@_sasha_
‘Bir artı bir, bir eder mi?’
Bazı filmler vardır, izlerken seni sadece hikâyeye değil, kendi düşüncelerine de çeker… 🎭 Ittefaq tam olarak böyle bir film.👌 Tek bir gece, tek bir olay ama iki farklı anlatım. Her karakter kendi gerçeğini öyle ikna edici sunuyor ki bir an ona inanıyorsun, sonra diğerine. Sürekli taraf değiştiriyorsun. Ve fark etmeden şunu sorgulamaya başlıyorsun: “Ben gerçekten doğruyu mu arıyorum, yoksa bana daha inandırıcı geleni mi seçiyorum?” Film ilerledikçe gerilim artıyor ama asıl etkileyici olan şey olaylardan çok insan psikolojisi. Korku, panik, suçluluk ve hayatta kalma içgüdüsü… Hepsi o kadar gerçek hissettiriliyor ki kendini bir anda o gecenin içinde buluyorsun. 🥴 En çarpıcı tarafı ise şu: Gerçek sandığımız şeylerin bile aslında anlatıcının bakış açısına göre şekillenebileceğini yüzümüze vurması. Herkesin kendine göre haklı olduğu bir dünyada, mutlak doğruyu bulmak ne kadar mümkün? Finali geldiğinde ise zihninde hâlâ dönüp duran sorular kalıyor. Çünkü bazı hikâyeler bittiğinde cevap vermez; sadece düşünmeni sağlar. Kısacası, Ittefaq sadece bir polisiye değil; aynı zamanda algı, gerçeklik ve insan doğası üzerine kurulmuş güçlü bir zihin oyunu. Gerilim sevenlerin, şans vermesi gereken, sade ama etkisi uzun süren bir film. 🪄 📍 ‘Kendini suçlamak sadece acını arttırıyor; hafifletmiyor. İlla bir şeyi hatırlamak istiyorsan onunla geçirdiğin zamanı hatırla, onu kaybettiğin zamanı değil.’ ‘Bazıları yalan söylerken bazıları gerçeği avantajına kullanır. Ama ben ittifak için kullandım.’
Lev Tolstoy’un, hristiyanlık öğretilerinin etkisiyle evrensel mesajlar verdiği kısa hikayelerden oluşan ünlü eseri. 💫 Sade ve öğretici bir dille; günlük yaşamdan seçtiği karakterlerin, yüksek ahlaki ve ruhani değerlere bağlanarak yaşadıkları olayları ele alıyor. İnsanın sevgisiz yaşayamadığı, hırsın insanı yok ettiği, gerçek ibadetin yardımseverlik ve merhamet olduğu, bencilliğin kaybettirdiği, insanın plan yaptığı fakat hayatın Tanrı’nın iradesiyle şekillendiği gibi mesajları veriyor Tolstoy. Böylelikle insanlara güzel ahlakı ve sevgiyi de aşılamış oluyor. 😌 📍 ‘Ekmek pahalı, emek ucuzdu.’ ‘Tek korkusu bir gün onu bırakıp gitmesiydi.’ ‘İnsanda ne var? İnsana ne verilmemiştir? İnsan neyle yaşar?’ ‘Kıvılcımı söndürmezsen, ateşi zapt edemezsin.’ ‘Başkasının bir günahını örtersen, Tanrı senin iki günahına affeder.’ ‘İnsan öldürmek kolay, ama kan ruhuna da sıçrar. İnsan öldürenin ruhu kanar.’ ‘Üç arşınlık toprak parçası yetti Pahom’a.’
Jean Teulé, 1518 yılında Strasbourg’da yaşanmış gerçek bir toplumsal histeri olayı olan “dans vebası”nı, tarihi kurgu çerçevesinde ele alıyor. Sefalet, açlık ve çaresizlik içindeki bir şehirde; Frau Troffea’nın bebeğini yememek için, nehre attıktan sonra ruhunu yitirip ansızın sokaklarda dans etmeye başlamasıyla başlayan olay, kısa sürede yayılıyor. Ve artık insanlar aklını yitirene ve hatta çoğu zaman yaşamını yitirene dek durmaksızın dans ediyor. İnsanların yaşadıkları bu felaketin “ilahi bir ceza” veya “şeytan işi” olarak yorumlanması, Orta Çağ’ın dinsel düşünce dünyasını da çok iyi yansıtıyor. Teulé de kilisenin otoritesini, çıkarcılığını ve halk üzerindeki baskısını sert bir şekilde eleştiriyor. Roman kısa ama yoğun imgelerle dolu. Bir sahnede hem dini göndermeler, hem siyasi taşlamalar, hem ürkütücü betimlemeler bir arada olabiliyor. Yani kitap aslında akıcı değil, daha çok “yoğun bir kara mizah ve hiciv” tadında. 📍 ‘Dans etmek bir çığlığı susturmak mı?’ ‘Her şeyin başı sonu olan Tanrı insanların her biri için neyin uygun olduğunu bilir. Eğer uygun görseydi hep kokulu güller yaratırdı ama araya deve dikenlerini karıştırmayı tercih etti ki adaletinin ağırlığı hissedilsin. Sefalete gelince, Tanrı’nın bir lütfudur o.’ ‘Korumaları gereken kuzularla karınlarını duyurduklarını görmekten tiksiniyorum.’ ‘Türk akını durdurulamaz.’ 🇹🇷 ‘Çılgınca paraya susamak aklı mahveder.’ ‘Sevinçler küçücük ama acılar uçsuz bucaksız.’ ‘İnsanın aklını kaçırtacak, belki de dans ettirecek bir durum bu!’ ‘İster efsane deyin ister yalan, insan kendini, her şeyin en olmayacak dönüşümlerin meydana gelebileceği bir peri masalında zannediyor.’
İngiliz yazar Matt Haig’in kaleminden psikolojik kurgu tadında bir roman. Romanın başkahramanı Nora Seed, hayal kırıklıklarıyla dolu, yalnız ve umutsuz bir hayat yaşamaktadır. Yaptığı seçimlerin yanlış olduğuna, hiçbir şeye değer katmadığına inanan Nora, yaşamına son verme kararı alır. Fakat ölüm ile yaşam arasındaki o belirsiz anda kendisini gizemli bir yerde bulur: Gece Yarısı Kütüphanesi. 📚 Bu kütüphanede sayısız kitap vardır; her kitap, Nora’nın farklı bir seçim yaptığı takdirde yaşayabileceği olası hayatları temsil etmektedir. Eski okul kütüphanecisi Bayan Elm ona rehberlik eder. Nora, pişmanlıklarını ve keşke’lerini sorgulama şansı bulur. En sonunda kendi gerçek hayatına dönmeye karar verir. Ölümden dönerken artık yaşamın değerini kavramıştır. Küçük şeyleri takdir etmeyi, var olmanın anlamını ve kendi seçimlerini sahiplenmeyi öğrenir. 📍 ‘Eyleme ne kadar yoğunlaşırsanız diğer şeylerden o kadar uzaklaşıyordunuz. Kendiniz olmaktan kurtulup yaptığınız şeye dönüşüyordunuz.’ ‘Gökyüzü kararır Mavi siyah döner Yıldızlar yine kafa tutar Parlar senin için’ ‘Yaşam ağacından söz ediyorum.’ ‘Sosyal medyada iletişim kurdukça yalnızlaştığımız inancındaydı.’ ‘Her şeye sahip olsanız da hiçbir şey hissetmeyebilirsiniz.’ ‘Küçük şeylerin önemini asla göz ardı etme.’ ‘Korku, bir mahzene girerken kapının kapanıvereceğini düşünerek endişelenmekti. Umutsuzluksa o kapının kapanıp üstüne bir de kilitlenmesi demekti.’ ‘Ama sevgi olmadan hiçbirinin anlamı yoktu.’
Yalom’un kaleminden temel meseleler farklı olsa da ölüm korkusu ve yaşamın anlamının esas olarak işlendiği 10 gerçek öykü. 💫 Yalom kitapta terapi sürecinde karşılaştığı on farklı hastanın yaşam öyküsü, sorunları ve terapi deneyimleri anlatıyor. Yalom, her bir danışanın hikâyesini aktarırken sadece onların yaşadıklarını değil, kendi duygularını, düşüncelerini, terapide yaşadığı ikilemleri de paylaşıyor. Bu yönüyle kitap, hem bir psikoterapi anlatısı hem de insan ruhunun derinliklerine yapılan bir yolculuktur. Beni en çok etkileyen; hasta yatan Astrid’in kulağına eğilip farklı bir amaçla da olsa ‘hiç değilse çocukların için toparlan’ diyen hemşirenin öyküsüydü; bir hemşire olarak. 👩⚕️ 📍 ‘Ona aşkı yakıştıran sizsiniz.’ ‘Aramızdaki uçurum, köprü kurulamayacak kadar gelişti.’ ‘Hayatın bir alanında bir yere zincirlenme reddediyorum.’ ‘İnsanlarla buluşmaya ayırdığım zamandan çok daha fazlasına onlardan kaçmaya ayırıyorum.’ ‘Ölüme elimizden alabileceği hiçbir şey bırakmayalım.’ ‘Bir düşmana verilebilecek yegane karşılık, onun gibi olmamaktır.’ ‘Sana yalnızca kendi bozuk ahlakın zarar verebilir.’
Ölüm cezasının vahşiliğiyle insana yaşatılan psikolojik işkenceyi, basit ama etkili bir dille ele almış Victor Hugo. ✨ İsmi hiçbir zaman verilmemiş olan bir idam mahkûmunun idamına kadar geçen son günlerini kendi ağzından anlattığı bir iç monolog türünde eser. ✍️ Mahkûm, ölüm cezasına çarptırıldığını öğrendiği andan itibaren duygularını, korkularını, umutsuzluğunu ve zaman zaman da isyanını dile getirir. Bir yandan yaşama isteğiyle yanıp tutuşur, bir yandan da bu kaçınılmaz sonla yüzleşmek zorunda kalır. •ilk günlerde hâlâ umutlu ve kurtulabileceğine inançlıdır. Ailesini, küçük kızını ve geçmişteki hayatını düşünür. •Zaman ilerledikçe, toplumun acımasızlığını, adalet sisteminin katılığını ve insanların meraklı bakışlarını sorgulamaya başlar. İdam cezasının yalnızca bir kişiyi değil, onun ailesini ve sevdiklerini de öldürdüğünü vurgular. •Son saatlerinde, artık umut tamamen tükenir. Hücresinde ölümle yüzleşir, bedeninin değil ama ruhunun korku ve endişeyle paramparça olduğunu hisseder. ‘İntikam almak bireyseldir, cezalandırmak Tanrı’nın işidir.’ ‘On beş yıl sonra bu ailenin erkek çocuklarını küreğe, kız çocuklarını bedenlerini satmaya mahkûm ettiğinizin farkında mısınız?’ ‘İnsanların hepsi belirsiz bir süre için ertelenen ölüm cezasına mahkumdurlar.’ ‘Vücudum hücrede zincirlere bağlı, ruhun gerçeğe esir halde. Korkunç, merhametsiz, dinmez bir gerçek! Artık aklımda sadece tek düşünce, tek gerçek var: İdam mahkûmu!’
Albert Camus’un absürdizm felsefesini edebiyata aktardığı bir eser. 🪄 Kitap; toplumsal normlara, duygusal beklentilere ve ahlaki kalıplara kayıtsız kalan, hayata ‘yabancı’ olan Meursault’un annesinin ölümü ile başlıyor. Ki nitekim bu başlangıç da her şeyin sonu oluyor. Günlük yaşamı, Marie ile ilişkisi, Raymond ile dostluğu, Arap’ı öldürmesi… Tüm bu olaylarda kayıtsız, soğuk, nötr olan Meursault’un; aynı zamanda içsel sorgulamalarla hayat, ölüm ve anlam üzerine derin düşünceleri kitapla bağ kurmanızı sağlar. Tabii aynı zamanda kimi okuyucu da bu kadar kayıtsızlığa sinirlenir. 😵💫 Zaten absürd felsefede de; insanın varoluşu ve dünyanın anlamsızlığı ile bu anlamsızlığı kabul eden insan, var olur. Tıpkı Meursault gibi. ‘Kabahat benim değil, diyecek oldum ama, bu sözü daha önce patrona da söylediğimi düşünerek, vazgeçtim. Zaten hiçbir anlamı yoktu bunun. İnsan ne de olsa daima biraz kabahatlidir’. ‘Acaipsin sen, ama seni bunun için seviyorum herhalde. Fakat günün birinde senden belki aynı nedenle nefret de ederim.’ ‘O zaman hareketsiz vücuda dört el ateş ettim, kurşunlar birbiri peşisıra bu vücuda gömüldü. Bu, felaketin kapısına vurduğum dört sert darbe gibiydi.’ ‘Tanrının affetmeyeceği hiçbir günahkar yoktur, ama bunun için insan pişmanlık duymalı, ruhun boş ve her şeyi kabulle hazır bir çocuk haline gelmelidir.’ ‘Yani, bu işin benim dışımda görülür gibi bir hali vardı. Her şey, ben karıştırılmasızın olup bitiyordu. Kaderim, bana bana fikir sorulmadan tayin olunmaktaydı.’ ‘Tabii umut, koşup giderken bir sokağın köşesinde, bir rastlantı kurşunuyla vurulup ölmekti.’
Tarihi kurgu, felsefi düşünceler, metafizik ve Osmanlı atmosferiyle harmanlanmış ustaca bir eser. 👏 Uzun İhsan Efendi; felsefeye meraklı, hayalperest bir adam, oğlu Bünyamin ise babasının etkisiyle de olsa kendi yolunu çizmek isteyen biridir. Bir gün babasının hazırladığı uyku şurubundan içmesiyle de o yola çıkmış olur. 💊 Lağımcı olup savaşa katılması, teşkilata girip kehanet aynasına sahip Ebrehe ile tanışması derken roman, Bünyamin’in yaşadığı her şeyin babasının yazdığı atlasın bir parçası olduğu hissiyatıyla sona erer. Böylece realiteyle kurgu, düşle gerçek iç içe girer. 🫠 Karakterden sonra öyküsünün gelmesi, düş ile gerçekliğin sorgulanması ve çok katmanlı anlatımından ötürü kafanız rahatken okumanızı tavsiye ederim. Çerezlik bir kitap değil çünkü. 🙌 ‘Düşlerin, uyku esnasında ruhun bedenden ayrılıp çeşitli yerlere gitmesinin bir eseri olduğu malumdu; uyku esnasında ruh bedenden ayrılıp diyar diyar gezdiğine göre, ruhun zaten gidebildiği bu yerlere bir de bedenin kalkıp binbir zahmetle gitmesi abes olurdu.’ ‘Düş görüyorum, öyleyse ben varım. Varım ama ben kimim?’ ‘Bu dünyada insanların korktuğu tek şey öğrenmekti. Acıyı, susuzluğu, açlığı, ve üzüntüyü öğrenmek onların uykularını kaçırıyor, bu yüzden daha rahat döşeklere, daha leziz yemeklere ve daha neşeli dostlara sığınıyorlardı. Dünyaya olan kayıtsızlıkları bazen o kerteye varıyordu ki, kendilerine altın ve gümüşten, zevk ve safadan, lezzet ve şehvetten bir alem kurup, keder ve ızdırap fikirlerinin kafalarına girmesine izin vermiyorlardı.’ ‘… Dünya’nın şahidi olmanın gerçek bir ibadet olduğunu sık sık söylerdi. Her insan şu ya da bu şekilde dünyayı okumalıydı. Kuran’ın kendisi peygamberin dünyayı nasıl okuduğuna bir örnekti ve onun ardında giden herkes, dünyayı onun gibi okuyup şehadetlerini yazmalı ve bunları başkalarına aktarmalıydı.’ ‘… dünyadaki en büyük mutluluk, bu Dünya’nın şahidi olmaktı.’ ‘Ben bu dünyaya bilmek için geldim. Benim için kutsal bir şey varsa o da bilgidir, gerek bu dünyanın, gerekse öte dünyanın bilgisi.’ ‘Çünkü bilgi tehlike ile ölçülür. … Hata yaptığı anda servetini, hatta canını kaybedebilecek olmayan insanların fikrine güvenilmez.’
Dışarıda aranan zenginliğin aslında içeride ~kalpte~ bulunduğunu anlatan, ilham verici bir kitap. 🫀 Coelho’nun yalın ama felsefi dili, okuyucuyu içsel keşfe yönlendirirken evrensel mesajları da kolayca aktarıyor. 😌 İspanya’da yaşayan Santiago adlı bir delikanlıdan rahip olması istense de o çoban olmaya karar verir. Birkaç gece rüyasında Mısır piramitlerinin yakınlarındaki hazineleri görür ve onlara ulaşmak için bir yolculuk yapması gerekir. Delikanlı; falcının bu yolculuğu başlatmasıyla Salem kralı ile Kişisel Menkıbe’yi, kristal satıcısıyla sabrı, Fatima ile aşkı, Simyacıyla da evrenin işaretlerine önemi öğrenir. ‘Kainatın Ruhu’ ile bağlantıya geçmeyi öğrenir. Ve yolculuğunu tamamlar. Yolculuğun sonunda, piramitlerin eteğine ulaşır ve hazinenin orada olduğunu düşünerek kazmaya başlar. Ancak burada haydutlar tarafından soyulur. Onlardan biri, aynı rüyayı gördüğünü ama hazinenin İspanya’da bir kilisede olduğunu söyler. Bu da Santiago’ya asıl hazinenin kendi memleketinde, başlangıçta rüyasını gördüğü yerde olduğunu gösterir. Böylece gerçek ödülün, keşif yolculuğu ve kendini tanıma süreci olduğu fark eder. 🪄 ‘Ve bir şey istediğin zaman, bütün evren arzunun gerçekleşmesi için işbirliği yapar.’ ‘Öyle zamanlar vardır ki, insan hayat ırmağının akış yönünü değiştiremez.’ ‘ Evren, herkesin anlayacağı bir dilde var olmuştur, ama insanlar unutmuştur bu dili. Bir çok şeyle birlikte bu Evrensel Dil’i arıyorum ben.’ ‘İnsan, hayaline yaklaştıkça, Kişisel Menkıbe daha çok gerçek yaşama nedeni oluyor.’ ‘İster hayatımız, ister ekin tarlalarımız olsun, sahip olduğumuz şeyleri yitirmekten korkarız. Ama hayat hikayemiz ile dünya tarihinin aynı El tarafından yazılmış olduğunu anladığımız zaman, bunu anlarlar anlamaz, bu korku uçup gider.’ ‘Her zaman şimdide yaşamayı başarabilirsen mutlu bir insan olursun.’ ‘Bilgeler, doğal dünyanın cennetin bir görüntüsünden ve bir suretinden başka bir şey olmadığını anladılar. Tek gerçek şudur ki, var olan bu dünya, bundan daha mükemmel bir dünyanın var olduğunun güvencesidir. Tanrı bu dünyayı, insanlar, görülen nesneler aracılığıyla manevi öğretileri ile bilgisinin mucizelerini anlayabilsinler diye yarattı.’ ‘Gözler, ruhun gücünü gösterir.’





