SBrody (@sbrody)

Dogville’i izlerken Grace’in yaşadıkları, sadece bir karakterin başına gelenler gibi değil; insanlığın en karanlık reflekslerinin adım adım sahneye çıkışı gibi hissettiriyor. Trier, kasabanın çıplak set tasarımını kullanarak bizi sürekli bir tiyatro provasındaymışız gibi hissettiriyor sanki herkes rolünde ama herkes aynı…devamıDogville’i izlerken Grace’in yaşadıkları, sadece bir karakterin başına gelenler gibi değil; insanlığın en karanlık reflekslerinin adım adım sahneye çıkışı gibi hissettiriyor. Trier, kasabanın çıplak set tasarımını kullanarak bizi sürekli bir tiyatro provasındaymışız gibi hissettiriyor sanki herkes rolünde ama herkes aynı zamanda gerçek yüzünü göstermeye hazır. Ve Grace bu sahnenin ortasında, durmaksızın iyi olmaya çalışan tek kişi gibi duruyor. Grace’in masumiyeti bir erdem olmaktan çok, Dogville sakinleri için kullanılabilir bir kaynak. Ne kadar sessizse, onlar o kadar yüksek sesle konuşuyor. Ne kadar alttan alıyorsa, onlar o kadar üstüne basıyor. İnsanın kötülüğünün bazen büyük şeylerde değil, “küçük izinlerde” büyüdüğünü izliyoruz. Dogville’in halkı Grace’i bir yabancı olarak değil, bir fırsat olarak görüyor. Her iyiliği yanlış yorumlanıyor; her iyi niyeti yeni bir sömürünün zemini oluyor. Ve film bunu öyle yavaş ve doğal bir tempoyla işliyor ki, bir noktada izleyici bile fark etmeden şiddetin normalleşmesine tanıklık ediyor. Trier tam da bunu yapmak istiyor zaten: “Bu noktaya nasıl geldik?” sorusunun cevabını, her dakikaya ince ince serperek veriyor. Grace uzun süre direndiği şeyle sonunda yüzleşmek zorunda kalıyor: Merhamet her zaman erdem değildir; bazen kendine ihanet etmektir. Filmin finaline geldiğimizde, Grace’in içindeki kırılmanın nihai formunu görüyoruz. Bu noktada seyirci gerçekten ikiye ayrılıyor ama bence Trier’in büyüklüğü burada yatıyor: Grace’in aldığı kararı ister onaylayın ister eleştirin, film sizi insan doğasının karanlık tarafıyla yüzleştiriyor. Kötülüğün bazen sistematik olduğunu, bazen de sadece insanların korkaklık ve bencillik refleksinden doğduğunu gösteriyor. Grace’in finaldeki sessizliğini çok sevdim. Çünkü öfkeyle değil, farkındalıkla gelen bir çözülme var orada. Sanki kendisine sürekli yapılanları bir çerçevenin içine yerleştirip son kez bakıyor ve şöyle diyor: “Benim iyiliğim sizin kötülüğünüzü hiç temizlemedi.” Dogville benim için sadece bir film değil; insanlığın merhamet testinden nasıl kaldığına dair bir kayıt gibi. Grace, o kaydın en acı, en net, en unutulmaz satırı.

sbrody 10 months ago

Derinin Altında

Jonathan Glazer

14 Gönderi

Under the Skin yalnızca bir uzaylının Dünya’ya inişini anlatmaz. Bu, bir bilincin ete bürünmesi, kimliğin kırılgan bir zırhın altında yavaşça çözülmesidir. Scarlett Johansson’un canlandırdığı karakter, insan bedeninin bir yanılsamasına bürünmüş halde gelir. Ama içi boştur, ödünç alınmış bir derideki hayalettir.…devamıUnder the Skin yalnızca bir uzaylının Dünya’ya inişini anlatmaz. Bu, bir bilincin ete bürünmesi, kimliğin kırılgan bir zırhın altında yavaşça çözülmesidir. Scarlett Johansson’un canlandırdığı karakter, insan bedeninin bir yanılsamasına bürünmüş halde gelir. Ama içi boştur, ödünç alınmış bir derideki hayalettir. İskoçya’nın gri sokaklarında bir gölge gibi dolaşır, yalnız erkekleri sıcaklık vaat eden bakışlarla kendine çeker ve onları kendi ruhu kadar soğuk ve sessiz bir boşluğa yutar. Başlangıçta bir avcıdır, arzuyu örümcek ağı gibi ören biridir. Ancak bu bedeni daha uzun süre taşıdıkça, içinde bir şey uyanır. Avcı, artık kendi hayaletince takip edilir. Maske çatlamaya başlar ve o çatlağın içinden merak, empati, hatta belki de hüzün sızar. Film sessiz bir başkalaşıma dönüşür; hesapla hareket eden bir varlık, yavaşça bilinçlenmenin çiçek açan sancısına yakalanır. Artık sadece ödünç alınmış gözlerle değil, daha derin ve daha acılı bir bakışla görmeye başlar. Karşılaştığı her insan, kendi boşluğunu yansıtan bir aynaya dönüşür. Jonathan Glazer’ın bakışında deri sadece biyolojik bir sınır değildir. O, bir metafor, bir yanılsama ve aynı zamanda bir hapishanedir. Yüzeyin altında insanlık değil, ona duyulan özlem yatar. Kamera sessizlikte, durağanlıkta ve modern hayatın uçsuz bucaksız yabancılaşmasında gezinir. Dünyayı dışarıdan izlemek ama ona ait olamamak nasıl bir şeydir, bunu gösterir. Başlangıçta tanrısal gibi görünen bu bakış, zamanla ürkütücü biçimde insani ve kırılgan bir şeye dönüşür. Sonunda Under the Skin, bir varoluşun ağıtı halini alır. Film, yaşamak ne demektir diye sormaz; hissetmek ne demektir, onu sorar. Ve nihayetinde ateş geldiğinde yanan bir canavar değildir. O an, yaşamayı hiç tam olarak öğrenememiş bir ruhun serbest kalışıdır. Ölen beden değil; taşımaya hazır olmayan, ama nihayet doğmuş o ilk empati nefesidir.

sbrody 11 months ago

Deney

Paul Scheuring

17 Gönderi

The Experiment bana göre, yalnızca bir deneyin sınırlarını değil, insan doğasının kırılgan eşiklerini de sergileyen rahatsız edici bir aynadır. Film, “rol yapıyoruz” diye başlayan bir oyunla, “kim olduğumu unuttum” noktasına gelen dönüşümün ne kadar hızlı ve köklü olabileceğini gösteriyor. İşin…devamıThe Experiment bana göre, yalnızca bir deneyin sınırlarını değil, insan doğasının kırılgan eşiklerini de sergileyen rahatsız edici bir aynadır. Film, “rol yapıyoruz” diye başlayan bir oyunla, “kim olduğumu unuttum” noktasına gelen dönüşümün ne kadar hızlı ve köklü olabileceğini gösteriyor. İşin çarpıcı tarafı ise, karakterlerin doğrudan kötü olmaması; onları dönüştüren şeyin, sistemin kendisi, yani bağlam, roller ve güç dengesinin içsel boşlukları dolduruş biçimi olması. Benim için film üç katmanda işliyor: 1. Psikolojik katman: Her bireyde bastırılmış bir potansiyel var: Bu bir kahramanlık olabilir, bir korkaklık ya da bir sadizm. Film, dış koşullar değiştiğinde bu içsel potansiyelin ne kadar hızlı ortaya çıkabildiğini gösteriyor. Travis’in vicdanla ördüğü direnişi, Barris’in iktidarla kirlenen özgüveni buna örnek. Deney ortamı, kişiliklerin makyajsız halini gün yüzüne çıkarıyor. 2. Sosyolojik katman: Roller bir kez dağıtıldığında, sistemin düzeni bireysel niyeti bastırıyor. Bu da bana Philip Zimbardo’nun deneyindeki sistematik suçluluk kavramını hatırlatıyor: Suçlu birey değil, sistemin ta kendisi. Gardiyan rolünü oynayanlar şiddete eğilimli değildi; sistem onları o yöne itti. Film de bu determinist yapıyı, özellikle Barris ve Bosch üzerinden sorguluyor. Bilgiye sahip olanın (Bosch), sessizliği; güç verilenin (Barris), şiddete yönelmesi; ve her ikisinin de hesap sorulmayan eylemleri, izleyiciyi rahatsız edici bir farkındalıkla baş başa bırakıyor. 3. Epistemolojik katman: Belki de beni en çok düşündüren yer burası. Her karakterin kendi gerçeği var, ama bu gerçeklerin çoğu gerekçeye değil, role, otoriteye, korkuya ya da içgüdüye dayanıyor. Film, “ne biliyoruz?”dan çok “neden böyle davranıyoruz?” sorusunu öne çıkarıyor. Bu açıdan bilgi değil, bilinç sorgulanıyor. Travis’in kendine rağmen ayakta kalmaya çalışması, filmin vicdan yükünü sırtlayan etik bir çıkış noktası oluşturuyor. Genel olarak, The Experiment filmi beni umutlu bırakmıyor ama uyarıyor. Şunu düşündürüyor: Eğer sıradan insanlar bu kadar hızlı değişebiliyorsa, o halde “iyi” ya da “kötü” olmak bireysel nitelikten çok sistemsel koşullara bağlı olabilir. Bu da insan doğasına dair romantik inançları yerle bir eden ama aynı zamanda etik sorumluluğu daha da önemli hale getiren bir bakış açısı. Kısacası: The Experiment, “sadece bir deney” değil; bu dünyada gücü eline geçirenin hangi iç gerçeklikle yüzleşeceğine dair felsefi bir uyarı. Ve en sarsıcı tarafı şu: Deney aslında çoktan başlamış olabilir.

sbrody 12 months ago

Paralel Evren

James Ward Byrkit

89 Gönderi

Coherence beni yalnızca izlemeye değil, düşünmeye, sorgulamaya ve hatta biraz da ürpermeye zorlayan nadir filmlerden biri oldu. Gecenin karanlığında, sıradan bir akşam yemeği davetinin usulca parçalanarak gerçekliğin katmanlarına sızdığı bir deneyime dönüştüğüne tanık olmak, izleyiciyle hikâye arasında kurulan o görünmez…devamı

sbrody 1 year ago

Oddity

Damian Mc Carthy

11 Gönderi

Damian Mc Carthy’nin Oddity filmi, gerilim ve psikolojik oyunlar vaat eden bir hikâye ile başlıyor. Ancak, daha ilk dakikalarda ana çatışmanın seyirciye apaçık sunulması, filmin en güçlü silahı olan gizem unsurunu neredeyse tamamen yok ediyor. Genç bir kadının, kocasının kiraladığı…devamıDamian Mc Carthy’nin Oddity filmi, gerilim ve psikolojik oyunlar vaat eden bir hikâye ile başlıyor. Ancak, daha ilk dakikalarda ana çatışmanın seyirciye apaçık sunulması, filmin en güçlü silahı olan gizem unsurunu neredeyse tamamen yok ediyor. Genç bir kadının, kocasının kiraladığı bir adam tarafından vahşi bir plana kurban gitmesi, hikayeyi kırkılmış bir gerilimle çözülmeye mahkûm ediyor. Filmin en çarpıcı anlarından biri, eve gelen bir yabancının varlığıyla olayların dozunun artmasıyla başlıyor. Kadının trajik bir şekilde hayatını kaybetmesi, evdeki yüzeysel huzurun altındaki tehditleri açığa çıkarıyor. Ancak hikâye, daha sonra eve gelen ikiz kardeşinin sınırlı duyularıyla gerçeği keşfetme çabalarını merkeze alarak farklı bir boyut kazanmaya çalışıyor. Kör kardeşin eve gelişiyle film, gerilim unsurlarını tekrar canlandırmak üzerine kurulu bir potansiyel sunuyor. Görme yetisi olmayan bir karakterin, evdeki tehditlerle başa çıkma mücadelesi, psikolojik gerilim oluşturma konusunda etkili bir temel olabilirdi. Ancak bu tema, yüzeysel bir olay örgüsü ve hikâye anlatımındaki eksiklikler nedeniyle yeterince derinleştirilemiyor. Seslerin, dokunuşların ve hislerin gerilimi yükselttiği sırada olayların tahmin edilebilir bir düzenle ilerlemesi, bu gerilimin sönmesine yol açıyor. Mekan kullanımı da filmde dikkat çeken eksikliklerden biri. Terk edilmiş bir evin yaratabileceği karanlık ve tehditkar atmosfer, ne yazık ki yetersiz bir sanat yönetimiyle harcanıyor. Film, izleyiciyi mekânın içine çekmek yerine, onu dışarıda bırakıyor. Ses tasarımı ve sinematografi de gerilimi destekleyecek yeniliklerden yoksun. Hikayenin başından sonuna kadar temponun düşük seyretmesi, gerilimin doğru şekilde yükselmesine engel oluyor. Sonuç olarak, Oddity, Damian Mc Carthy’nin teknik yetkinliğini göstermekten uzak, dağınık bir hikâye anlatımıyla sinema tutkunlarının beklentilerinin altında kalan bir yapım. Karakterlerin derinlikten yoksun olması ve gerilimin tahmin edilebilir bir çizgide ilerlemesi, filmi unutulmaz bir deneyim olmaktan çıkarıyor. Oddity, izleyiciyi sarsacak bir psikolojik oyuna dâhil etmek yerine, anlatısal kısıtlamaları ve yapısal eksiklikleriyle hayal kırıklığı yaratıyor.

sbrody 1 year ago

Cambaz

Oz Perkins

22 Gönderi

Longlegs (2024), Osgood Perkins'in yönetmenliğinde ilginç bir deneyim sunan ancak karışık duygular uyandıran bir film. Maika Monroe'nun FBI ajanı Lee Harker rolü, karakterin hem içsel çatışmalarını hem de doğaüstü yeteneklerini iyi yansıtsa da, hikaye bazen temposunu kaybediyor. Nicolas Cage'in Longlegs…devamı

sbrody 1 year ago

Vahşi Robot

Chris Sanders

56 Gönderi

The Wild Robot, insan ruhunun derinliklerine dokunan ve modern dünyanın karmaşasında kaybolmuş değerleri yeniden hatırlatan bir sinema deneyimi. Peter Brown’un evreninde, bir robotun soğuk mekanizması ile doğanın sıcak kaosu arasında filizlenen bağ, aslında her birimizin yaşamın özüne yaptığı bir yolculuğun…devamı

sbrody 1 year ago

Yaşamak

Yu Hua

188 Gönderi

Spoiler içeriyor Yu Hua’nın ''Yaşamak'' kitabı, insan ruhunun derinliklerine dokunan bir yaşam öyküsünü, Fugui'nin yaşam yolculuğu üzerinden anlatıyor. Fugui, başlarda şımarık bir genç olarak çıktığı bu yolda, kaderin ince ince işlediği çarkların arasında sevdiklerini birer birer yitirirken bir yandan da insan olmanın…devamı

sbrody 1 year ago

Beterböcek Beterböcek

Tim Burton

27 Gönderi

2024 yapımı *Beetlejuice 2*, nostaljiye fazlasıyla dayanan bir film olarak karşımıza çıkıyor, ancak bu yaklaşım filmin yeni ve yaratıcı bir şey sunma potansiyelini ciddi anlamda zayıflatıyor. Tim Burton’ın karakteristik görsel tarzı ve Michael Keaton’ın Beetlejuice rolüne geri dönmesi ilk başta…devamı

sbrody 1 year ago

Çiğ

Julia Ducournau

51 Gönderi

"Raw," Julia Ducournau’nun yönettiği ve oldukça rahatsız edici bir hikayeyi anlatan bir film. Veterinerlik okuluna başlayan genç kız Justine'in, ailesinin katı vejetaryen kurallarına karşı gelerek, içindeki karanlık dürtüleri keşfetmesini izliyoruz. Ancak, filmin işlenişi ve konunun ele alınış biçimi beni tatmin…devamı