Raf Yorumu: hanna (@yasamsiz)

Spoiler içeriyor Bu günlükler, sadece bir kadının değil, bir insanın varoluş mücadelesinin kanıtı gibi. Plath’ın satırlarında en çok çarpan şeylerden biri, kadın olmanın bedeli. Toplumun, hatta en yakındaki erkeklerin bile dayattığı kalıplar. Hep bir rol biçiliyor: iyi eş, iyi anne, güzel kadın.…devamıBu günlükler, sadece bir kadının değil, bir insanın varoluş mücadelesinin kanıtı gibi. Plath’ın satırlarında en çok çarpan şeylerden biri, kadın olmanın bedeli. Toplumun, hatta en yakındaki erkeklerin bile dayattığı kalıplar. Hep bir rol biçiliyor: iyi eş, iyi anne, güzel kadın. Sylvia bu rollere sığmak istemiyor. Ama sığamadıkça kendini suçluyor. Günlüklerinde şöyle diyor: “Yazar mı olacağım, anne mi olacağım, eş mi olacağım? Hepsi olabilir mi?” Bu cümle, sadece bir kadının değil, bir insanın çığlığı. Ama özellikle kadınlar için bu soru hâlâ geçerli. Çünkü toplum, kadından hep bir seçim yapmasını istiyor. Yazmak istiyorsan “bencil”, anne olmak istiyorsan “kendini feda eden” olmalısın. Sylvia bu çelişkide boğuluyor. Ve bu boğulma, sayfalara ilmek ilmek işlenmiş. Ted Hughes ile olan ilişkisi bu baskının başka bir yüzü. Başlarda Ted, onun için bir kurtuluş gibi. Ama zamanla bir gölgeye dönüşüyor. Sylvia, onunla hem büyüleniyor hem de küçülüyor. Şöyle yazıyor: “Onu seviyorum. Ama bazen, ona olan sevgim beni küçültüyor.” Bu satır beni durdurdu. Çünkü burada sadece bir ilişkiden değil, erkeklerin çoğu zaman kadınların hayatındaki baskısından söz ediliyor. Erkek, kadının bütün varlığını kendine adamasını istiyor. Ama kadının kendi hayalleri, kendi sesi, arada boğuluyor. Sylvia, kendi sesini korumaya çalıştı ama en çok sevdiği adamın gölgesinde bile kayboldu. Günlüklerde hissettiğim en güçlü duygu şu: Sylvia, hep ikiye bölünmüş. Bir yanda özgürlük, edebiyat, üretme arzusu. Diğer yanda toplumun dayattığı “iyi kadın” kalıpları. Ve Sylvia, bu iki uç arasında paramparça oluyor. Bu kitap bana çok şey hissettirdi. Hatta diyebilirim ki bir başucu kitabı olabilir. Altını çizdiğim, not aldığım o kadar çok yer var ki. Bazı satırlarda durdum, düşündüm, sorguladım. Çünkü Sylvia’nın cesareti inanılmaz. Hiçbir şeyi saklamamış. En kırılgan hâlini bile yazmış. En çirkin düşüncesini bile cesurca ortaya koymuş. Ve ben okurken şunu düşündüm: “Ben asla bu kadar açık yazamazdım.” Günlükler bana şunu gösterdi: Kadınlara dayatılan rollerin ağırlığı, bazen bir insanı kendi hayatını söndürmeye kadar götürebiliyor. Plath’ın en büyük savaşı kendi zihniyleydi. Ve bu savaşı kaybetti. Ama satırları hâlâ kazıyor, hâlâ sorgulatıyor. Plath bana şunu öğretti: Kendi zihnin bazen en büyük düşmanın olabilir. Ve yazmak, bazen kurtuluş değil; daha derine çekilişin ta kendisi. Bu yüzden bu kitap bende bir yara gibi duruyor. Ama güzel bir yara. Hep hatırlamak isteyeceğim bir yara.