"Bazı kitaplar okunup rafa kaldırılır, bazılarıysa insanın zihninde sessizce yaşamaya devam eder. Veba, benim için ikinci gruba ait. Çünkü Camus bu romanda bir salgını değil, insanın varoluşunu anlatıyor." Kitabı bitirdiğimde aklımda hastalıktan çok insanlar kaldı. Çünkü Camus'nün anlattığı veba sadece mikroplardan ibaret değil; korku, kayıtsızlık, yalnızlık, alışkanlık ve insanın kendi vicdanıyla verdiği mücadele de birer veba aslında. Belki de bu yüzden roman bugün bile ilk yazıldığı gün kadar canlı hissettiriyor. Albert Camus'nün absürd felsefesini bilen biri olarak, bu romanda da onun o tanıdık sesi sürekli hissediliyor. Hayatın kesin cevapları olmadığını kabul ediyor ama buna rağmen yaşamaktan, mücadele etmekten vazgeçmiyor. Bence Camus'nün en güçlü yanı da burada. Umudu körü körüne savunmuyor, umutsuzluğu da yüceltmiyor. Sadece insanın, sonucu ne olursa olsun doğru olanı yapmasının değerini gösteriyor. Dr. Rieux karakteri beni en çok etkileyen isim oldu. Kahraman olmaya çalışmıyor, dünyayı kurtarma iddiası da yok. Sadece yapması gerekeni yapıyor. Günümüzde en çok eksikliğini hissettiğimiz şeylerden biri de bu sanırım. Büyük sözlerden çok sessiz sorumluluklar. Roman boyunca dikkatimi çeken bir başka nokta ise insanların felaket karşısındaki değişimi oldu. Başlarda herkes bunun geçici olduğuna inanıyor, sonra kabulleniyor, en sonunda ise onunla yaşamayı öğreniyor. Aslında sadece salgınlarda değil, hayatın her döneminde aynı döngüyü yaşamıyor muyuz? Acılar da mutluluklar gibi zamanla gündelik hayatın bir parçasına dönüşüyor. Camus bana bir kez daha şunu düşündürdü: Hayatın anlamını belki hiçbir zaman tam olarak bulamayacağız. Ama anlamsızlık ihtimali, iyi bir insan olmak için gösterdiğimiz çabayı değersiz kılmıyor. Belki de anlam dediğimiz şey, tam olarak o çabanın içinde saklı. Veba, benim gözümde sadece bir salgın romanı değil; insan olmanın ağırlığını, dayanışmanın değerini ve vicdanın sessiz sesini anlatan güçlü bir eser. Bazı kitaplar bize hikâye anlatır, bazılarıysa aynayı uzatır. Veba, bana aynayı uzatan kitaplardan biri oldu. Bitirdiğimde kendime şu soruyu sordum: "Felaket günlerinde ben nasıl bir insan olurdum?" Sanırım Camus'nün asıl cevabını aradığı soru da tam olarak buydu. Benim puanım 9.5/10. Ağır ilerlediği yerler olsa da düşündürdüğü her sayfa buna fazlasıyla değiyor. Bitirdikten sonra hikâyeyi değil, kendinizi düşünmeye başlıyorsunuz ve bence iyi edebiyat tam olarak bunu yapmalı.
Tüm Gönderiler
"Nefretin ortasinda, içimde, yenilmez bir sevgi olduğunu buldum. Gözyaşlarının ortasında, içimde, yenilmez bir gülümseme olduğunu buldum. Karmaşanın ortasında, içimde, yenilmez bir sakinlik olduğunu buldum. Tüm bunların içind fark ettim ki kışın ortasında, içimde, yenilmez bir yaz olduğunu buldum. Ve bu beni mutlu ediyor. Çünkü dünya, iüstüme ne kadar gelirse gelsin, içimde, onu gerisin geri yollayan daha güçlü,daha iyi bir şey var demektir."
Albert Camus’un felsefi görüşlerine aşina olmayan bir okur, Veba başlığını gördüğünde kitabı yalnızca tıbbi ya da tarihsel bir salgın öyküsü olarak algılayabilir. Ancak roman, hastalığın yalnızca bir arka plan olduğunu ve eserin aslında insan doğası, etik sorumluluk, inanç, umut gibi evrensel temaları işleyerek insanlığın ortak yazgısını alegorik bir dille aktaran bir başyapıt olduğunu gösterir. Kitabın başında Oran şehri anlatılırken, hiçbir şeyden kaygılanmayan, hiçbir şeyin farkında olmayan ve gününü sıradanlıkla geçirmeye çalışan insanlar tasvir edilir. Bu nedenle Oran’da patlak veren veba, yalnızca kente değil, insanlara yöneliktir. Şehirde yaşayan insanların bu görünmez ve yıkıcı tehdide karşı verdikleri tepkiler, insanlığın ahlaki ve varoluşsal duruşunu sorgulamak için bir araç haline gelir. Albert Camus’nun absürd felsefesine göre, dünya anlamdan yoksundur; ancak insan, bu anlamsızlığa rağmen bir anlam üretme sorumluluğu taşır. Yok olacağının bilincinde olan insan, yaşamın beyhudeliğine karşı savaşmaktan kaçmamalıdır. Camus bu savaşa en iyi örnek olarak Yunan mitolojisinden Sisifos efsanesini gösterir. Sisifos, tanrılar tarafından bir kayayı tepenin en yüksek noktasına kadar yuvarlamaya mahkûm edilmiştir. Kayayı tepeye ulaştırdığında, kaya her defasında aşağıya geri düşer. Buna rağmen Sisifos bu işi yapmaktan vazgeçmez. Belki de yaptığı saçma bir iştir; fakat Sisifos bunun farkındadır ve bu farkındalıkla tanrılara karşı direnişini sürdürür. Veba, işte bu direnişin romanıdır. Kitaptaki karakterlerin her biri farklı bir durumu temsil eder. Bu farklılık çok yönlü bir biçimde sunulur. Veba karşısında kimileri mücadele eder, kimileri korkuya kapılır, kimileri ise durumu görmezden gelmeye çalışır. Kitabın ana karakteri Dr. Rieux, salgın boyunca soğukkanlı bir şekilde hareket eder. Tanrı’ya inanmaz; ancak insanlara yardım etmeyi görev bilen, hastalıkla mücadele ederken “bir insan gibi davranmak” gerektiğini savunan bir hekimdir. Bu, Camus’nun saçma karşısında başkaldırı düşüncesiyle örtüşür. Ayrıca romanın sonunda anlatıcının Dr. Rieux olduğu ortaya çıkar. Bu da doktorun, Albert Camus’nun dünya görüşünü yansıttığını açıkça gösterir. Felaketler sona erdiğinde insanlar normal hayatlarına dönmeye çalışır. Ancak yaşanan trajediler, kayıplar ve çıkarılması gereken dersler çok çabuk unutulur. Bu durum, toplumların felaketlerden gereken dersleri almadığını; tarihsel hafızanın kısa ömürlü olduğunu ve aynı hataların yeniden tekrarlanabileceğini ima eder. Bu açıdan Veba, yalnızca bireysel değil, kolektif hafızayı da sorgulayan bir yapıta dönüşür. Kitap o kadar güzel ve akıcı ilerliyor ki içine dalıp gidiyorsunuz. Dili yalın ve oldukça sade. Olaylar dramatize edilmeden –son sayfalarda birinin ve bir çocuğun ölüm anı hariç– duygusal abartıya başvurulmadan anlatılıyor. Felsefi ağırlığı olmasına rağmen bu sadelik, okuru kitabın içine çeken güçlü bir etki yaratıyor. Sonuç olarak, bu kitap insanı o kadar çok soruyla baş başa bırakıyor ki, ne hemen cevaplamak mümkün ne de düşünmemek. Çaresizlik ve karanlıkla örtülü bir dünyada bir şeylere tutunarak yaşıyoruz. Hayatın sıradanlığı içinde kötülük, hep bir şekilde tekrar edebilir. Ancak tüm bunlara karşın karamsar olmamalı; direnmeliyiz. Çünkü direnişe devam edersek, bir anlam oluşabilir.
“Dine karşı da veba ,kayıtsızlıktan olduğu kadar tutkudan da uzak,”nesnellik” sözcüğü ile tanımlayabileceğimiz bir tinsel nitelik kazandırmıştı.” “Dünyadaki kötülük neredeyse her zaman cehaletten kaynaklanır ve eğer aydınlatılmamışsa, iyi niyet de kötülük kadar zarar verebilir.” “Sağanaklar taş döşeli yolları bol suyla yıkadı, göğü temizledi ve pırıl pırıl sokakların üzerinde parlayan göğü bulutlardan arındırdı.Güçsüz bir güneş ,her sabah kentin üzerinde parıldayan ,buz gibi bir ışık gezdirdi …”
Müthiş bir kitap söylenecek söz yok. Bir şeyle her şeyi anlatmak bu olsa gerek. Albert Camus; dünya düzenini, kalpleri veba kapmış insanları etkileyici bir biçimde kaleme almış. Anlayarak okunduğunda insanın iç dünyasına çok şey katacaktır.
◼️"Vebanın beklenmedik bir anda gelişi, adım adım yayılması, halkın ve yetkililerin önce umursamazlığı daha sonra doruğa ulaşan panik havası ilmek ilmek işlenmiş. Farklı ana karakterler üzerinden gerçekleştirilen anlatım, her biri için ayrı ayrı düşünmemizi sağlıyor. 1947'de yazılan roman, geçen yıllarda çok şey değişse de insani tepkilerin, insan psikolojisinin zamansız olduğunu kanıtlar nitelikte. Salgın hastalık döneminde insanların psikolojilerini ve hastalığın sürecini oldukça gerçekçi okuyoruz." ◼️"Romanı esasen birbirinden bağımsız olmayan iki bölüm halinde düşündüğümü söyleyebilirim. Öncelikle olay akışının verildiği kısımları bir bölüm olarak görebiliriz. Diğer bölüm ise çoğunlukla psikolojik yer yer de sosyolojik tahlil ve tasvirlerin yapıldığı kısımlar. Bence eser bu iki bölüme dayalı kısımlardan oluşuyor. Olay akışının olduğu kısımlarda akışkan bir okuma hızı varken tahlillerin olduğu bölümlerde bu akışkanlık düşünsel bir boyutta ilerliyor. Bence yazarın esasen kendi felsefesini buralarda verdiğini görmek mümkün." ◽“Belleksiz ve umutsuz, şimdiki zamanın içinde yerlerini alıyorlardı. Gerçekte, onlar için her şey şimdiye dönüşüyordu. Şunu belirtmek gerekir, veba sevme gücünü ve hatta dostluk duygusunu herkesin elinden almıştı. Çünkü aşkın biraz olsun geleceğe gereksinimi vardır ve bizler için kısa anlardan başka bir şey yoktu artık.” ◽“Yeryüzünün hiçbir gücü, hatta şunu iyi bilin, insanlığın işe yaramaz bilimi bile onun size uzattığı o elden kurtulmanızı sağlayamaz. Ve acının kanlı meydanında dövüldükten sonra, samanla birlikte siz de atılıp gideceksiniz.” ◽"Bir savaş patladığında insanlar, “Uzun sürmez bu, çok aptalca!” derler. Ve kuşkusuz bir savaş çok aptalcadır, ancak bu onun uzun sürmesini engellemez. Budalalık hep direnir, insan hep kendisini düşünmese bunun farkına varabilirdi."
-bu bir kitap yorumu değildir- merhabalar yarım kalanların insanı bendeniz hindiba yine yarım bıraktığı (bırakmak zorunda kaldığı) bir kitapla sizlerin karşısında... bu eseri arkadaşla birlikte kütüphaneden almıştık birlikte okuyalım edelim güzel olur üzerine konuşuruz diye ama benim hayat yoğunluğu buna gem vurdu maalesef. 160 sayfa kadar okudum teslim tarihi geldiği için iade etmek durumunda kaldım istesem uzatabilirdim galiba ama uzatmadım mantıklı hiçbir sebebim yok (işim çıktı devam etcem bi sn) bu giriş cümlesini yazalı 4 gün olmuş o yüzden tekrar merhaba! kitap hakkında konuşmaya gelmedim çünkü istemeden yarım bıraktım ne konuşabilirim ki? şimdi tekrar alıp devam etsem olmaz bi defa yarım kalmış sonuçta, baştan başlasam sıkılırım en iyisi bazı şeyler yarım kalsın, istemeden de olsa. okuduğum kadarıyla güzel akıcı bi kitaptı ki ben zaten camus seven bi insanım. depresif insanlara bayılıyorum en azından realistler. siz alın okuyun sonunu da bana anlatın anlaştık mı? her neyse son kalan sosyal medya hesabım burası artık. çünkü yaklaşık 1 ay önce 1000kitap hesabımı da kapattım tamamen. dondursam tekrar açardım kendimi biliyorum o sebeple kökten sildim her şeyi. insan 5 yıllık emeğini pat diye silince biraz garip oluyormuş orası benim günlüğüm gibiydi ama artık günlüğümü ateşe verdim. pişman mıyım? evet yine olsa yine yapar mıyım? evet her şeyi kapatınca sorunları çözülecek sanan o kişiyim burayı ne zaman kapatırım muamma ama yakındır gibi hissediyorum. her neyse albert camus, veba, salgın, hastalık, yarım kalan kitap. alın okuyun okutturun bana da anlatın belki hevese gelip ben de okurum. fonda çalan şarkı: uykusuz ve dengesiz/ yüzyüzeyken konuşuruz
"Her türlü kesinliğe karşı, insanların öldürülmesinin sineklerin öldürülmesi kadar gündelik sayıldığı şu anlamsız dünyayı tanıdığımızı sakin sakin yadsıyorlardı..." Albert Camus'un veba virüsü özelinde insanoğlunun varoluşunu sorguladığı varoluş sancılarına değindiği, yine insanoğlunun güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyduğu yoğun ve yorucu ancak bir o kadar da keyifli eseri. Bu kitabı pandemi dönemini tecrübe etmiş biri olarak okumak daha da anlamlı oldu zira o dönemi, o dönem yaşanan toplumsal kargaşayı ve karmaşık ruh halimizi hatırlatan bir çok satır vardı.
Veba, Albert Camus'nün en önemli eserlerinden biridir. Roman, varoluşçu felsefeyi anlatan ve insanlığın temel problemlerine değinen bir eserdir. Kitabın konusu aşağıdaki gibidir okumak isteyenler için bırakıyorum; Oran şehrinde bir fare ölümüyle başlar. Başlangıçta bu duruma önem verilmez, fakat fare ölümleri artmaya ve insanlar vebaya yakalanmaya başlar. Dr. Rieux, vebanın şehre yayıldığını fark eder ve yetkilileri uyarmaya çalışır. Fakat yetkililer ilk başta vebayı kabul etmez ve gerekli önlemleri almazlar.
Benim için çok ilginç bir eser. Camus, absürt felsefesini çok iyi yansıtmakta kalmamış bu sefer anlamını da göstermiş. Vebayı hem gerçek hem de mecazi bir metafor olarak kullanarak, insanlığın varoluşsal sorunlarına; ölüm, yalnızlık, adalet, direniş ve umut gibi temalara değinmiş.








