İçeriğe geç
DuneKitap · 2016

Tüm Gönderiler

inanılmaz eser inanılmaz bir evren bilim kurgu adına benim için üstü yok, amk star warsunu söylemeyin tamamen frank babadan çalınmış uydurma bir evren ek olarak kapışsalar vs gibi yt içerikleri gördüm tabii ki star wars alır amk sonuçta ai veya bilgisayar denilen şeyler var dune'un tüm amacı bunlara karşı çıkmak insanı olabileceği üst seviyeye taşımak falan filan işte neyse hangisini severseniz sevin çok da sikimde değil açıkçası kendi adıma söylediğim fikre sikko bir argümanla gelip karşı çıkmayın diye belirttim sadece // aslında kitaptan alıntılarımı yazacaktım ama çoklar ya valla üşendim başka sefere artık

Ben bir süreçler tiyatrosuyum , kusurlu görüntülerin, ırksal bilincin ve onun gayesinin kurbanıyım.

Filminden sonra okudum. 60’lar için iyi yazılmış ama beni o kadar sarmadı. Filmden farklı olarak bu orijinal metinde Liet Keynes çok daha fazla geçiyor, çok daha etkili ve önemli bir kişi ve bir erkek orijinalde. Onun haricinde Baron Harkonnen filmde çok daha etkileyici, Stellan Skasgard etkisinden dolayı elbette. Ayrıca Herbert, romanda vır vır konuşturuyordu karakteri o biraz can sıkıcıydı, filmde o kısım çok daha iyi. Genel olarak film için de kitap için de muhteşem diyemem ama okunur yani.

Materyalizmi bir romanda bu kadar iyi kullanabilecek başka yazarlar var mi? Bilmiyorum. Ama okuduklarım arasında Herbert en iyisi. Doğanın (tabi kendi evreninin) olduğu gibi kavranmasına dair müthiş bir kurgulama tekniğine sahip. Seriyi okumayan kaybeder. Önce filmi izleyip sonra okudum. Buna rağmen başka türlü bir tahayyül mümkün olabildi. Yazarın ustalığı olduğuna şüphe yok.

Bir yüzüklerin efendisi hayranı olarak kitabı elime aldığımda arkasındaki şu cümle dikkatimi çekti "Yüzüklerin Efendisi dışında bu kitapla kıyaslanacak başka bir kitap yok." Okudukça bunun haklı bir cümle olduğunu anlamaya başladım. Yazar bilim kurguyu aşarak siyaset, ekoloji ve inanç üzerine derin bir anlatı kurduğu bir romandır. Hikâye, evrendeki en değerli maddenin bulunduğu çöl gezegeni Arrakis etrafında şekillenir. Bu gezegen, gücün yalnızca silahla değil; kaynakları, inancı ve bilgiyi kontrol ederek kurulduğunu gösterir. Romanın merkezinde Paul Atreides yer alır. Ancak Dune, klasik bir “kahramanlık hikâyesi” anlatmaz. Yazar, kurtarıcı figürünü yüceltmekten çok sorgular; mutlak gücün ve kehanetlerin toplumları nasıl felakete sürükleyebileceğini gösterir. Dune’un en güçlü yönlerinden biri ekolojik bakış açısıdır. Çöl, insanın hükmettiği değil, uyum sağlamak zorunda olduğu bir varlık gibidir. Doğaya karşı değil, onunla birlikte yaşamanın zorunluluğu vurgulanır.

Bir bilim kurgu hayranı olarak filmleri vasıtasıyla tanıştığım Dune evreni beni daha başından büyülemişti. İlk filmden sonra hemen kitapları aldım ama okuması bu günlere nasipmiş. Kitap ilk izlenim olarak uzun ve okuması zor gibi dursa da oldukça akıcı ve anlaşılır bir dili var. Zaten kitap aslen bir bilim kurgu değil tarih, din, politika, ekoloji gibi bir çok temayı içeriyor. Bu açıdan birden fazla okur kitlesine hitap ettiğini düşünüyorum. Zaten Dune evrenine ilginiz varsa bir çırpıda okunacak ve sizi çokta tatmin edecek bir şaheser.

Katmanlı, kapsamlı ve her aşaması türlü zorluklarla yoğrulmuş efsanevi bir kurgu. Frank Herbert evreni inşa ederken örümceğin ağını işlemesi gibi incelikle işlemiş ve her detayı düşünmüş. Yazıldığı dönemde hayalinin dahi kurulamayacağı teknolojik imkanları, günlük hayatta kullanılıyormuş gibi ustalıkla anlatmış ve farklı gezegenler keşfetme furyasına gerçekten sağlam bir temel oluşturmuş. Herbert'ın çok çeşitli ve zengin kaynaklardan beslenerek oluşturduğu bu evrenin, günümüzün önde gelen bilim kurgu yapımlarından birçoğunu etkilemiş olması şaşırtmıyor haliyle. İnsan ilişkilerinin, siyasetin, dinin ve en önemlisi yaşanılan coğrafyanın insan hayatındaki etkilerini çok net şekilde gösteriyor kitap. Caladan gibi cennetvari bir gezegende daha ılımlı bir karakter gösteren Paul ve Jessica'nın Arrakis'e gelip çölün içlerinde yaşadıkça çelik gibi sertleşmeleri bunun bariz örneği bana göre. Kitaptaki favorim kesinlikle Fremenler oldu. Fiziksel güçlenmenin yanında ruhsal yönlerini kabul edip eğitmeleri, bencillikten uzak kolektif faydayı amaçlayan yapılarıyla görüp görülebilecek en sağlam topluluklardan biri. Dünyayı Fremenler yönetseydi hiçbir sorunumuz kalmazdı bence öyle bir güven verdiler bana. Seri; 1984, 2021, 2024 yapımı filmler ile 2000, 2003, 2024 yapımı dizilere uyarlanmış. Ayrıca Frank Herbert'ın ölümünden sonra oğlu Brian Herbert ile Kevin Anderson tarafından Dune serisinin öncesini anlattıkları 17 kitap daha yazılmış. 2021-24 yapımı filmleri izlemiştim ama ilk kitabı okumuş ve bu derece sevmişken sadece yeni filmler ya da sadece belli kitaplarla sınırlı kalamayacağımı biliyorum. Sevdiğim bir şeyi asla az sevemeyip hep çok sevdiğim için Dune evrenine dair her şeyi öğrenmeden rahat yüzü göremeyeceğim belli.

21.5 saat, 712 sayfa (sesli kitap olarak 1.75 hızda dinlediğim için 12 saate düştü gerçi) Beğenmedim demek içindi. Beğenmedim. Rahibe Ana figürünün, kitaptaki kadınlara biçilmiş en üstün rolün bile bu kadar pasif, stereotipleri pekiştirmiş olmasına sinirlendim. Kitabın 1965 yılında yayınlanmış olması göz önüne alındığında bunun için yazarı ne derece suçlayabilirim emin değilim. Bu yüzden suçlayabileceğim konulara geçiyorum Yanılmıyorsam yazar bu kitabı 45 yaşında yazmış ama ben henüz hormon seviyeleri coşmuş, onlu yaşlarındayken köklerini attığını düşünüyorum. Kitabın konusu falan fena değildi, evreni iyiydi hatta ama başkarakteri... Şöyle ifade edeyim, erkek tarafından erkekler için yazılmış bir erkekti. Bu yorum neden bu kadar feminist oluyor ben de henüz çözemiyorum. -Haaaa bugün gelişim psikolojisinde gender & sex üzerine konuştuk iki saat, ondan olabilir bak- Kaprisli, "lider", herkesten güçlü, zeki, "15 yaşında bile inanılmaz olgundu" Hani şey derler ya, nitelikleriniz 0'lar olsun, ne kadar nitelikli, statülü olursanız olun başında karakteri temsil eden 1 olmadığı müddetçe anlamsızdır şöyle böyle Facebook anlatısıdır, kesin duymuşsunuzdur İşte bunda benim gözümde o 1 yoktu. Kaprisinden mi rahatsız oldum, sürekli kabarmasından mı bilmiyorum ama o kadar basitti ve ergen oğlanlara yönelik yazılmıştı ki bir şey beni rahatsız etti, ataerkilliğin vücut bulmuş hali gibiydi, ideal erkekti Daha kötüsü işlenme şekliydi. Tüm saydığım nitelikler güzel işlendiğinde çok etkileyici karakterlerin işareti olmasına rağmen bunda işleniş şeklinden ötürü eğreti kaçıyordu. Zeki olduğu gösterilmiyordu, sadece anlatıcı tarafından sahip olduğu iddia edilen zeka sürekli övülüyordu. Üstün yetenekleri her üç cümlede bir dile getiriliyordu, öyle ki kitabın yarısına dek sırf bu yüzden ciddi ciddi bırakmayı düşündüm. Ama ne derler bilirsiniz, yanlış yoldayız ama o kadar da geldik Bırakmadım Bene gesserit eğitimi hele... Kusacaktım. Anladık, bene gesserit eğitimi aldın, bravo. Anladık, bebekliğinden beri bene gesserit eğitimdesin, aferin. Anladık, bene gesserit eğitimin sayesinde hiçbir şey kaçırmıyorsun, senden büyüğü yok. Üç. Cümlede. Bir. Paul'ün yeteneklerinden bahsedilen her yerde. Kitabın yarısına kadar. Üç. Cümlede. Bir. Bir keresinde Kızıl Yükseliş'i yorumlarken benzer bir ifade kullanmıştım, Darrow'un "cehennemdalgıcı parmakları"nı aşırı belirttiğinden bahsetmiştim. O da çok rahatsız ediciydi ama haksızlık etmişim. Dune'un bene gesserit eğitimi onu yenermiş. Özür dilerim Darrow. Neyse, bu inanılmaz büyük bir sorundu. Eminim Fatma hocam bu ikisine çok bombastik yorumlar getirirdi (yorumlara yazarım bunu) Gelelim diğer soruna, hikayenin hızı bence çok yanlıştı. İlk kısım aşşşırı yavaş gitti, orta kısım yine bir tık iyiydi ama sonraki kitaplar dahil önemli olabilecek her şey son bir saatin içindeydi. Kitapta bunun son 100'e denk geldiğini düşünüyorum. Spoi vermek istemiyorum ama sonda zaten hızlı ilerleyebilecek bir olayın varlığının farkındayım, bu 200 sayfaya yayılamazdı ama politik olanlar da dahil olmak üzere çok fazla şey aceleye getirilmiş gibi hissettirdi, bu kısmı başarılı bulamadım. Sanki editör aman Frank gözünü seveyim, zaten 700 sayfaya dayandın, daha çok zahmet çıkarma e mi bize demiş de yazar ona koyamayıp orta kısmı atmış gibiydi. Amaaa tekrar dikkat çekmek isterim ki kitap bilimkurgu klasiği sayılan, 1965 tarihli bir eser. Bu kadar hata kadı kızında da olur diyemeyeceğim kadar çok kusuru olsa da önemli bir yeri olduğu ortada. Dinledim, beğenmedim, devam etmeyi kesinlikle düşünmüyorum ama saygı duydum. Eğer türe özel bir ilginiz varsa okuyun, onlu yaşlarında bir erkekseniz kesinlikle okuyun, bu kitabın hedef kitlesi sizsiniz. Ben değildim. Ben sadece arada feminist damarı patlayan biriyim. Sevgilerle, Nuh Nena

Ne izledin, ne okudun? Herkese anlat.

E-posta ile Devam Et