Puanlar
Kategoriler
Daha Fazla
- Yazar:
- Falih Rıfkı Atay
- Basım Yılı:
- 2011
- Sayfa Sayısı:
- 192
- Yayınevi:
- Pozitif Yayınları
Açıklama
Zeytindağı, insanın kanını donduran tarihi bir süreci "bir imparatorluğun çöküşünü" o zamana göre en duru Türkçeyle karşımıza getiriyor. Kitapta Mehmetçiğin Yemen'de, Aden'de, Kanal'da, Gazze'de, Arap Çölleri'nde nasıl kırıldığını, yenilgiden sonra bir vagon dolusu "mecidiye altınını" nasıl bıraktığımızı hayretler içerisinde okuyacaksınız. Cemal Paşa'nın emir subayı olarak, o günlerde en yakınında olan Falih Rıfkı, Zeytindağı kitabıyla tarihimize bir ibret belgesi bırakırken, her biri destan olabilecek, askerin günlükleri ve adeta kumar masasında kaybedilen Ahmetlerin, Mehmetlerin hikayeleri tüylerinizi ürpertecek. Bu kitabı okumak adeta bir borçtur ve bir vazifedir. -Behçet Kemal Çağlar-"...Falih Rıfkı'nın son eseri Zeytindağı, Cumhuriyet devri edebiyatının en büyük hâdiselerinden birini teşkil etti. Falih Rıfkı'nın bize hatırlattığı devir, Türk milletinin geçirdiği ve geçirebileceği felâket devirlerinin en facialısı, en dehşetlisi ve ruha en çok bezginlik verenidir. Eğer, muharririn keskin ve yüksek zekâsı bu devir üstüne berrak bir aydınlık gibi aksetmemiş olsaydı, biz ona doğru başımızı çevirip tekrar bakmak arzu ve cesaretini kendimizde bulamayacaktık." -Yakup Kadri Karaosmanoğlu-"... Zeytindağı'nı seve seve okudum. Zaten başladıktan sonra bırakmak kabil değil. Bence bu yeni kitabında Falih Rıfkı'nın üslubu, öbür kitaplarından daha göz kamaştırıcıdır ve zannedersem en güzel haline vâsıl olmuştur. Zeytindağı, bugünkü Türkçe ile ne kadar kuvvetli anlatım yapılabileceğine sağlam bir delildir." -Nurullah Ataç-
Yorumlar
"Suriye, Filistin ve Hicaz’da: - Türk müsünüz? Sualinin birçok defalar cevabı: - Estağfirullah! idi. - Bu kıt’aları ne müstemlekeleştirmiş, ne de vatanlaştırmıştık. Osmanlı İmparatorluğu buralarda, ücretsiz tarla ve sokak bekçisi idi. Eğer medrese ve şuursuzluk devam etmiş olsaydı, Araplığın Anadolu yukarılarına kadar gireceğine şüphe yoktu. Bizim emperyalizm, Osmanlı emperyalizmi, şu ana fikir üstünde kurulmuş bir hayal idi: Türk milleti kendi başına devlet yapamaz!"
Falih Rıfkı kafa olarak berbat bir adam olmakla beraber edebî bir haslet gösterdiği yegâne eser budur.
Salondan çıktıktan sonra, Hacı Âdil'e bu zatın kim olduğunu sordum. - Mustafa Kemal Bey, dedi. Sonra biraz şaşıca gözlerini manalaştırarak, ilâve etti: - Yamandır!
Selamlar ve günaydınlar herkese 20.yy a biraz merakım ve tarih i kitapları Sevdiğimden ötürü ve bana bu güzel kitabı öneren çok sevdiğim o kişiye çok teşekkürlerimi ileterek giriş yapayım. Bi önceki kitabını okumuştum ATEŞ VE GÜNEŞ ( o kitabın devamı ve biraz daha geniş çapta olduğu gibi geldi bana bu kitap ) 1.Dünya savaşında askerliğini yedek subay olarak yapan Falih Rıfkı Atay in 4. Ordu komutanı Cemal Paşa'nın Emir subay i olarak Kanal cephesinde geçen savaşın etkisini bizlere anlatmakta Zeytindağı, bir yenilginin ardından tutulan bir yas değil, "Nerede hata yaptık?" sorusunun cevabıdır. Özellikle kitabın sonundaki o meşhur tren istasyonu sahnesi ve Anadolu'ya dönüş, bir devrin kapanışını iliklerine kadar hissettirir. Ve Kitapta Talat Paşa, yaklaşan felaketi sezen ama son ana kadar gemiyi terk etmeyen, sorumluluktan kaçmayan bir lider olarak tasvir edilir. Falih Rıfkı, onun zekasını ve teşkilatçılık yeteneğini anlatırken, imparatorluğun o son demlerindeki çaresizliğin Talat Paşa'nın omuzlarındaki yükünü de hissettirir. Ve son bişey e değinmek istiyorum Çanakkale cephesinde adını duymuş olduğumuz Liman Fon Sanders (Liman Paşa) ve Cemal Paşa nın kumanda etiği ve Hiçbirinin durduramadığı İngiliz seli, yine bir Türk, fakat bu sefer öz bir komutan, Mustafa Kemal tarafından Halep aşağısında tutulmuştur. Mustafa Kemal'in orada seçtiği savunma hattı, misak -ı milli (milli yemin) Sınırları idi .... 🇹🇷🫡 Aziz şehitlerimizin ve nice isimsiz kahramanlarin ruhu şad olsun
Hiç bir tarafı yapılmamış olan bir vatanın bayrağı Kahire’ye dikebilmek için havaya giden bu enerji, boş Anadolu’yu zengin ve umranlı bir vatan yapmak için hiç bir vakit kullanılmadı.
Her Türk evladının okuması ve idrak etmesi gereken bir kitap 1. Cihan harbinde anadolu evladının nasıl çöllerde yiyip gittiğini sağ kalanların ise İngiliz esaretinde neler yaşadığını anlatılıyor.
🚂 Anadolu hepimize hınç, şüphe ve emniyetsizlikle bakıyor. Yüz binlerce çocuğunu memesinden sökerek alıp götürdüğümüz bu anaya, şimdi kendimizi ve pişmanlığımızı getiriyoruz. İstasyonda bir kadın durmuş gelene geçene: – Benim Ahmed’i gördünüz mü? diyor. Hangi Ahmed’i? Yüz bin Ahmed’in hangisini? Yırtık basmasının altından kolunu çıkararak, trenin gideceği yolun, İstanbul yolunun aksini gösteriyor: – Bu tarafa gitmişti, diyor. O tarafa? Adene mi, Medineye mi, Kanala mı, Sarıkamışa mı, Bağdada mı? Ahmed’ini buz mu, kum mu, su mu, skorpit yarası mı, tifüs biti mi yedi? Eğer hepsinden kurtulmuşsa, Ahmed’ini görsen, ona da soracaksın: – Ahmed’imi gördün mü, Hayır… Hiç birimiz Ahmed’ini görmedik. Fakat Ahmed’in her şeyi gördü; Allahın Muhammed’e bile anlatamadığı cehennemi gördü. Şimdi Anadoluya batıdan, doğudan, sağdan, soldan bütün rüzgarlar bozgun haykırışarak esiyor. Anadolu; demiryoluna, şoseye, han ve çeşme başlarına inip çömelmiş, oğlunu arıyor. Vagonlar, arabalar, kamyonlar, hepsi, ondan, Anadoludan utanır gibi, hepsi İstanbula doğru, perdelerini kapamış, muşambalarını indirmiş, lambalarını söndürmüş, gizli ve çabuk geçiyor. Anadolu Ahmed’ini soruyor. Ahmet, o daha dün bir kurşun istifinden daha ucuzlaşan Ahmet, şimdi onun pahasını kanadını kısmış, tırnaklarını büzmüş, bize dimdik bakan ana kartalın gözlerinde okuyoruz. Ahmed’i ne için harcadığımızı bir söyliyebilsek, onunla ne kazandığımızı bu anaya anlatabilsek, onu övündürecek bir haber verebilsek… Fakat biz Ahmed’i kumarda kaybettik!
En sağlam sütunlar üstünde durduğu sanılan devir, bir karton kale gibi yıkılmıştı.
Normal şartlarda bu tarz kitaplar okumayı sevmem. Çok çabuk sıkılırım ve o kitap aylarca elimde sürünür ki zaten bu kitapta da öyle oldu. Her ne kadar tarihi süreçleri merak etsem de birinden dinlemeyi daha çok sevdiğimi fark ettim. Aslında hemen okuyup bitirebileceğim bir kitapken bir ay gibi bir sürede bitirebilmiş olmam okuma tembelliğimden mi yoksa bu kitabı her okuyuşumda yarıda bıraktığım için o bitiremeyeceğim düşüncesinden mi kaynaklanıyor bilemedim çünkü yazarın dili çok sadeydi ve kolayca okunup rafa kaldırılacak bir kitaptı. Neyse bir şekilde bitirdik. Kitap; Osmanlı'nın son dönemlerinde Suriye, Hicaz ve Filistin cephelerindeki askerlerin yaşadıklarını ve o cephelerin komutanlarını ele alıyor. Yazar da dönemlerde Cemal Paşa'nın yanında yedek subay olarak görev alıyor ve bu yüzden sadece savaş kısmını değil, komutanlar arasındaki o rekabeti de görüyoruz. Açıkcası okuduğum kitabın kapağında Atatürk'ün resmi olduğu için yazar, Atatürk ile olan anılara yer verir diye düşünüyordum fakat hep Cemal Paşa'dan bahsedildi. Atatürk ile olan kısım yok denecek kadar azdı. Her ne kadar uzun sürede bitirmiş olsam da kitap etkileyiciydi özellikle de askerlerin çölde aç ve susuz kaldığı kısımlar, vatan uğruna verdikleri o yaşam mücadelesi beni çok etkiledi. Bir de bir kısımda yazarın bir arkadaşı sırf madalya ve nişan kazanabilmek için canını dişine takmış cebelleşirken Falih Rıfkı Atay da sadece seyehat ederek göğsünü madalyalarla doldurmuştu. Bu benim bile zoruma gitti. Yazara göre Türkler Araplaşmaktaydı ama Türkleşen Arap hiç yoktu. Halep'te çoğunlukla Türkler yaşıyordu fakat şimdi bir Türk'e bile rastlanmazdı. Osmanlıda itibar azınlıklarda olduğu için Türk unsuru imtiyazsız olduğundan herhangi bir müslümanın çocuğu olmak Türk olmaktan daha faydalıydı. Kitabın adının nereden geldiğini merak etmiştim. Kudüs'ün doğusunda zeytinlerle çevrili bir tepeden alıyor ismini. Bu arada Kudüs de bilindiği gibi çok önemli bir yere sahip. O dönemlerde de Arap ve Yahudi sorunları vardı, iki taraf da Kudüs'e sahip olmak istiyordu. Filistin Müslüman, Hristiyan ve Yahudilerin ortak yaşam alanıydı. Aslında Müslümanlar da Hristiyanlar da Osmanlıyı sevmiyor. Şii Araplar Sünni Araplardan; Hristiyan Araplar da Müslüman Araplardan çekindikleri için Osmanlı burada arabulucu görevi görmüş ve bu bölgeyi ne sömürmüş ne de vatanlaştırmıştır. Çok yorularak okusam da beğendiğim bir tür oldu ki zaten 100 temel eser arasında bulunan bir kitap bu yüzden tavsiye ederim.
100 Temel Eser Ortaöğretim listesinde yer alan bir kitapla karşınızdayım. Falih Rıfkı Atay'dan Zeytindağı. Falih Rıfkı bu eserinde 1. Dünya Savaşı esnasında Cemal Paşa'nın yanında yedek subayken yaşadığı cephe anılarını (Suriye, Flistin, Hicaz...), gözlemlerini, savaşı anlatmış. Anılarını anlatırken sadece kendisinden bahsetmemiş. Başta Cemal Paşa olmak üzere, Enver Paşa, Talat Paşa'dan, Mustafa Kemal Paşa'dan o zamanlar görev yapmış isimlerden, askerlerden, halktan söz etmiş. Anılarını anlatırken çok fazla detaylara boğulmamış. Fakat okurken bir şeyleri açıkta da bırakmamış. Anlatabileceği en yalın şekilde anlamış cephe anılarını ve buradaki gözlemlerini. Tarihi anı kitabı olduğu için ağır bir anlatım, zorlu okuma olacağını zannediyordum. Yanılmışım. Çok kolay bir okuma oldu benim için, 1 günde bitirdim kitabı. Zaten 166 sayfa. Tabii bunda Falih Rıfkı'nın akıcı ve yalın anlatımının, anlaşılır Türkçesinin de bayağı etkisi oldu. Kitapta en çok beğendiğim kısımlar Flistin Cephesi, Kudüs meselesi oldu. Buraya epey detaylı değinmiş Falih Rıfkı. Pek vaktinizi almaz, pişman etmez. Kesinlikle tavsiye ederim. Özellikle tarih sevenlere ve bu konuda birinci ağızdan anlatımlar arayanlara. Çankaya kitabını okumaktan çekiniyordum, buradaki anlatımı görünce kitaba meyillendim. Bu listeden okuyacağım sıradaki kitap o olacak.









