İNANÇ VE SEÇİM ⚠️UYARI⚠️ Bu gönderide Matrix serisinin üç filminin yorumlaması yapılacaktır. İzlemediyseniz ve spoiler yemek istemiyorsanız veya filmi izlediyseniz dahi seyir zevkimi kaçırır gibi bir kaygıya hakimseniz bu gönderiyi es geçmeniz rica olunur. ⚠️UYARI BİTTİ⚠️(ŞİMDİ GELELİM FİLME) Matrix'in ilk…devamıİNANÇ VE SEÇİM
⚠️UYARI⚠️
Bu gönderide Matrix serisinin üç filminin yorumlaması yapılacaktır. İzlemediyseniz ve spoiler yemek istemiyorsanız veya filmi izlediyseniz dahi seyir zevkimi kaçırır gibi bir kaygıya hakimseniz bu gönderiyi es geçmeniz rica olunur.
⚠️UYARI BİTTİ⚠️(ŞİMDİ GELELİM FİLME)
Matrix'in ilk filmi Tanrı'yı oynadıysa serinin diğer filmleri sahte tanrıyı oynamıştır deyim yerindeyse. Ama bu tabii serinin diğer filmleri çöptür demek anlamına gelmiyor. 4'ü zaten filmden bile saymıyorum trans birey alegorisinin parodisi. Henüz ilk sahnesinden ekrana bağlayan film(10 dk'lık sahneden Matrix filmine).
Bu film sinema tarihinin miladıdır arkadaşlar. Konu olarak gündüzleri yazılım şirketinde çalışan Thomas Amderson, geceleri Neo takma adıyla korsan yazılım veya hackerlık yapmaktadır. Neo'nun hayatı bir gün bilgisayar başında uyuklarken Wake up Neo yazısını görmesiyle hayatı değişecektir. O yazıyı gördükten sonra beyaz tavşanı takip etmesi söylenir ve olaylar gelişir.
Şimdi isterseniz bir de filmin genel olarak bir senaryosuna bakalım. Filmde herkes gerçek dünyada yaşadığını zanneder ama farketmezler ki aslında robotların tasarladığı Matrix dünyasında yaşamaktadırlar. İnsanlardan enerji üretmeyi amaçlayan robotlar, sadece insanların olduğu milyarlarca bir insan tarlası yapar adeta. Zavallı insanlarsa özgür yaşadıklarını zannetmektedir. Ama farkında değillerdir ki hepside bir sahteliğe hapsolmuştur, tıpkı günümüz sosyal medyasında olduğu gibi.
İnsanlar robotları üretir (bu filmde gösterilmez ama The Animatrix'in 9 serilik animasyonunda bu konular tek tek işlenir dileyen onu izleyebilir) ama zamanla robotlar da insanlığa isyan etmeye başlar ve cinayetin ardından yavaş yavaş başkladırı başlar. Robotlar insanlıktan ayrı bir medeniyet kurar ve zamanla da robotlar insanlığa hükmetmeye başlar. Dediğim gibi kabaca anlattım ama The Animatrix serisinde bu konu en ince detayına kadar anlatılır. Zaten her şeyin varacağı son nokta da burası değil mi? İnsanlık zamanla robotlara ve teknolojiye yenilmeyecek mi? Büyük ve geniş bir tartışma konusu daha. Ama öyle ama böyle insanlarda büyük bir hakimiyet kuracakları kesin.
Filmde bir de Zion halkı ve yaşadığı şehir Zion vardır. İsminden de anlaşılacağı üzere dini bir gönderme veya kutsal bir yer olarak da okunabilir. Bu halk gerçek insanların olduğu sentetik ve yapay olmayan, insanların üretilmediği, doğduğu tek ve son insan şehridir. Yani insanlığın son umududur makinelere karşı. 250.000 kadar insan yaşamaktadır. Bu şehir dünyanın iç kabuğuna çok yakın çok sıcak bir noktada kurulmuştur.
Neo hacker olduğundan sistemi yani Matrix'i çözebilecek tek insandır, nitekim çözer de. İlk filmin son sahnesinde seçilmiş kişi olduğuna inanıyor ve THE ONE olarak dirilip Matrix'in kurallarını bükmeye başlıyor.(yani kendini bir tür upgrade'e sokup aktif ediyo) Buradan sonra Neo artık gerçekten NEO oluyor.
Aslında Matrix'te hiçbir nesne gerçek değildir, her şey kodlardan oluşmaktadır aynı bilgisayar programı gibi. Fakat beceri hiçbir zaman tek başına yeterli olmaz,önce kendimize inanmamız gerekir. Kahin Neo'nun dürüst ve iyi kalpli biri olduğunu gördüğünde kurabiyeyle ona seçilmiş kişi yazılımını yüklemeye karar veriyor. (-üzgünüm evlat. Gerçekten. İyi bir ruhun var. Ve ben iyi insanlara kötü haberler vermekten nefret ederim.) Seride gerçeklik yeşil tonda Matrix'i temsil ederken, gerçek dünya daha sıcak tonlarla gösteriliyor. İsa'nın hem Tnarı'nın oğlu hem de insan olması gibi Neo'da hem makine hem de insandı. Mimarın Matrix programından kaynaklanan bir denklemin dengesiz sonucundan ibaret gördüğü bir anomalidir aslında Neo.
Makinelerin tanrısı Deus Ex Machina ile Neo'nun yüzleşmesi ve ardından Neo'nun çarmıha gerilir gibi ölmesi de Hristiyanlık'taki baba oğul anlatısına örnek olarak gösterilebilir. patronun ona söylediği şu cümle de takdire şayan filmin genelini ve gidişatını gözönünde bulundurursak: özel olduğunuzu düşünüüyorsunuz kuralların sizin için geçerli olmadığına inanıyorsunuz.
Ajan Smith ise Tanrı'ya başkaldırıyı yani şeytanı temsil ediyor. Mimarın programa koyduğu etki tepki, pozitif negatif ikiliğinin negatif tarafını da temsil ediyor denebilir. Yani stabilizatör veya dengeleyici görevi görüyor Matrix'te.
-Matrix, bir sistemdir Neo. Bu sistem, düşmanımız. İçeride etrafına baktığında ne görüyorsun? İşadamları, öğretmenler, avukatlar, marangozlar. Kurtarmaya çalıştığımız insanların zihinleri. Onları kurtarana dek, sistemin bir parçası olarak kalacaklar... Bu yüzden düşmanlarımız onlar. Anlamalısın bu insanların çoğu, sistemden çıkmaya hazır değiller. İçlerinden çoğu sisteme o kadar umutsuzca bağlı ki onu korumak için savaşacaklar. Beni dinliyor musun, Neo? Yoksa kırmızı elbiseli kadına mı bakıyordun?
-Unutma, sana vadettiğim tek şey gerçek, fazlası değil.
Morpheus gemide gerçekliktyken gerçek dünyadayken yeşil Zümrüt taşı takıyor. Nebukadnezzar'da mö. 6.yy'da yaşamış ve Yahudileri sürgün eden kralın adı ve aynı zamanda geminin de adı. Yine Morpheus Yunan Mitolojisindeki rüyaların tanrısının adıdır.
İlk filmde Morpheus'un su borusundan çıkıp Ajan Smith'le dövüştüğü o meşhur sahneye de değinmeden geçmeyeceğim, harikaydı.
Neo'nun Neo olduğu sahnelerde çok etkileyiciydi.
Fiziksel benliğinizin dijital yansımalarını sorgulamanız dileğiyle... Dediğim gibi ben size sadece kapıyı gösterebilirim. (o meşhur sekans) O kapıdan geçmesi gereken sizlersiniz..
Serinin son filminin son sahnesine dikkat kesilelim:
-Hep biliyor muydun?
-hayır,bilmiyordum. Fakat inandım. İnandım.(Kahin)
Şimdi de aşırı uç okumalar ve ilginç anekdotlara geçelim isterseniz:
Kahin Morpheus'a seçilmiş kişiyi bulacağını ve Trinity'nin ise seçilmiş kişiye aşık olacağını söyler. Ama aslında onlar seçilmiş kişiyi bulmayacak; onların seçtiği kişi seçilmiş kişiye dönüşecektir. Nasıl mı? Şöyle ki; bir siteye girdiğimizde çerezleri kabul et yazısı çıkıyor ya, işte bu uyarının İngilizcesi 'accept cookies' yani kurabiyeyi kabul ettir. Neo kurabiyeyi yediğinde seçilmiş kişi yazılımı ona yüklenmiş olur ama bu güncellemenin çalışması için ölmesi (veya kapat aç) gerekmektedir ve bildiğiniz üzere ilk filmin sonunda öldüğünde The One olarak dirilip seçilmiş kişi yazılımı ona yüklenir.
Matrix’te Değişen Senaryo: İnsanlar ve Yaratıcılık
Matrix filminde, makinelerin insanları bir simülasyona hapsetmesinin tek sebebi enerji kaynağı olmaları mıydı? Wachowski kardeşlerin ilk senaryo taslağına göre öyle değil! Konu hakkında biraz düşünürseniz alternatif onca enerji kaynağı varken makinelerin insan bedenlerinden enerji kaynağı üretmek pek de sağlıklı bir motivasyon kaynağı değil. Zaten Wachowski kardeşler filmin ilk versiyonunda farklı bir motivasyon yazmışlar. Bu erken versiyonda robotlar, insanlar yok olursa yaratıcılığın da yok olacağından korkuyordu. Yani ilk versiyonda robotlar insanlardan enerji üretmiyor, onların yaratıcılıklarından faydalanarak kendi medeniyetinde yaşadıkları sorunları Matrix üzerinden insanları izleyerek çözüyormuş. Sizce bu orijinal motivasyon, bildiğimiz senaryodan daha mı mantıklı olurdu? Bu senaryo çok daha mantıklı olsa da Wachowski kardeşler insanların yok olmasını(robotların) yaratıcılığını neden yok edeceğini izleyiciye anlatmamız çok zor olur bunun yerinedaha basit bir motivasyon yazmalıyız diyerek bu fikri değiştirmişler. (alıntıladığım kaynak: Filmograf YouTube Kanalı)
Şimdide toplama bilgilerden devam edebilm isterseniz(bir gün çok çalışırsanız sizinde olur belki eheheh) :
Neo'nun ayna aracılığıyla gerçek dünyaya dönmesi Alice in Wonderland kitabına bir göndermedir.
Metacortex şirketi: Metacortex kelimesiyse beynin sınırlarını aşma anlamına gelir.
Neo'nun İsa alegorisi (İsa gibi tekrar dirilmesi) ve Neo'un Antik Yunanca'da yeniden doğan anlamına gelmesi gibi çok ilginç anektodlar da var.
Filmle ilgili birçok okuma ve anekdot bulunabilir ben sadece numunelik yazdım.
4 sene aradan sonra 3 gün içinde peşpeşe izleyince bu film benim için milat oldu. Benim için filmler The Matrix'ten öncesi ve sonrası diye ayrılır artık..! Yine değinmeden geçemeyeceğim beni bu seriyi izleyip(özellikle ilk filmini) üzerine sorgulamalara ve deruni araştırmalara iten kişi Saltukhan Ayas'ın o mükemmel farkındalık yaratan Matrix videosuydu. Sizinde izlemenizi şiddetle tavsiye ederim. Güzel bir tesadüftü vesselam.. Bundan sonraki hayatımda çok iyi geçecektir inanıyorumm.
Tıpkı Morpheus'un söylediği gibi zihninizi özgürleştirmeye çalıştım fakat ben sadece kapıyı gösterebilirim, kapıdan geçmesi gereken SİZLERSİNİZ.
Saygılarla...
O halde Matrix'ten çıkabildiğimiz günlere diyorum ve bülteni kapıyorum.
İmla hataları olduysa affola.
Rage Against The Machine - Wake Up (The Matrix)