“All this was five thousand years ago and may seem of little relevance to the study of modern man and culture. But the fact is that the land of Sumer witnessed the origin of more than one significant feature of…devamı“All this was five thousand years ago and may seem of little relevance to the study of modern man and culture. But the fact is that the land of Sumer witnessed the origin of more than one significant feature of present‑day civilization. Be he philosopher or teacher, historian or poet, lawyer or reformer, statesman or politician, architect or sculptor, it is likely that modern…”
“Tüm bunlar beş bin yıl önceydi ve modern insanı ve kültürü anlamaya çalışırken önemsiz gibi görünebilir. Ama gerçek şu ki, Sümer toprakları, günümüz uygarlığının birçok temel özelliğinin doğuşuna tanıklık etti. Filozof olsun, öğretmen, tarihçi ya da şair; hukukçu, reformcu, devlet adamı ya da siyasetçi; mimar ya da heykeltıraş… Modern insan, kim olursa olsun, kökenlerini bir şekilde Sümer’e borçludur.”
Kitap, Sümer toplumunun kültürel, dini, hukuki ve toplumsal yapısını sade ve anlaşılır bir dille sunuyor. Kramer, arkeolojik kazılarda ortaya çıkan çivi yazılı tabletlerin çevirilerini titizlikle değerlendirerek, bu kadim uygarlığın yaşam biçimini detaylı şekilde ortaya koymuş. Yazının icadı, şehir yaşamı, kadınların toplumsal rolü, eğitim sistemleri, mitoloji ve yasalar gibi ve daha pek çok konuda derinlemesine bilgi veriyor. Özellikle Sümer mitlerine ve atasözlerine yer verilen bölümler (ayrıca çok sevdim o bölümleri), geçmişle bugün arasında düşündürücü benzerlikler kurmamı sağladı. Diyebilirim ki; Kramer, Sümeroloji alanında onlarca yıl süren çalışmalarının neredeyse tüm meyvelerini bu kitapta toplamış.
Kitabın dili akademik olmasına rağmen hiç yormuyor; aksine Kramer’in tutkulu ve samimi anlatımı sayesinde adeta bir hocanın keyifli dersini dinler gibi okuyorsunuz. Hatta sadece tarih ya da mitoloji meraklılarını değil, insan doğasına dair düşünen herkesi yakalayabilecek bir güce sahip. Bundan dolayı Sümerler hakkında okuduğum kitaplar arasında okuması en keyifli olanı bu oldu diyebilirim. Ayrıca şşyle ki; kitap sadece siyasi veya arkeolojik bulgulara odaklanmamış; aynı zamanda Sümerlerin mitolojisi, dini inançları, edebiyatı ve günlük yaşamı hakkında da zengin bilgiler sunmuştu. "Gılgamış Destanı" gibi klasik metinlere atıflar, kitabı daha renkli ve bütüncül kılmıştı Özellikle tarih, dinler tarihi, uygarlıkların kökeni veya mitolojiye ilgi duyan herkes için çok doyurucu bir eser. Sümerler’i tanımak; bugünkü dünyayı ve insanı anlamaya bir adım daha yaklaşmak gibi hissettiriyor.
Yazar, bazı konularda kendi yorumlarını da eklemişti. Bu yorumlar genellikle sağlam temellere dayansa da birkaç noktada netlikten uzak iddialar içerdiği söylenebilir. Ancak genel çerçevede bu, eserin güvenilirliğini zedelemiyor.
Tabii yine böyle güzel bir kitabın ne yazık ki oldukça eksik bir yanı var ki, o da güncel olmayışı. Kitap ilk kez 1960'larda yayımlandığı için aradan geçen yıllarda Mezopotamya arkeolojisi ve Sümeroloji alanında tabii yeni bulgular ortaya çıktı.
Dolayısıyla bazı bilgiler günümüzde kısmen eski veya eksik kalabiliyor.
Yani güncel akademik kaynaklarla kıyaslandığında, yeni keşiflerin yansımadığı bir metin olduğunu belirtmek isterim.