Htay
1 günde 400 sayfa okuyarak bu güzel eseri önce gözlerime bayram ettirdiğim ardından da zamanla silinecek olsa da zihnime attığım için ne kadar ayrıcalıklı olduğumu düşündüm bir süre. martin eden'ın bitmek bilmeyen çoşkusu bana tıpkı ufak ufak alevlenen bir yanardağı anımsattı. gözüpek bir delikanlı olan martin eden için o yanardağın patlaması da ruth isimli aşkı ile hayata geçti. kitapta çok güzel birey, toplum, kapitalizm, sosyalizm eleşitirileri de yapılmıştı. jack london'ın zaman zaman bazı bölümleri sadece bunlara ayırması eseri daha da yukarı taşımıştı. özellikle brissenden ile tanışması ve brissenden'in onu o işçi mahallesinde bulunan inlerine götürmesi kısmı ve oradaki diyaloglar şahaneydi. "şöhrete erişemeyecek kadar basitsin, safsın ve mantıklısın. umarım dergilere bir satır bile satamazsın. hizmet edilecek yegâne efendi, güzelliktir. güzelliğe hizmet et, tanrı toplumun cezasını versin! başarı! başarı, henley'nin hayalet'ini bile gölgede bırakan bir stevenson şiirinde değilse, aşk döngüsü'nde değilse, nerede peki? yaptığın işte veya edindiğin başarıda değil, o işi yapmaktan duyduğun hazda. hiç anlatma, biliyorum. sen de biliyorsun. güzellik seni yaralar. bu, senin içinde sonsuz bir acı kapanmayan bir yara, alevden bir bıçaktır. neden dengilerle oyalanıyorsun? bırak, hedefin güzellik olsun. neden güzelliği altına dönüştürüyorsun? zaten yapamazsın bunu; boşa telaş etme. dergileri bin yıl bile okusan, perinde keats'e layık tek bir dize bulamazsın. ünü ve parayı bir kenara bırak, yarın hemen bir gemiye atla ve denize açıl." ardından katıldığı bir mecliste 5 dk ile başlayan ardından 20 dakikalara çıkan konuşması sırasında ben bile oturduğum yerden yükseldim. cümleleri daha bir hızla okudum. her rehin bıraktığı eşyası ile biraz daha küçülmesini postacının ayak sesleri ile birlikte zaman zaman yokoluşlarını iliklerimde hissettim. ruth'u gördüğünde yanında oturduğunda saçlarının telleri suratına çarptığında zaman zaman omuzunu değdirdiğinde titreyişi ve içindeki aşkın alevinin gözlerinden okunmasını hem çok kıskandım hem de büyük bir merakla takip ettim. kısacası martin eden gibi derin bir karakterin yolculuğunun yine derinlerde son bulması biz okuyucuları her ne kadar üzse de şaşırtmadı ama diyebiliriz. tek kızdığım nokta ruth'a olan tavrıydı. ruth karakteri en başından beri sadece bir kadınsı aşk ile değil anaç bir tavırla da martin eden'i hayatına yerleştirmişti. ve ona zaman zaman söylediği bir işe girmesi yönündeki telkinleri de bu yaklaşımı barındırıyordu. şahsi fikrim ruth'a bir şey hissetmemesi ruth ile alakalı bir durum değildi. 19 saat çalışan eden hayatı o kadar bırakmıştı ki sevgi sıcaklığına da koca bir buz kütlesi yerleşmişti. gittim bu hızla filmi de izleyeyim dedim. açtım bu savaş zamanında mubi'yi ama aman allahım. ben hayatımda bu kadar kötü uyarlama seyretmedim. ruth'u gördüğünde karrrrııı gibi titreyen eden almış kızı oradan oraya kucaklıyor. dudaklarına yapışıyor falan. kuzum siz delirdiniz mi. 30 dk. dayanabildikten sonra korkunç bir öfkeyle kapattım.
Martin Eden
