Raf Yorumu: onur çoban (@safih)

safih 11 months ago

Hani ciddi bir satranç oyununda gülerseniz, neden güldüğünüz sorulduğunda "Taktiklerimi saklamak için" diyemediğiniz için gülmeniz hiç beklenmez. Genelde yanlış oyunu yapanlar ciddi bir satranç oyununda gülerler. Böyle ciddi bir müsabakada gülündüğünde rakip tarafından verilen akıllıca bir tepki uzun süre gülmenizi…devamıHani ciddi bir satranç oyununda gülerseniz, neden güldüğünüz sorulduğunda "Taktiklerimi saklamak için" diyemediğiniz için gülmeniz hiç beklenmez. Genelde yanlış oyunu yapanlar ciddi bir satranç oyununda gülerler. Böyle ciddi bir müsabakada gülündüğünde rakip tarafından verilen akıllıca bir tepki uzun süre gülmenizi engeller. O yüzden akıl oyunlarında yüz hatları donuklaşır. Hayatı bu şekilde görenlerin donuk yüzlerinden sebep, ölüm onları zor eşlik edilebilecek bir dansa kaldırıyor. Ama yaşama sevinci olan ve hayatı dans gibi yaşayanlara karşı ölüm, danslarına eşlik ediyor. İşim metaforlaştırmak... 'Metafor-laş-tır-mak' yeni bir terim sayılır :) Sürekli kendilerine, daha doğrusu kalplerine eziyet eden insanların toplumdan ayrıştırıldıklarında uzaktan görüldüğü kadarıyla bir düz hat üzerinde dans ettiğine şahit olduk. Ne zaman inancın kaba çizgiler üzerinden silindiğini göreceğiz? Ne zaman kendi içimizde ki inanma ihtiyacını farkedeceğiz? Korku hegemonyasını "yaşama sevinci" ile eleştirme sanatını göstermiş Bergman, psikolojik duyarlılığı bu sefer inanç arayışı ile bütünleyerek insanın dıştan içe ve içten dışa seyrine yol aralamış. Satranç aslında kaba bir mücadele, asıl durum ölüm gibi her zaman yanımızda olanın karşısına yaşamak ile çıkabilmek. Yaşamayı öğrenene kadar öldüğümüz cansız bedenin yaşam şevki ile dirilmesiyle bütünleşmiş ruhun arayışı içinde olabilir miyiz? Bu soru filmden sonra şahsımca sorulmuş ve geçiştirici bir cevapla: "Ruhumuzun yaşam sorunu yok, o sorunu dünyada biz kurcalayarak edindik. Aslında yaşama sevgisini hep taşıyoruz, ölüm bedensel bir durum ama bu hayatı ölümden ayırmaz diyemeyiz, bu sadece hayatı konumlandırır, yani şu an bulunduğumuz bu hayatı yaşamanın ilmine ve inancına ulaştırır. Bu noktada da herkesin doğru bildiğine inandıran yüksek sesli, huysuz ve uykulu bir sersem olan geveze ve sağır benlik devreye giriyor. İşte onu biraz dinlemez isek; "Neden insanlar her zaman kendilerine eziyet ediyorlar?" sorusunu filmde biraz düşünmek isterdik, muhtemelen düşünmüş olurduk. Kendime yaptığım eziyetleri soyut şekilde görmüş oldum... Hayatın ve ölümün sessiz ama sürekli ifadelerini hissedebilmemiz temennisiyle, soyut yaşam ve ölümleri gördüğümüzde can dediğimize somut şekilde sarılmanın şevkiyle, eyleme dönüşen aşk hürmetine, yaşama sevincinin daim kuvvetiyle gelen güzel hareketler ve ölümü tebessümle karşılama arzusuyla...