Spoiler içeriyor
* Melinda ve ben bazen aynı kitabı aynı anda okuruz. Genellikle oldukça keyifli olur, ancak biri diğerinden daha ilerideyse işler biraz karışabilir. Geçtiğimiz günlerde, ikimiz de Amor Towles'ın Moskova'da Bir Beyefendi kitabını okurken tam olarak bu başımıza geldi. Bir noktada,…devamı*
Melinda ve ben bazen aynı kitabı aynı anda okuruz. Genellikle oldukça keyifli olur, ancak biri diğerinden daha ilerideyse işler biraz karışabilir. Geçtiğimiz günlerde, ikimiz de Amor Towles'ın Moskova'da Bir Beyefendi kitabını okurken tam olarak bu başımıza geldi.
Bir noktada, karakterlerden biri yaralanıp hastaneye gitmek zorunda kaldığı için gözlerim doldu. Melinda ise birkaç bölüm gerideydi. Beni ağlarken görünce, sevdiği bir karakterin öleceğini düşündü ve endişelendi. Hiçbir şeyi bozmak istemediğimden, onun bana yetişmesini beklemek zorunda kaldım.
Bu sahne bir kenara, Moskova'da Bir Beyefendi tek bir adamın gözünden Rus tarihine dair eğlenceli, zeki ve şaşırtıcı derecede iyimser bir bakış sunuyor. Kitabın başında, Kont Alexander Ilyich Rostov, Moskova’daki Metropol Oteli'nde ömür boyu ev hapsine mahkûm ediliyor. Yıl 1922’dir ve Bolşevikler yeni kurulan Sovyetler Birliği’nin yönetimini ele geçirmiştir. Kitap, Kont’un tüm kısıtlamalarına rağmen hayatını dolu dolu yaşamaya çalıştığı otuz yılı aşkın bir dönemi anlatıyor.
Kitap kurgusal olsa da Metropol gerçek bir otel. Hatta orada kalacak kadar şanslıydım ve otel Towles’ın kitabında betimlediğine oldukça benziyordu. Zaman içerisinde farklı dönemlerde nasıl göründüğünü hayal etmeden duramayacağınız türden bir yer. Otel, Kremlin’in tam karşısında yer alıyor ve Bolşevik devrimiyle başlayan süreçte Sovyetler Birliği’nin yükselişi ve çöküşüne tanıklık etmiş. Tek bir bina için oldukça zengin bir tarih.
Kitaptaki birçok sahne gerçekte yaşanmamış olabilir (bildiğim kadarıyla), ancak Metropol’ün tarihine bakıldığında bunları hayal etmek zor değil. Unutulmaz bir bölümde, Bolşevik yetkililer, otelin şarap mahzeninin "devrim ideallerine aykırı" olduğuna karar veriyorlar. Otel personeli, 100.000'den fazla şişenin etiketlerini çıkarıyor ve restoranda tüm şaraplar aynı fiyattan satılmaya başlanıyor. Kendini bir şarap uzmanı olarak gören Kont bu durum karşısında dehşete düşüyor.
Kont Rostov, bu değişimleri izleyen ve zamana meydan okuyan bir gözlemci gibi. Kitaptaki diğer karakterlerden farklı bir çağa aitmiş gibi hissettiriyor. Tüm siyasi kargaşa boyunca hayatta kalmayı başarıyor çünkü, her konuda yetenekli biri.
Neredeyse her kitabı okumuş ve her müzik eserini tanıyor. Otelin restoranında garson olarak çalışmak zorunda kaldığında bile, bunu inanılmaz bir zarafetle yapıyor. İçkiler hakkında herkesten daha bilgili ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinmiyor. Kont, normalde tahammül edilmesi zor bir karakter olabilirdi, ancak büyüleyici kişiliği sayesinde her şey son derece keyifli hale geliyor.
Towles, tuhaf ama etkileyici detaylar konusunda oldukça yetenekli. Kitabın başlarında, Kont’un "menüyü ters sırada incelediği" yazıyor; çünkü "mezeleri ana yemeklerden önce düşünmenin sadece pişmanlığa yol açtığını" deneyimlerinden öğrenmiş. Bu tür bir tanımlama, bir karakter hakkında size çok şey anlatır. Kitabın sonunda, Kont artık eski bir dost gibi gelmeye başlıyor.
Kitabın tadını çıkarmak için bir Rus hayranı olmanıza gerek yok, ancak öyleyseniz kesinlikle okumanız gereken bir eser. 20. yüzyıl başlarındaki Rus tarihi bana her zaman çok ilginç gelmiştir, bu yüzden Lenin ve Stalin hakkında birçok kitap okudum. Moskova'da Bir Beyefendi kurgusal olmasına rağmen döneme dair yeni bir bakış açısı kazandırdı. Towles, odağını Kont üzerinde tuttuğu için birçok büyük tarihsel olay (II. Dünya Savaşı gibi) sadece kısaca değiniliyor. Ancak bu olayların Metropol’ün dünyasını büyük ya da küçük şekillerde nasıl değiştirdiğini görmek çok keyifliydi. Siyasi kargaşaların yalnızca doğrudan dahil olanları değil, herkesi nasıl etkilediğini anlamanızı sağlıyor.
Moskova'da Bir Beyefendi muhteşem bir hikaye çünkü her şeyden biraz barındırıyor. İçinde büyülü bir romantizm, politika, casusluk, ebeveynlik ve şiir var. Kitap teknik olarak tarihi kurgu olsa da, bir gerilim ya da aşk hikayesi olarak da nitelendirilebilir. Rusya’yı ziyaret etmek planlarınız arasında olmasa bile, bu yaz Towles’ın Moskova’sında kaybolmanın tadını çıkarabilirsiniz.
---
(Şu aralar gündemde olan dizinin uyarlandığı kitap hakkında Bill Gates'in şahsi blogunda paylaştığı yazısını ChatGPT yardımıyla çevirip düzenleyerek paylaşıyorum.)