Çocukluğumdan bu yana kalbimde derin iz taşıyan bu romanı sonunda tekrar okuma fırsatı buldum. Uzun ve yorucu geçen günlerimin ardından bu romanı okumak beni daha da yorsa bile sonucunda çocukluğumda yakaladığım o Zola hayranlığını yeniden kazandım. Yıllar evvel ergenliğini bir "natüralist"(nihilist dönemlerim de oldu, yalan söyleyemeyeceğim.) olarak geçirdiğini iddia etmiş ve şu an bunu utanç verici bulan ben bile bu eseri tekrar okumanın ardından içimdeki natüralizmin bir nebze olsun canlandığını söyleyebilirim. - Öncelikle Germinal, okuyucuyu rahatsız etmek için yazılmış bir eser ve bunu baya iyi başarıyor. Kanımca sayfalarda hissedilen boğuculuk tesadüfi değil, roman kelimenin tam anlamıyla yer altına(maden olarak tasvir edilen[tasvir diyorum çünkü metnimde maden kavramını soyutluğu ile ele alacağım] karanlığa) inip bizi orada kömür tozunun ciğerlere dolduğu bir dünyada bırakıyor. Bence romanın en çarpıcı yanı, sefaleti romantize etmeden anlatabilmesi. Pek çok toplumsal eleştiri edebiyatı, yoksulluğu bir tür asalet zemini haline getirme tuzağına düşer; yoksul ama onurlu, aç ama ahlaklı insanlar çizer. Zola bu kolaycılığa hiç yanaşmıyor. Maheu ailesi de, komşuları da, açlık ve tükenmişlik karşısında zaman zaman birbirlerine karşı sertleşir, bencilleşir, hatta acımasızlaşır. Bu, romanın en dürüst tarafı: Zola, yoksulluğun insanı yücelttiğine değil, çoğu zaman aşındırdığına inanır. Tam da bu yüzden roman, bir ahlak dersi değil, gerçeklik tanıklığı gibi okunuyor. Günlük hayatta emekçiler olarak yaşadığımız durumların örneklendirildiğini görebiliyoruz. Bazen yanımızda olduğunu sandığımız diğer emekçilerin kan açlığını o an okuyamasak da, varlığından haberdarız. Germinal'de de bu meselenin derinliklerine iniliyor. Hissetmek oldukça mümkün. Yine grev sahneleri açıkça kitabın kalbi ve burada Zola'nın kalabalık psikolojisini anlatma becerisi öne çıkıyor. Bireysel öfkelerin nasıl kolektif bir hıncına dönüştüğünü, bu hıncın nasıl kontrolden çıkıp yıkıcı bir güce evrildiğini gösterirken, kalabalık ne kahramanlaştırılır ne de canavarlaştırılır. Örneğin kadınların Maigrat'ın cesedine saldırdığı sahne, romanın en tartışmalı ve en unutulmaz anlarından biri. Burada Zola bastırılmış öfkenin nasıl vahşi bir ritüele dönüşebileceğini, hiçbir ahlaki yargıya sığınmadan gözler önüne seriyor. (bknz. Zola'nın natüralist kişiliği) - Bununla birlikte, romanın gerçek gücü, umutla hayal kırıklığını iç içe örmesindeki dengede yatıyor. bknz. Etienne'in mücadelesi yenilgiyle sonuçlanır; grev kırılır, işçiler açlıkla yüzleşerek yer altına(otoritenin boyunduruğu ve sefalet) geri döner, maden faciası onlarca can alır. Zola burada kolay bir zafer anlatısına sığınmaz. Ancak romanın kapanışındaki o meşhur imge (toprağın altında filizlenen tohumlar) bu yenilgiyi anlamsız kılmaz, aksine ona tarihsel bir boyut kazandırır. Yenilgi, sonun değil, daha büyük bir sürecin bir anının işaretidir/öyle olmalıdır. - Bugünden bakıldığında Germinal'in en güçlü yanı belki de güncelliğini hiç yitirmemiş olması. Emek sömürüsü, iş güvenliğinin göz ardı edilmesi, sermaye ile emek arasındaki asimetrik güç ilişkisi, roman 1885'te yazılmış olsa da bugün hâlâ tanıdık geliyor. Zola'nın kömür madenini bir mikrokozmos(metnin başında dediğim gibi, madenin soyutluğu) olarak kullanması, onu belirli bir çağa hapsetmek yerine evrensel bir çatışmanın (güçlünün zayıfı ezdiği bir düzenin[kapitalizm]) alegorisine dönüşüyor. - Eleştirilebilecek bir yanı olduğunu pek sanmıyorum, Germinal benim çocukluğumda Don Kişot'un ardından okuduğum ilk romandı. Şimdi dönüp baktığımda hakkında söyleyebileceğim tek şey belki de romanın zaman zaman didaktik bir tona kayması, karakterlerin fikirleri temsil eden birer araç gibi konuşması olabilir. Souvarine'in anarşizmi, Rasseneur'ün reformizmi, Etienne'in sosyalizmi neredeyse birer manifesto gibi okunuyor. Ancak bu didaktizm bile romanın samimiyetiyle bağdaştığı için bir sorunum yok. Zola açıkça bir tez savunmakta ve bunu gizlemiyor. Bana kalırsa amacına ulaşıyor yani. - Sonuç olarak Germinal, okurunu rahatlatmayan, otorite algısının yıkıcılığına karşı teselli etmeyen fakat tam da bu yüzden sarsıcı bir etki bırakan bir eser. Bir kahramanlık masalı değil, bir Cioran metni kadar nihilist değil. İnsan onurunun en zorlu koşullarda bile bir direniş biçimi bulabileceğine dair, temkinli ama kalıcı bir inancı taşıyor. Az önce ve başta deasöylediğim gibi, Germinal çocukluğumda en ilgimi çeken toplumsal gerçekçi eserlerden biri olmuştu. Belki de ilgimi çekmesinin asıl sebebi gerçekliğin "gerçekçe" yorumlanması idi. Yorumumu çok yaşa Étienne diyip kapatmak istiyorum. Buraya kadar okuduysanız hepinize teşekkürler ve iyi günler dilerim.
Tüm Gönderiler
Yıllar önce daha çocukken babamın kitaplığında bulup okuduğum bir kitaptı ama bitirememiştim şimdiyse tekrardan okumayı deniyorum. Kitap sanayi devrimi sırasında Fransa'da yaşayan kömür işçilerinin hayatlarına odaklanıyor. İşçi sınıfının haksızlıklara karşı mücadelesini, sefaletlerini ve haklı öfkelerini en doğal haliyle anlatmış Emile Zola. Zaten ilk natüralist roman olarak geçiyor. Okuması da pek kolay değil ama ilk kısımlardan sonra daha akıcı oluyor. Bittiğinde çok derinden etkileneceğimi bilerek okuyorum. Böyle kitapların ve filmlerin vuruculuğu hoşuma gidiyor. Bittiğinde tekrar bi yorum bırakırım belki.
Endüstri Devrimi esnasında madenlerde çalıştırılan proleterlerin yani iscilerin trajedisini dantel gibi ören ve okuyucuyu soluksuz bırakan bir kitap. Kentsoylu-Burjuva celiskisinin dibini siyiran ve insani bir duygu olan aşk iliskilerini, aldatma ve aldatilmayi da işleyen nefis bir kitap. Çok kaliteli bir viski gibi yudum yudum içilmesi gereken bir kitap 🥃🥃
19. yy Fransa'sındaki kömür işçilerinin acı, sefalet, yaşamaktan ziyade ölmemek ve sermayenin aç gözlülüğü tarafından ömür boyu sömürülmek üzerine kurulu hayatlarını inanılmaz bir gerçekçilikle anlatmış yazar. Kitabın uzun olması, ilk sayfalarında fazlası ile isim bulunması, kömür madenlerinin ve madencilerin yaptığı işlerin detaylı anlatılması kitap hakkında biraz tereddüte düşürse de, devamında inanılmaz bir akıcılık oluyor ve okumak için zamanınızın olması yetiyor. Çok beğendiğim bir eser oldu. 👌
"Dekovilci kızlar mı? Bunlara ne gerek var? Bir kadın, erkekteki cesaret ve kardeşlik duygusuna sahip olduktan sonra onun gözünde bir erkek cocuk, bir arkadaş sayılırdı. İnsan kalbine ille fenalk mı sokmalydı? Zaten o ne kadın, ne de herhangi bir bağ istiyordu. Kendisi serbestti ve başkalarına da bağlanmaktan hoşlanmazdı."
Canımı asıl sıkan ,biz hayatımızı ortaya koyarken , kollarını kavuşturup seyreden alçaklar.
işçileri, işçi sınıfını,mücadelesini ele alan başyapıtlardan biri.. kitabı okurken ciğerlerinize kadar o ağır çalışma koşullarını hissediyorsunuz..şiddetle tavsiye ediyorum spoiler vermeden gidiyorum .. işçi ve emekçi gününü kutluyorum birliğimiz gücümüzden gelir ✊
"Hadi bakalım, özgürsünüz artık diyerek bir köşeye atmışlardı zavallıları: Evet, açlıktan ölme özgürlüğüne sahiptiler, onlarda bol bol kullanıyorlardı bu özgürlüğü." Anlatılmaz yaşanır diyebileceğim kapitalizmin en sert eleştirilerini yapan bir kitap. O kadar çok rahatsız olduğum ve o kadar çok üzüldüğüm bölümler vardı ki. Bir kenara itilmiş olan işçi sınıfının, tabiri caizse hayvan gibi hatta ve hatta hayvandan daha kötü şartlarda yaşadığı ve çalıştığı bir kömür madenini okuyoruz. Bu kötü durumdan bıkan kömür işçileri artık bu zulme dayanamayıp isyan ediyorlar. Ama yine en çok zararı kendileri görüyorlar tabiki. Emek sömürüsü, üretim araçlarına sahip olma, emeğe yabancılaşma vb. gibi sosyolojik konuların basbas bağırdığı bu muhteşem sosyolojik romanı herkes okumalı. Çok sert toplum eleştirileri ve tespitleri var. Şimdi bakıyorum da günümüzde değişen bir şey var mı diye. En basitinden deprem bile fakiri vuruyor. Okuyacaklara iyi okumalar dilerim📚💜
...Papazlar o anlattıklarına kendileri de inanmış olsa, daha çok çalışarak yukarıda kendilerine daha iyi bir yer tutmaya uğraşırlardı...Yok azizim, yok ;bir kez öldün mü, her şey bitti demektir. Germinal syf.174







