Raf Yorumu: Özetler (@ozetzone)

Spoiler içeriyor Simin, kızı Termeh için daha iyi bir gelecek umudu ile ailesini yurt dışına götürmek ister; Nader ise Alzheimer’lı babasını yalnız bırakamayacağını söyleyerek karşı çıkar. Simin boşanma davası açar; aile mahkemesi başvurusunu reddeder, Simin evden ayrılarak anne babasının evine döner, Termeh…devamıSimin, kızı Termeh için daha iyi bir gelecek umudu ile ailesini yurt dışına götürmek ister; Nader ise Alzheimer’lı babasını yalnız bırakamayacağını söyleyerek karşı çıkar. Simin boşanma davası açar; aile mahkemesi başvurusunu reddeder, Simin evden ayrılarak anne babasının evine döner, Termeh ise babasıyla kalır. Nader, gündüzleri babasının bakımını üstlenmesi için Razieh adında dindar, maddi olarak zayıf bir kadını işe alır; Razieh her gün küçük kızı Somayeh’i de yanına getirir. Razieh, yaşlının dolaşma/kaçma davranışlarıyla baş etmekte zorlanır; bir gün yaşlı adam evden çıkıp sokakta dolaşırken Razieh onu kovalayıp geri getirir ama bu tür aksaklıklar gerilimi yükseltir. Ertesi gün Nader ve Termeh eve erken döndüklerinde, yaşlı adamın yatakta bağlandığını ve bilinçsiz şekilde yerde yattığını bulurlar; Razieh ve kızı o anda dışarıdadır. Razieh’in yokluğunu “acil bir muamele” ile izah etmesine sinirlenen Nader, hem ihmalle hem de evden para çalma (gerçekte Simin’in taşınma masraflarına kullandığı para) suçlamalarıyla ona çıkışır. Tartışma sırasında Nader, Razieh’i evden dışarı itmek zorunda kaldığını söyler; kısa süre sonra Razieh’in düşüp düşük yaptığı haberi gelir ve durum bir anda ceza hukuku boyutuna taşınır. Buradan sonra bir dizi karşı iddia, adli inceleme ve manevi tartışma başlar: Razieh’in kocası Hodjat sinirli, işsiz ve gururu kırılmış bir adamdır; Nader’in eyleminin Razieh’in hamileliğini sonlandırdığı iddiasıyla dava açılır eğer Nader hamile olduğunu biliyorsa “cenin öldürme” suçlaması ihtimali vardır. Süreç boyunca taraflar, tanıklar ve küçük yanlış beyanlar birbiriyle çarpışır; bunun dışında İran’daki hukuki ve dini uygulamaların (yemin, kan parası vb.) gölgesi de filmde belirginleşir. Tanık ifadeleri ve çarpıcı dürüstlük anları filmin kilit sahnelerindendir: Termeh babasını korumak için beklenmedik bir rol oynamaya başlar: hem tanıklıkları sorgulayacak gözlemler yapar hem de nihayetinde gerçeğin tamamını söylemek yerine babasının cezalandırılmaması için yalanlara/suskunluklara yönelir. Film boyunca “kim haklı” sorusu sürekli bulanık kalır; karakterler kendi doğrularıyla hareket ederken birbirlerinin acılarına katkıda bulunmaktan kaçamazlar. Duygusal vs. yasal hesaplaşmalar yükselirken bazı sahneler özellikle serttir: Nader, Razieh’den Kuran’a el basıp onun doğumun kendisinden dolayı gerçekleştiğini yemin etmesini ister; Razieh bunu yapamaz. Hodjat’ın öfkesi bir noktada kendine zarar verme davranışına, Simin’in Termeh’in güvenliğinden duyduğu endişe ise maddi çözümler aramaya dönüşür (taraflar arasında para ödenmesi gibi). Film, adalet arayışını sadece mahkeme salonunda değil, evlerin içinde ve vicdanlarda da izler; hiçbir çözüm “tasfiye edilmiş ortak bir gerçeğe götürmez. Filmin sonlarına doğru mahkeme tekrar devreye girer: Nader ve Simin’in boşanması nihayet onaylanır; son sahnelerde her iki ebeveynin de tören kıyafetleri değil ama siyahmatemi andıran kıyafetler içinde olduğu, dolaylı olarak Nader’in babasının öldüğüne işaret eden görsel ipuçları vardır. Mahkeme Termeh’e kiminle kalmak istediğini sorar; Termeh kararını verdiğini ama önce ebeveynlerin koridorda ayrı ayrı beklemesini istediğini söyler — kamera Termeh’in yüzüne, sessizliğine ve verdiği kararın ağırlığına uzun uzun bakar. Film burada net bir “haklı/haksız” yargısı vermeden biter; herkesin kayıp verdiği, herkesin kendi doğrusu uğruna bir şeyler yitirdiği hissiyle.