İçeriğe geç
KosmosFilm · 2009

Tüm Gönderiler

İzlemesi son derece yorucu bir filmdi. Keyif veren fakat insanın ruhunu sıkan bir tarafı vardı. Gerçekten boş bir gününüzde izlemenizi tavsiye ederim. Aksi takdirde yarım bırakabilirsiniz. 🪄

"-Vücudunuzun isteği ruhunuzun da isteği değil mi? -Değil. Senin dediğini hayvanlar yapıyor. Nerede kaldı insanın farkı? -Bir farkı yok ki. -Sus ahlaksız yabani. -Ben sizi ruhumla ve bedenimle sevmeye gelmiştim efendim." "İki kişi bir kişiden iyidir. Çünkü düşerlerse diğeri arkadaşını kaldırır. İki kat iplik zor kopar. Ruhum beni dinlemediği zaman çıkıp iskeletime diyorum ki ağzınla acele etme. Ve yüreğin söz söylemeye tez olmasın. Çünkü Allah göklerde ve sen yer üstündesin. Onun için sözlerin az olsun. Öyle diyorum."

Bir çocuğun dereden kurtarılışyla başlıyor film. Battal misafir olarak gelmiş Kars’a,aşk istiyor. Dış sesler çok yoğun. Rüzgar, köpek sesleri, çay karıştırma sesleri, hayvan sesleri… Battal yani kosmos ve Neptün’ün bağırışları içlerindeki atamadıkları sıkıntı belkide. Belkide bir yardım çağrısı. Kasvetli karamsar bir yapı hakim filmde. “ +Sus. -İnsana verilen en büyük ceza bu.” Ne kadar da doğru. Ya da tabuları düşün. İnsanın geçmek zorunda kaldığı istekli eylemleri. Battal düşündüğüm gibi şeyhleşmeye yaklaştı. İnsanlar nasılda hemen bu fikre yaklaşıyorlar. Belki de cehaletten bu durum. Bazı yerlerde o kadar mantıklı konuşuyor ki otur, dinle, düşün. Sonra da o kadar deliriyor ki, gerçekten delirmek mi bu yoksa normali mi bu diye sorguluyor insan. Kozmos tam bir karmaşa. Evren o şekilde her zaman. “güzeller güzeli... yüreğim şimdi bak parmaklarımdan damlayacak. şimdi bak… içimin erimesi, benden rüzgar çıkaracak. senin adın "neptün" olsun, benim de "kosmos" sol elin başımın altında olsun, sağ da beni kucaklasın."

Film süresince yukardan sürekli sarkan mikrofonu Reha Erdem'in Avrupa Yakası etkisinde olmasına bağladım;başka türlü bir açıklama bulamadım. Kars'a gitmeden gitmiş olmak için izlenilebilir ama yönetmeni görsem kardeşim cidden ne anlatmak istedin ? diye gözlerinin içine bakarak sormak isterdim. İyi her zaman iyi midir? Yoksa barındırır mı kötülüğü gündüzün geceyi barındırdığı gibi? Kötüye kötü; iyiye iyi diyen kimdir? Sen mi ben mi toplum mu? Gözünle görmediğin şeyin fikren nasıl esiri olup yargılayabiliyorsun karşındakini? Hem iyilerin kötü olma hakkı yok mu hiç nazarında? Reha bey ne anlatmak istedi filminde bilmiyorum ama sessiz çığlıkların sesi olmak enteresandı sanki her yetişkinin bir uçurum kenarına çıkıp bağırma isteği gibi. Hele de çığlığına çığlıkla karşılık veren biri varsa.

İzlemeye değer bir yapım. İzlemeden önce yorumları okumayın heyecanı kaçmasın. Film sakin ve yavaş ilerlerliyor fakat sıkmıyor. ✍️8/10

-Çalışmayanı Allah sevmez. -Ben çalışmaya çoktan yüz çevirdim. Yüreğim, verdiğim emeğin karşılığı bir şey ummasın diye yüz çevirdim. Çünkü bütün emeğinden ve emek çeken yüreğinin çabalamasından insana ne fayda var bulamadım. Çünkü o zaman insanın günleri hep dert, emeği keder oluyor. Geceleri bile yüreği rahat etmiyor. - Ben çalışmam diyosun yani (gülüşmeler) - Benden bu kadar kardeşler ben bu adamı istemem artık burada. -İnsan için yemeden ve içmeden ve emeğiyle canını sevindirmeden başka bir şey yok. Bunu yapan da Allah. Çünkü Allah hikmeti, bilgiyi, sevinci kendi önünde iyi olan adama veriyor. Fakat Allahın önünde iyi olana versin diye toplama ve yığma zahmetini suç işleyene veriyor. -Bunun yemek içmekte de gözü yok Şuna bir çay benden -Çay istemiyorum. -La ne istiyorsun bakalım -Aşk istiyorum -Karı istiyur bu yav -Aşk hastasıyım ben. Hep aşk peşindeyim. Gönül peşindeyim.

Bu tam olarak filmi çözmemize yardımcı olmasa da filmin anlatmak istediğini biraz olsun kavramak için filmin adının anlamına, Kosmos'un ne demek olduğuna bakmak gerekir, zira bu rastgele bir filme verilecek bir isim değildir. Felsefik bir kelimedir ve bu başlığın anlattığı hikaye ile bütünleşmesi gerekir. Peki ne demektir Kosmos? Eski Yunanca'da kosmos'un ''düzen, donanım'' anlamına geldiğini görürüz. Pisagorcular, evrenin düzeninden dolayı ona Kosmos demişlerdir. Kısacası Kosmos için evrendeki düzen, dünyanın uyumlu birlikteliği diyebiliriz. Peki bu durumu filme nasıl bağlarız? Bu konuda tam net bir şeyler söyleyecek yeterli bilgiye sahip olmasam da düşüncelerimi yansıtarak bilgiler vermeye çalışacağım. Zaman ve mekanın öneminin olmadığı, sadece insani ilişkilerinin ön planda olduğu karlarla kaplı bu köyde insanlar bir düzen içindedir. Köy için ''herkesin iyi olduğu, kötülüğün barınamadığı yer'' tanımını yapar yöre halkı. Kendine Battal (Kosmos) diyen bir yabancının köye misafir olarak gelmesiyle köyde hırsızlıklar başlar. Fakat Kosmos çaldıklarını kendisi kullanmaz, hep ihtiyacı olanlara verir. Çalışmaya karşı çıkar. Çoğu zaman konuşmaz, bir hayvan misali sadece bağırır. Daha çok ölüyken dirilttiği çocuğun ablası ile bu şekilde anlaşır. Konuştuğu zamanda o kadar felsefik konuşur ki sıradan yaşama alışan insanlar bu cümlelerde bir anlam bulamazlar. Kosmos'un ne olduğunu köylünün bilmediği gibi izleyici de bilmez. Bir peygamber mi, bir derviş mi, yoksa düzene karşı olan sıradan bir insan mı olduğunu kimse bilmez. Belki Sermet Yeşil bile oynadığı karakterin iç dünyasını tanımıyordur, kendisinden karakterin tanımını yapmaları istense net bir cevap veremez. Kosmos tam anlamıyla bir karşıtlıktır, fakat bir taraftan da insanın as olan yaradılışına geri dönmektir. Bazı yerlerinde hayvandan farklı olmadığımıza atıflar yapılır. Özüne dönme çabası vardır. Sosyalist, kapitalist insan zihniyle insan eliyle var edilmiş her şeye karşı çıkılır. Filmin tam olarak ne anlattığını anlamak pek mümkün değil, öyle ki belki de Reha Erdem bile anlatmak istediğini tam bilmiyordur. Film bir arada kalmışlık hissi barındırıyor, kasvetli havasının içinde. Mide bulandıracak kadar çok felsefe ve sanat barındırırken diğer yandan bu durum hoşunuza gidiyor. Anlamadıkça izleyesiniz geliyor filmi, Reha Erdem'de iç dünyasında yaşadığı her şeyi dışa vurmuş gibiydi, anlatmak istedikçe anlatmış. Bizde anlamak istedikçe izliyoruz, tekrar tekrar ve tekrar izlenebilecek bir film. Bu mükemmel olduğu için değil, zor anlaşılır olduğu için.

Şimdiye kadar izlediğim en iyi Türk filmi diyebileceğim sanatsal açıdan midemi bulandiracak kadar doyuran bir filmdi. Kendinizi filme bırakırken muhtemelen tedirgin olacağınız filmlerdendir.

Bana şifa gibi gelecek bir uygulama oldu gerçekten şu an. 2 gün önce izledim. Çok beğenilmesine rağmen ben maalesef filmi beğenmedim. Ben de bir sorun olabilir mi diyerek analizleri okudum. Sonunda hoş bir analiz buldum. Meraklısına link olarak sonda vereceğim. Deleuze üzerinden bir analiz. Bu açıdan bakıldığında film tabi ki daha anlamlılaşıyor ama filme dönüp baktığımda o estetik hazzı almadığımı, mesaj kaygısının film ve oyunculuğu yapaylaştırdığını ve bunun çok göze battığını düşünüyorum. Mesajın vermesi gereken bir rahatsızlık değil bu. Filmden, sahnelerden koparak bunun bir film olduğunun anlaşılmasının ve mesajı zorla dayatmaya çalışan bir kasıntılığın rahatsızlığı. Yoksa soyut imgelerin doğallıkla işlendiği bir çok film var. Maalesef harika konu ve mesajlar yönetmenin zorlaması nedeni ile yapaylaşmış. Tabi ki postmodern sanatı da göz önünde tutarak mesaj kaygısı ve sanırım biraz da deneysellik ortaya çoğu zaman anlamın yitirilmesine sebep olan bir karmaşa çıkarmış. İlk Reha Erdem filmime puanım 10/4 Link: http://www.cinerituel.com/kosmos-2010-kaotik-bir-olus-hali/

Ne izledin, ne okudun? Herkese anlat.

E-posta ile Devam Et