Raf Yorumu: huxoo (@huxoo)

Thirteen, içerisinde bolca ergenlik psikolojisi, Amerikan okul kültürü içerisinde yaşanan ergen zorbalığı, ergen birey üzerinde ebeveyn yetersizliği ve toplumsal normlara ters düşen onlarca olay bulunduran 2004 yapımı Catherine Hardwicke filmi. İlk olarak, çekim tekniği olarak fazlaca "yakın çekim" kullanan Hardwicke…devamıThirteen, içerisinde bolca ergenlik psikolojisi, Amerikan okul kültürü içerisinde yaşanan ergen zorbalığı, ergen birey üzerinde ebeveyn yetersizliği ve toplumsal normlara ters düşen onlarca olay bulunduran 2004 yapımı Catherine Hardwicke filmi. İlk olarak, çekim tekniği olarak fazlaca "yakın çekim" kullanan Hardwicke yaşanılan olaylar ile karşı karşıya kalmamızı ve eylemlerin oluşturduğu yıkıcı tahribatın etkisine şahit olmamızı istiyor. Bu yüzden Çekim tekniği ile filmi yargılamak mantıklı değil. Film, Tracy(Evan Rachel Wood) adlı baş kahramanımızın ergenliğe girişini ve liseye başlamasıyla hareketleniyor. Tracy gayet başarılı, zeki ve saf bir kız çocuğudur. Ancak liseye geçmesiyle birlikte ergenliğin de doğurduğu sorunlar ile karşılaşan Tracy başkalaşıma uğrar. Bu başkalaşımın temel sebeplerinden ilki Amerikan okul kültürü zorbalığının gözümüze gözümüze sokulduğu kısımlarda Tracy'e diğer ergen bireyler tarafından uygulanan kötü davranışların, eziklemenin, değersiz ve "nerd" şeklinde davranılması olabilir. Ergenlik dönemi bireylerin en rahat ve özgürlükçü davrandığı evre olmasıyla birlikte bireylerin kişiliklerinin oturmaya başladığı bir süreçtir. Bu süreçte bireylerin davranış psikolojileri var oldukları coğrafyaya ve kültürlerine, ebeveyn davranış ve tutumlarına, çevre faktörlerine göre şekillenir. Bu da farklı varyasyonlarda ergen birey davranışları oluşturur ama temel olarak "toplumsal norm" şeklinde adlandırdığımız bir dizi kural bu varyasyonları sınıflandırabilmemizi sağlar. Bu sınıflandırmayı en basit şekilde "iyi" ve "kötü" davranışlar olarak nitelendirirsek ergen bireylerin düşünce sisteminde kötü davranış algoritması(sigara içmek, bağımlı edici madde kullanımı, cinsel olgunluğa erişmeden cinselliği arzulamak ve hatta cinsel birliktelik gerçekleştirmek, canlı cansız olgulara zarar vermek vb.)her zaman daha "havalı" ve "statü" artırıcı olarak empoze edilmektedir. Lise gibi bir ortam, sosyalliğin tavan yaptığı bir yer olmasından kaynaklı bu tür mekanlarda ayakta durabilmek için doğal seleksiyona boyun eğip ortam koşullarına ayak uydurmak kesinlikle ergen bir birey için en mantıklı seçim oluyor. Tracy'nin yaşadığı başkalaşıma sebep olan bir diğer önemli etkense Evie'dir(Nikki Reed). Amerikan okul kültürü ve ergen bireylere karşı savaşı kaybeden Tracy, bu yolda ilerleme elde edebilmek için okulun en gözde ve güzel öğrencisi Evie ile arkadaş olmaya çalışıyor ve bunu çok güzel şekilde başarıyor. Evie tamamen kendini diğer bireylerden soyutlamış ve egoist tavırları altında afilli davranışları ile ergen bireyleri büyülemektedir. Yaptığı hiç bir eylemin sorumluluğunu almamakta ve vurdumduymaz davranmaktadır. Tracy'nin Evie ile tanışması sonrası hayatı bir hayli değişmiş ve yeni olgular da edinmiştir bunların içinde kıyafet, fizyolojik bakım, morfolojik dengesizlik, davranış ve tutum, mazoşistlik, şiddet ve argo kullanımı bulunmaktadır. Evie, Tracy için bir idol haline gelmiş ve eylemleri örnek alınmıştır. Filmde aslında Tracy karakteri ile izleyiciye "borderline kişilik bozukluğu"nun sonuçları çok güzel gösterilmiştir. Bu kişilik bozukluğunun bireylerde doğurduğu; 1.)karşındaki bireyi aşırı büyütme ya da aşırı derece değersizleştirip gözden düşürmek.(bu faktör Tracy'nin Evie'yi aşırı büyütmesi ve annesini küçük düşürmesi olarak gözlemlenebilir. Zaten zamanının bir çoğunu kendisiyle geçirdiği bireyin(annesi) varlığı arzulanmaz. Salgıladığın hormonlar buna izin vermez. Bu yüzden annesini safdışı etmektedir.) 2.)kimlik karmaşası yaşamak ve kültürel- ahlaki değer anlayışında değişkenlik. (bu faktörse Tracy'nin liseye geçiş aşamasında karşılaştığı farklılığın üzerinde oluşturduğu yeni bir kişilik doğurma arayışının sembolize edilmiş halidir. Tracy'nin kendini sorguladığı ve var olan düzenini yıkması gözlemlenmektedir.) 3.)kendine zarar verme ve sonu düşünülmeden yapılan eylemler. (bu faktör Tracy'nin bileğine uyguladığı kesikler ve ne olduğunu bilmediği maddeleri ihtiyatsız bir biçimde kullanması olarak gözlemlenebilir.) 4.)duygu durumunda aşırı tepkililiğe bağlı olarak duygu değişimlerinin sık olması. (bu faktör Tracy'nin başkalaşım geçirdikten sonra karşılaştığı bir faktördür. Evie ile birlikte geçirdiği zaman ile ailesiyle geçirdiği zamanın duygu değişimi doğal bir şekilde belli olmaktadır.) 5.)öfkeye hakim olamama.(bu faktör Tracy'nin aile bireylerine karşı gösterdiği davranışların, argo ve şiddetvari tutumlarının bir nedendir.) Bu sebepler borderline kişilik bozukluğunun Tracy'e açtığı sorunları gözler önüne sermiş ve bununla birlikte izleyicinin bilinçlenmesi sağlanmıştır. Film gayet akıcı ve güzel ilerlemektedir. İzlenilmesi ve üzerine düşünülmesi gerekli. Ebeveynlerin ayrıyeten izlemesi gerektiğini düşünüyorum.