Tahir Altekin (@tahir.altekin)

Garip bir havası var ama şaşırtıcı değil. Yılmaz Güney, Ahmet Kaya ve Nazım Hikmet'in hatta Melike Demirağ'ın da bir zamanlar yaşadıklarını düşününce film daha anlamlı oluyor. Belki IL POSTINO filmiyle de ilişki kurulabilir. Şili'deki darbeden sonra ülkeyi terk etmek zorunda…devamı

tahir.altekin 4 months ago

Uyanışlar

Penny Marshall

110 Gönderi

Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde ortaya çıkan, nörolojik bir rahatsızlığın yarattığı insanlık dramı… Sanki sönük yanardağlar patlıyor gibi, umut ve hayal kırıklığı birbirini izliyor. Film, bu gizemli psikodramatik hastalığı anlatıyor: Post-Ensefalit Parkinsonizm. Hastalığın bilimsel ve toplumsal yönleri arasında ince bir…devamıBirinci Dünya Savaşı sonrası dönemde ortaya çıkan, nörolojik bir rahatsızlığın yarattığı insanlık dramı… Sanki sönük yanardağlar patlıyor gibi, umut ve hayal kırıklığı birbirini izliyor. Film, bu gizemli psikodramatik hastalığı anlatıyor: Post-Ensefalit Parkinsonizm. Hastalığın bilimsel ve toplumsal yönleri arasında ince bir çizgi var: Biçimler mi yoksa koşullar mı bir rahatsızlığı bilimden uzak bir bilimselliğe sürükler? Filmde bunun cevabını bulmak kolay değil; çünkü hem muktedirler hem de sıradan insanlar aynı belirsizlik içinde pişiyor. Post-Ensefalit Parkinsonizm, adından da anlaşılacağı gibi, ensefalit lethargica adı verilen bir beyin enfeksiyonunun ardından gelişen bir durumdur. Ensefalit lethargica, 1916-1927 yıllarında dünya çapında görülen salgın bir hastalıktır ve beynin hareketle ilgili bölgelerini etkiler. Bu hastalıkta uzun süreli uyku halleri, kaslarda sertlik, hareketlerin yavaşlaması ve bazen psikolojik değişiklikler gözlenir. Enfeksiyon geçtikten sonra bazı hastalarda parkinson benzeri belirtiler ortaya çıkar: titreme, hareketlerde yavaşlama, yüz ifadelerinde azalma ve kas sertliği. Filmde bu tablo, sadece tıbbi bir durum olarak değil, aynı zamanda insan ruhunun ve toplumun trajedisiyle iç içe anlatılıyor. Bilinmesi Gerekenler Filmde L-DOPA adlı dopamin arttırıcı ilacın hastalar üzerinde denenmesi ve akabinde gerçekleşen durumun sadece sinematik olmadığı, esasında bir psikiyatrik çatışmanın örneği olduğu unutulmamalıdır. Yeni bir bilimin çetrefil tarihinden bir örneği incelemeniz size hem sanatsal hem de bilimsel bir bakış açısı kazandıracaktır. Spoyler vermemek için herhangi bir analize girişmedim. Film, Oliver Sacks'ın Awakenings(Uyanışlar) isimli aynı kitabından uyarlanmıştır. Kitabın ismi ise Henrik Ibsen'in Biz Ölüler Uyandığımızda adlı kitabından esinlenmiştir. Filmin başrollerinde Robin Williams ve Robert de Niro yer almaktadır. Terimler Açıklaması: Nevrotik: Psikolojik anlamda kaygı, takıntı ve duygusal dengesizlikle karakterize bir ruhsal durum. Psikodramatik: Hem psikolojik hem dramatik unsurları birleştiren anlatım veya durum. Post-Ensefalit Parkinsonizm: Ensefalit lethargica geçiren kişilerde sonradan gelişen parkinson benzeri motor ve davranışsal bozukluklar. Ensefalit Lethargica: Beyni etkileyen ve özellikle uyku, hareket ve ruh hâlinde değişikliklere yol açan bir salgın hastalık. Muktedir: Güç sahibi, otorite konumundaki kişiler.

tahir.altekin 5 months ago

Gilbert'in Hayalleri

Lasse Hallström

56 Gönderi

Bir aile dramını, sakin bir atmosferde ve kameranın hakikati yüklenerek objektifini devindirdiği samimi bir tabloyla baş başa kalıyoruz. Lasse Hallström’ün yönettiği Gilbert’in Hayalleri, gündelik hayatın tozlu raflarında unutulmuş insan hikâyelerini görünür kılan bir film. Hikâye, bir taşra kasabasının sıradanlığında şekillenir;…devamıBir aile dramını, sakin bir atmosferde ve kameranın hakikati yüklenerek objektifini devindirdiği samimi bir tabloyla baş başa kalıyoruz. Lasse Hallström’ün yönettiği Gilbert’in Hayalleri, gündelik hayatın tozlu raflarında unutulmuş insan hikâyelerini görünür kılan bir film. Hikâye, bir taşra kasabasının sıradanlığında şekillenir; ama o sıradanlığın içinde insan ruhunun en kırılgan, en sahici yanları sessizce yankılanır. Film, büyük olayların değil, küçük anların ağırlığıyla örülmüştür. Johnny Depp’in canlandırdığı Gilbert, yaşamın yükünü omuzlarında taşıyan, sorumlulukla sıkışmış genç bir adamdır. Akli dengesi yerinde olmayan kardeşi Arnie ve obez annesiyle yaşadığı ev, bir anlamda toplumun dışına itilmişliğin sembolüdür. Ancak yönetmen, bu dışlanmışlığı melodramın basit kalıplarına hapsetmez; aksine, kamerayı bir yargıç değil, bir tanık olarak konumlandırır. Bu nedenle film boyunca kamera, izleyiciye bir mercek değil, bir kalp sunar; sarsılmadan, acele etmeden, sessizce izler. Hallström’ün sineması, “göstererek anlatmayan”, “hissettirerek düşündüren” bir yapıya sahiptir. Gilbert’in Hayalleri bu yönüyle, izleyiciye hakikatin sessizliğini sunar. Görsel dildeki dinginlik, kasabanın durağan ritmiyle bütünleşir; renkler pastel, sesler yumuşak, duygular derindir. Modern sinemanın sıklıkla başvurduğu abartıdan uzak durarak, gerçek hayatın küçük titreşimlerini büyütür. Filmin vermek istediği mesaj net ama didaktik değildir: Bütün renkler kirlenmiş olsa bile, titrek bir ışıkla parlayan ve kor gibi yanan bir ruh, o kirliliği yok edebilir. Gilbert’in içsel yolculuğu, sevginin hâlâ insanı dönüştürebildiği bir dünya mümkün mü sorusunu fısıldar bize. Modern insanın alaycılığına, ironisine, duyarsızlığına karşı film, sessiz bir merhametle cevap verir. Son sahnede, kasabanın göğüne yükselen alevler sadece bir evin değil, Gilbert’in geçmişinin, utancının ve suçluluğunun da yanışıdır. Ancak bu yangının küllerinden yeni bir umut doğar, çünkü film bize gösterir ki, insan bazen yalnızca yanarak hafifler, yalnızca kaybederek özgürleşir.

tahir.altekin 6 months ago

Eine Saison in Hakkari

Erden Kıral

34 Gönderi

Sarp dağların bağrına bir hançer gibi saplanan taş duvarlı evlerin sessiz hikâyesi, bir sürgün öğretmenin anılarında yankı bulur. “İdame” denilen o belirsiz mefhum, öykündüğümüz kargaşanın içinde kasvetli bir anlam kazanır. Televizyon ekranlarında gözden ırak tutulmaya çalışılan hikâyeler, aslında bizlere bir…devamıSarp dağların bağrına bir hançer gibi saplanan taş duvarlı evlerin sessiz hikâyesi, bir sürgün öğretmenin anılarında yankı bulur. “İdame” denilen o belirsiz mefhum, öykündüğümüz kargaşanın içinde kasvetli bir anlam kazanır. Televizyon ekranlarında gözden ırak tutulmaya çalışılan hikâyeler, aslında bizlere bir nefes kadar yakındır; üstelik soğuk bir nefesin yakınlığında. Zagros’un gelin duvaklı zirvelerinde, Oramar Dağları’nda, Toroslar’ın sarp tepelerinde hayat, düzlükte tahayyül ettiğimizden çok daha farklı akar. İnsan manzaraları, semeresiz bir zamanın içinde, çaresizliğin keskin portresini çizer. Doğa ile insan arasındaki denge, bu coğrafyada her türlü hükmün üstündedir; burada bir kaide yoktur, yalnızca güçlü olan hayatta kalır. İşte bu sert gerçeklik içerisinde, Hakkâri’de Bir Mevsim bize bir öğretmenin hikâyesini sunar. Geçmişin günahları, kefaret istercesine vicdanımızı yoklar. Ölümün küçük bedenleri kolayca devirebildiği, otoritenin uçkurda sıkışıp kaldığı bir önderlik, beşerî felaketlerin en sarsıcı biçimlerinden biri olarak karşımıza çıkar. İki dilli bir halkın, her iki dilde de kendini yoksun hissettiği bir dönemin samimi ama trajik gerçekliği, cesur bir biçimde gözlerimizin önüne serilir. Film, yalnızca kişisel bir anlatıyı değil, aynı zamanda toplumsal gerçeklikleri de açığa çıkarır. Kısıtlı imkânların hüküm sürdüğü bir halkın gündelik yaşamı, içtimai sorunlarla birlikte resmedilir. Poligami, bağımlılık, isyan gibi temalar, kimi zaman doğrudan bir gerçeklik duygusuyla, kimi zamansa örtülü bir tasvirle perdeye yansır. Böylece bireysel hikâye, kolektif hafızanın sancılarıyla iç içe geçirilir. Hakkâri’de Bir Mevsim, yalnızca bir sürgün öğretmenin gözünden aktarılan kişisel bir deneyim değildir; aynı zamanda Türkiye’nin taşra gerçekliğine, devlet-toplum ilişkisine ve kültürel kimlik sorunlarına dair güçlü bir sosyolojik okumadır. Film, bireysel anı ile toplumsal bellek arasında köprü kurarak, seyircisini estetik bir deneyimden çok daha fazlasına, bir vicdan muhasebesine davet eder. 8.5/10

tahir.altekin 7 months ago

Kutsal Geyiğin Ölümü

Yorgos Lanthimos

40 Gönderi

Mitolojik bir hikayenin distopik tasviri olan bu filmde "kısasa kısas" yönteminin kibirli bir insanda yarattığı dilemmaya şahitlik ediyoruz. Film ismini Agamennon'un Artemis'e ait olan kutsal bir geyiği öldürmesi hikayesinden alıyor. Yorgos Lanthimos'un garip dünyasına yakışan bir atmosferi var ama Dogtooth…devamı

tahir.altekin 8 months ago

Hasretinden Prangalar Eskittim

Ahmed Arif

81 Gönderi

Peşinde azgınları Kanlı paranın Yani doların itleri, Altın, sterlin kurtları Ve petrol Nemrutları Ve kurşun Yezitleri... Kaçgunda, kaçakta Can havlindesin... Ve çocuk ölüleri Parçalanmışlar Daha süt kokuyorlar Ve anne ölüleri İncecikten, gencecikten Açık hepsinin gözleri. Halkım benim Askıda çığ... Yurdum…devamı

tahir.altekin 8 months ago

Evlen, pişman olursun; evlenme, buna da pişman olursun; evlen ya da evlenme, ikisine birden pişman olursun; evlensen de evlenmesen de her ikisinde de pişman olursun. Dünyanın aptallığına gül, pişman olursun; onun için ağla, buna da pişman olursun; dünyanın aptallığına gül…devamı

tahir.altekin 8 months ago

Siyah Nergis

Michael Powell

6 Gönderi

Hep kontrolün ne kadar tehlikeli olabileceğini tahayyül etmeye çalışırdım. Potansiyel duruma geçen bir duygu, biriktiğinde nelere sebebiyet verebilir diye düşünürdüm. Kesinlikle çok tehlikeli, acımasız ve korkutucu. Rahibe Ruth karakteriyle daha iyi anlıyoruz ki, bir şeyi yaşamanız gerekiyorsa yaşayın, onu kontrol…devamı

tahir.altekin 8 months ago

Eski ve Yeni

Grigoriy Aleksandrov

1 Gönderi

Sergei Eisenstein’ın The General Line (Genel Hat) filmi, bireyselciliğin kolektivizme evrildiği Sovyet toplum idealini, entelektüel montaj estetiğiyle beyaz perdeye yansıtan güçlü bir propaganda örneğidir. Film, sadece bir anlatı değil; aynı zamanda sosyalist düşüncenin görsel bir manifestosudur. Dini otoritenin yerine pozitif…devamıSergei Eisenstein’ın The General Line (Genel Hat) filmi, bireyselciliğin kolektivizme evrildiği Sovyet toplum idealini, entelektüel montaj estetiğiyle beyaz perdeye yansıtan güçlü bir propaganda örneğidir. Film, sadece bir anlatı değil; aynı zamanda sosyalist düşüncenin görsel bir manifestosudur. Dini otoritenin yerine pozitif düşüncenin ve bilimin geçtiği, bireysel emeğin toplumsal bir bütün içinde anlam kazandığı bir sistem tahayyülüyle karşı karşıyayız. Özellikle kolhoz adı verilen tarımsal üretim kooperatiflerinin kurulması, emeğin sadece fiziksel değil, ideolojik bir değer olarak da temsil edilmesini sağlar. Eisenstein’ın kurgu anlayışı bu kolektivist yapıyı destekler. Montaj tekniği, bireyin değil kitlelerin öznesi olduğu bir hikâye anlatımı sunar. Kamera geçişleri, yüz planları ve tarım makinelerinin detayları bir araya gelerek yalnızca bir tarım devrimini değil, bir bilinç devrimini de simgeler. Filmde Sovyet gençliğine dair üç temel yapının da izlerini görürüz: Ekimciler (0–7 yaş), Pionerler (9–14 yaş), Komsomol (14–28 yaş). Bu gençlik örgütleri, Sovyet ideolojisinin geleceğe taşınmasında temel işlevleri olan kurumlardı. Film, özellikle Komsomol karakterleri üzerinden bu idealin gençliğe nasıl emanet edildiğini vurgular. Başkarakter Marfa Lapkina, bu ütopyanın taşıyıcısıdır. Onun mücadelesi, bireysel arzular ile kolektif hedefler arasında değil; eski sistemin kalıntılarıyla, yeni bir toplumun doğumu arasındadır. Eisenstein, Lapkina’nın gözünden modernleşmeyi, tarımın makineleşmesini ve kadının toplumsal rolünü aktarır. Elbette bu film bir rüya sunar. Zira filmde betimlenen Sovyet ütopyası, sadece içsel çelişkilerle değil, kapitalist dünyanın rekabetiyle de sınanmak zorundadır. Ancak yine de Eisenstein’ın sineması, bu rüyayı görmenin kendisinin bile bir devrimci eylem olabileceğini ima eder. Sırada Potemkin Zırhlısı var😉

tahir.altekin 8 months ago

Sürü

Zeki Ökten

20 Gönderi

Bu hikâyenin kalbinde, en çok da Berivan vardır. Sessizliğiyle, o buz gibi coğrafyada sessizliğin aslında en büyük haykırış olduğunu sunar bize Berivan. Erkek egemen aşiret düzeninde kadının yalnızca bir çocuk doğurucu ve kocasının cinsel ihtiyacını karşılayacak bir mahlûkata indirgendiği bu…devamıBu hikâyenin kalbinde, en çok da Berivan vardır. Sessizliğiyle, o buz gibi coğrafyada sessizliğin aslında en büyük haykırış olduğunu sunar bize Berivan. Erkek egemen aşiret düzeninde kadının yalnızca bir çocuk doğurucu ve kocasının cinsel ihtiyacını karşılayacak bir mahlûkata indirgendiği bu taşra gerçeğinde, Berivan biricik kurbandır. Gericiliğin doruğa çıktığı aşiretçilik mefhumu, sarp coğrafyalarda kadına daha ağır işkenceler yaşatır. Kaybettiği çocuklarının acısını bağırarak bile yaşayamayan, kocasına yaslanacak omuzu olsa bile aşiretin feodal beyi Hamo’nun otoritesi karşısında susturulan bir kadındır o. Yılmaz Güney’in kamerası, aile içi travmayı, hem Berivan’ın kayıplarında hem de kocası Şivan’ın çaresiz öfkesinde yakalar. Şivan her ne kadar bu düzenden rahatsız olsa da, aşiretin koca gövdeli hırçın beyi Hamo’ya diş geçiremez. Erkek, güya koruyucu iken aynı zamanda feodal zincirin kırılmaz halkasına dönüşür. İki aşiretin kan davasında barışın sağlanabilmesi için genç kızların ‘barış hediyesi’ olarak verilmesi, tarih boyunca eril zihniyetin kadını bir koz olarak kullanışının en yalın resmidir. Husumeti gidermek için bir kurban gerekir elbet; ehh tarih boyunca eril aklın, kadından daha iyi bir pazarlık kozu olmamıştır zaten. Böylece kan dökülmesin diye, yeni hayatlar kanıksanmış esaretlere mahkûm edilir. Halilanlar ve Veysikanlar'ın aşiretçi otoritesi bir yere kadar geçerli olacaktı, filmin esas konusu da budur. Toplumsal tabakaların küçük birer muktedir sistem kopyası olduğunu, köydeki tahakkümü eline alan Hamo ile modernizasyonu kontrol eden Burjuva kesiminin aynı zihniyette olduğunu da bir kez daha pekiştirmiş oluyoruz. Ölümün dahi anlamını kaybettiği, taşra ve şehir sisteminin arasına yüzlerce mesele sığdırılır. Toplumsal sınıfların hem içsel hem de dışsal faktörler aracılığıyla sömürülmesi, makineleşme ve emeğin yok edilmesi, özgür düşüncenin şiddetle susturulması, kadının konumu, otoriterliğin eril hali, hayallerin cinsel engellere takılması ve aklınıza gelebilecek başka birçok şey. Kesinlikle 9/10 hak ediyor bence👏👏 Yılmaz Güney'e, Zeki Ökten'e, Tarık Akan'a, Tuncel Kurtiz'e, Melike Demirağ'a, Yaman Okay'a, Erol Demiröz'e, Levent İnanır'a ve elbette hem Kürt coğrafyasının hem de Anadolu'nun miskin müziğiyle bizi mest eden Zülfü Livaneli'ye bu eşsiz filmi yarattıkları için teşekkür etmeyi bir borç biliriz.