Raf Yorumu: Turuncu (@tucurinca)

2012

Roland Emmerich’in yönettiği 2012, insanlığın sona yaklaştığı büyük bir felaketi konu edinirken, kıyamet inancı, bilimsel spekülasyonlar ve dramatik anlatı arasında gidip gelen bir yapı sunar. Film ilk bakışta görkemli yıkım sahneleriyle etkileyici olsa da, gerek bilimsel gerekse anlatısal düzlemde çok…devamıRoland Emmerich’in yönettiği 2012, insanlığın sona yaklaştığı büyük bir felaketi konu edinirken, kıyamet inancı, bilimsel spekülasyonlar ve dramatik anlatı arasında gidip gelen bir yapı sunar. Film ilk bakışta görkemli yıkım sahneleriyle etkileyici olsa da, gerek bilimsel gerekse anlatısal düzlemde çok sayıda tutarsızlık barındırır. Filmin merkezinde, güneşteki patlamalar sonucu ortaya çıkan nötrinoların Dünya'nın çekirdeğini ısıtarak felaketleri tetiklemesi gibi bilimsel temelden uzak bir varsayım yer alır. Nötrinoların maddeyle etkileşimi son derece zayıftır; bu parçacıkların yerkabuğunu eritmesi ya da çekirdeği ısıtması mümkün değildir. Öte yandan, kıtaların bir anda yer değiştirmesi, tsunamilerin Everest Dağı’nı aşması ve devasa süper gemilerin kısa sürede inşa edilip halktan gizlenmesi gibi senaryo unsurları da bilimsel olarak tutarsızdır. Film, doğa yasalarını dramatik gerilim uğruna askıya alır. Bununla birlikte, dini kıyamet inançlarıyla kurulan dolaylı bağlar filmi farklı bir okumaya da açar. İslam’da kıyamet ansızın kopar, doğa altüst olur, her şey tersine döner; Hristiyanlıkta ise Vahiy Kitabı'nda betimlenen yedi mühür, Mesih’in dönüşü ve büyük yargı gününe dair motifler vardır. Filmde tüm felaketlerin aynı anda yaşanması, seçilmiş bir azınlığın kurtarılması ve dünyanın sonunda “yeniden doğuş” umudu bırakılması bu tür inanç sistemleriyle örtüşür. Bilimsel tutarsızlıklar, bu bağlamda metafizik temalarla açıklanabilir hâle gelir. Senaryo düzeyinde ise film, karakter gelişiminde ve olay akışında pek çok zayıflık taşır. Baş karakter Jackson Curtis’in her türlü felaketten mucizevi şekilde kurtulması, dramatik tesadüflerin sıkça kullanılması, yeni sevgili karakterinin yalnızca eski aileyi bir araya getirmek uğruna kolayca öldürülmesi anlatı bütünlüğünü zedeler. Dahası, milyarderlerin biletle hayatta kalması, insan seçiminin etik değil ekonomik kıstaslara göre yapılması, filmin ahlaki söylemini bulanıklaştırır. İnsanlığın kurtuluşu adına yapılanlar, insanlık onurunun yitimiyle sonuçlanır. 2012, kıyameti yalnızca bilimsel değil, dini ve felsefi bağlamda da sahneleyen; ancak bu çok katmanlı potansiyeline rağmen senaryosal zayıflıkları, bilim dışı varsayımları ve dramatik kolaycılıkları nedeniyle inandırıcılığını büyük ölçüde yitiren bir yapımdır. Yine de sinemanın seküler çağda kıyameti nasıl anlattığına dair ilginç bir örnek olarak değerlendirilebilir.