki'nin bu romanı sozyalizm , işçi sınıfının mücadelesi ve işçilerin yaşantısını ele alan ilk kitap olma özelliğini taşıyor. Roman fikirsel olarak çok iyi ve realist bir şekilde yazılmış ama olay örgüsü açısından pek merak uyandırmıyor. Zaten bu kitabı okumamın nedeni hikayesi değil yazarın düşünceleriydi bu sebeple çok beğendim. İleriye gitmek isteyen önce kendisiyle savaşmalı. Herşeyi, gerekince duygularını bile feda etmeye razı olmalıdır. Amacı uğruna canını vermek bile güç bir şey değildir.

Yıllardır kütüphanemde olupta hiç okumadığım bir şaheser “Ana”. Birkaç gün önce arkadaşlarımın tavsiyesi üzerine okumaya başladım. Özellikle günümüz şartlarında işçilerin ve emeklilerin 116 yıl önce yazılmış bir kitapta anlatılan hikayeyi iliklerine kadar yaşıyor olmalarının nedenini sorgulamaya itiyor kitap sizi. Tekrar ediyorum “sorgulamaya”. Maalesef artık halkımızın bu şartlarda bu eylemi artık yerine getiremediğini düşünüyorum. Yoğun saatler boyunca çalışıyorlar ve emeklerinin karşılığını alamadıkları maaşları ile hayatta kalmaya çalışıyorlar. Akıştalar. Uyanıyorlar, işe gidiyorlar, işten çıkıp eve dönüyorlar ve tekrar uyuyorlar. Aynı durumu öğrencilerin de yaşadığını düşünüyorum. Dikkatlerini dağıtan, morallerini bozan o kadar çok etkenle iç içeler ki. Onlarda bir akışın içindeler. Sorgulama ve üretme yeteneklerini kaybediyorlar. Akıştan kurtulmalısın! Akıştan kurtulmalıyız! Sorgulamalısın! Sorgulamalıyız! #Altınıçizdiklerim “ İnsanlar kötüdürler, evet. Ama ben dünyada doğru bir şey olduğunu öğrendim öğreneli, onlar daha iyi görünüyorlar!..” “ Nasıl olduğunu ben de anlamıyorum! Çocukken herkesten korkardım… Büyüyünce, kimilerinden alçaklıkları için nefret ettim, kimilerinden de… ne için olduğunu bilmiyorum, öyle nefret ettim işte! Şimdi ise hepsi değişti gözümde. Galiba acıyorum onlara… Bilmiyorum nasıl oldu, ama hepsininde rezilliklerinden sorumlu olmadıklarını anlayınca yüreğim yumuşadı…” “Her şeyi bilmemiz gerektiğini söyleyenler doğru söylüyorlar. Evin ışığı bizleri de aydınlatmalıdır. Eğer karanlık içinde bulunanları aydınlatmak istiyorsak, bütün soruları dürüstlükle, gerçeğe uygun biçimde cevaplandırabilmeliyiz. Bütün doğruları, bütün yalanları bilmemiz gerek…” “ … Boğazımızı sıkanlara, gözlerimizi kapatanlara göstermeliyiz ki, biz her şeyi görüyoruz, ne aptalız, ne de hayvan; yalnızca yemek değil, yaşamakta istiyoruz, yaşamaya layık yaratıklar olarak yaşamak! Düşmanlarımıza şunu göstermeliyiz ki, bize empoze ettikleri forsa yaşantısı, akıl yoluyla onlarla boy ölçüşmemize, hatta onlardan daha üstün olmamıza engel olamaz!..” Kitapta daha çok altını çizdiğim yer oldu ama şimdilik bu kadarını paylaşacağım.

Ne izledin, ne okudun? Herkese anlat.

E-posta ile Devam Et