(@) - Raf

arber 9 months ago

Javier Marias, 1951’de Madrid’de doğmuş, çağdaş İspanyol edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Filozof Julian Marias’ın oğlu olan yazar, çocukluğunun bir bölümünü ABD’de geçirmiştir. Bu deneyim, eserlerindeki düşünsel derinliği ve dil hassasiyetini belirgin biçimde etkilemiştir. Felsefe ve edebiyat eğitimi alan Marias,…devamıJavier Marias, 1951’de Madrid’de doğmuş, çağdaş İspanyol edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Filozof Julian Marias’ın oğlu olan yazar, çocukluğunun bir bölümünü ABD’de geçirmiştir. Bu deneyim, eserlerindeki düşünsel derinliği ve dil hassasiyetini belirgin biçimde etkilemiştir. Felsefe ve edebiyat eğitimi alan Marias, uzun yıllar çevirmenlik yapmış, Shakespeare, Faulkner ve Nabokov gibi yazarları İspanyolcaya kazandırmıştır. Beyaz Kalp, onun en bilinen ve en çok ses getiren eserlerinden biridir. Kitaba adını veren “beyaz kalp” ifadesi, masumiyetin, bilinmezliğin ve suçtan önceki halin metaforu olarak kullanılır. Ancak Marias’a göre masumiyet kalıcı değildir. İnsan bildikçe değişir, ağırlaşır ve dönüşür. Bilgi, bir kurtuluş değil, çoğu zaman bir yüktür. Roman, genç bir kadının banyoya girip kendisini öldürmesiyle açılır. Bu ölüm, romanın merkezinde yer almasına rağmen uzun süre doğrudan ele alınmaz; okurun zihninde bir gölge gibi dolaşır. Hikaye, ana karakter Juan üzerinden ilerler. Juan bir tercümandır; mesleği gereği başkalarının sözlerini aktarır, fakat kendi hayatında konuşulmayan, bastırılan gerçeklerle çevrilidir. Yeni evliliği, babasının geçmişi ve annesiyle ilgili sezgileri onu sürekli bir sorgulama haline iter. Roman boyunca temel soru şudur. İnsan her gerçeği bilmek zorunda mıdır, yoksa bazı hakikatler bilinmediğinde mi hayat sürdürülebilir olur? Anlatı, çoğu zaman olaydan çok düşünceye yaslanır; iç monologlar, uzun çözümlemeler ve tekrarlar kitabın ayırt edici özelliklerindendir. Karakterlerin tamamında belirgin bir belirsizlik hakimdir. İlişkiler güven üzerine değil, sezgi, şüphe ve suskunluk üzerine kuruludur. Beyaz Kalp, evlilik, sadakat ve aşk kavramlarını romantize etmek yerine, onların içindeki kırılganlığı, korkuyu ve saklanan gerçekleri görünür kılar. Marias, okuru kesin cevaplara değil, rahatsız edici sorulara sürükler. Kitap, olaydan çok düşünceyi vicdan bağlamında anlatır. Aşk, evlilik, sadakat ve sır kavramlarını kesin doğrularla değil, gri alanlara bırakır. Uzun uzun cümleler okumak ve kelimelerin lezzetine varmak istiyorsanız bu kitap tam size göre.

arber 9 months ago

Yedinci Mühür

Ingmar Bergman

130 Gönderi

“Tanrı’yı duyularımızla kavramak bu kadar akıl almaz bir şey mi? Neden kendini yarım yamalak vaatler ve görünmeyen mucizeler sisinin içinde gizlesin ki? Kendimize inanmadığımız halde inananlara nasıl inanacağız? İnanmak isteyen ama inanamayan bizlerin hali ne olacak? Ya inanmak istemeyen ve…devamı“Tanrı’yı duyularımızla kavramak bu kadar akıl almaz bir şey mi? Neden kendini yarım yamalak vaatler ve görünmeyen mucizeler sisinin içinde gizlesin ki? Kendimize inanmadığımız halde inananlara nasıl inanacağız? İnanmak isteyen ama inanamayan bizlerin hali ne olacak? Ya inanmak istemeyen ve inanamayanların hali ne olacak? Neden içimdeki Tanrı’yı öldüremiyorum? Neden O’na lanet okuyup kalbimden söküp atmak istesem de, acı verici ve aşağılayıcı bir şekilde içimde yaşamaya devam ediyor? Neden kurtulamadığım hain bir gerçeklik olarak kalıyor?” Ölüm, her insanın hayatında bir kez tadacağı ve kaçamayacağı bir gerçekliktir. Bu gerçekliğin bir anlığına sizi almaya geldiğini düşünün. Ona ne söylerdiniz? Yaşamak için biraz daha süre mi isterdiniz, yoksa yalvarır mıydınız? Belki de daha yapacak çok şeyiniz olduğunu, sizi seven insanların ve sizin sevdiklerinizin olduğunu anlatırdınız. Ingmar Bergman, Yedinci Mühür filminde bu soruya kesin bir cevap vermek yerine Tanrı’yı aramayı seçer ve izleyiciyi içsel sorgulamaların zirveye çıktığı bir anlatının içine çeker. Ingmar Bergman’ın bu temalara yönelmesinde, çocukluğunda yaşadığı deneyimlerin büyük payı vardır. 14 Temmuz 1918’de İsveç’in Uppsala kentinde doğan Bergman’ın babası, katı disiplinli bir Lüteryan rahipti. Baskıcı ve otoriter bir aile ortamında büyümesi, yönetmenin filmlerinde sıkça karşılaşılan Tanrı, suçluluk, korku, ölüm, sessizlik ve inanç sorgulamalarının temelini oluşturur. Yedinci Mühür filminde, vebanın kol gezdiği Orta Çağ’da Haçlı Seferleri’nden dönen şövalye Antonius Block, Ölüm ile karşı karşıya gelir. Ölümle yüzleştiğinde ondan biraz zaman kazanmak için satranç oynamayı teklif eder. Ancak bu teklif, yaşamını uzatmak için değil, Tanrı’nın varlığına dair bir cevap alabilmek içindir. Satranç oyunu, insanın ölüm karşısındaki çaresiz mücadelesinin güçlü bir sembolü haline gelir. Bu oyun sürerken Block ve yaveri Jöns, veba, korku ve çaresizlikle çevrili bir dünyada yolculuk ederler. Karşılaştıkları her insan, hayata, inanca ve ölüme dair farklı bir bakış açısını temsil eder. Filmin adı, İncil’in Yeni Ahit bölümünde yer alan Vahiy Kitabı’ndaki “yedi mühür” kavramına doğrudan gönderme yapar. Vahiy’de bu mühürler açıldıkça savaş, hastalık, kıtlık ve ölüm gibi kıyamet alametleri ortaya çıkar. Yedinci mühür açıldığında ise gökte derin bir sessizlik hakim olur. Bergman bu sessizliği, Tanrı’nın yokluğu ya da suskunluğu olarak yorumlar. Filmde veba salgınıyla kuşatılmış dünya, ölümle yüz yüze gelen insanlar ve Tanrı’ya yöneltilen cevapsız sorular, bu sembolik yapıyı destekler. Böylece Bergman, İncil’deki dini bir metaforu birebir aktarmak yerine, insanın inanç krizi, anlam arayışı ve Tanrı’nın sessizliği üzerine felsefi bir sorgulamaya dönüştürür. Filmde, veba karşısında çaresiz kalan insanların Tanrı’ya sevgiyle değil korkuyla yönelmesi ve Kilise’nin insanları cadı ilan ederek Tanrı adına yakması, inancın merhametten uzaklaşıp insanlık dışı bir baskı aracına dönüşmesini gözler önüne serer. Bergman, bu sahneler aracılığıyla Kilise’nin insanları kurtarmak yerine korkuyla kontrol eden bir düzen haline gelişini sorgular ve dinin insanı özgürleştirmesi gerekirken nasıl zalimleşebildiğine dikkat çeker. Ne kadar izlersem izleyeyim; etkisinden çıkmadığım dakikalar ile başbaşa kalıyorum. Sessizlik, gerçekten insanın canını sıkan cinsten. Sessizlik, gerçekten insanın canını sıkan cinsten. Tanrı bazı sorulara cevap verse, bu sessizliği bir anlığına da olsa bozsa, belki de duyulan bu derin huzursuzluk tamamen dinerdi.

arber 9 months ago

Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği

Peter Jackson

172 Gönderi

IMDb listesinde üst sıralarda yer alan Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği (2001), Peter Jackson'ın yönettiği ve J.R.R. Tolkien'in aynı adlı eserinden uyarlanan üçlemenin ilk filmidir. Orta Dünya evreninde geçen, iyiliğin ve kötülüğün savaşında maceraya giriş niteliğindedir. Film, Orta Dünya'nın kaderini belirleyen…devamı

arber 9 months ago

Başlangıç

Christopher Nolan

411 Gönderi

IMDb listesinde 10. sırada yer alan Inception (2010), Christopher Nolan’ın yazıp yönettiği, modern sinemanın en özgün ve etkileyici yapımlarından biridir. Bilinçaltı, rüya ve gerçeklik kavramlarını merkezine alan film, yakın geleceğe göz kırpan temalarıyla dikkat çeker. Filmin değerlendirmesine ve özetine geçmeden…devamıIMDb listesinde 10. sırada yer alan Inception (2010), Christopher Nolan’ın yazıp yönettiği, modern sinemanın en özgün ve etkileyici yapımlarından biridir. Bilinçaltı, rüya ve gerçeklik kavramlarını merkezine alan film, yakın geleceğe göz kırpan temalarıyla dikkat çeker. Filmin değerlendirmesine ve özetine geçmeden önce Christopher Nolan hakkında kısaca değinmek istiyorum. Kendisiyle ''Memento'' filmi sayesinde tanışmıştım. Filmi ilk izlediğimde ne kadar karmaşık olduğunu düşünüp epey zorlandığımı hatırlıyorum. Hikayeyi tam anlamıyla kavrayabilmek için filmi iki-üç kez daha izlemem gerekmişti. Daha sonrasında diğer yapımlarını izledikçe, Nolan’ın kendine has bir anlatım dili olması ve neredeyse hiç kötü filminin bulunmaması ona hayran olmam için yeterli oldu. Başlarda filmlerinde karmaşık anlatımı ön planda tutsa da, zamanla bu dili daha dengeli hâle getirdiğini söylemek mümkün. Filmlerinin bu denli başarılı olmasında Nolan’ın çok yönlü bir sinemacı olmasının da büyük payı vardır. Kendisi senaristlikten yapımcılığa, kurgu ve sinematografi süreçlerine kadar pek çok alanda söz sahibidir. Bu da ortaya çıkan işlerin kalitesini doğrudan etkiler. Nitekim Nolan’ın filmlerinin büyük bir kısmını IMDb’nin en iyi filmler listesinde görmek mümkündür. Gelelim Inception filmine… Film, insanların rüyalara girebildiği bir zaman diliminde geçer; bunu yakın gelecek olarak değerlendirmek mümkündür. Bu konuda uzman kişiler, başkalarının rüyalarına girerek bilinçaltındaki fikirleri çalar ve bu fikirleri belirli amaçlar doğrultusunda kullanan kişi ya da kurumlar adına çalışırlar. Bu alanda en yetenekli isimlerden biri Dom Cobb’dur(Leonardo Di Caprio). Cobb, rüyalar aracılığıyla yapılan bu çıkarma işinde son derece profesyonel olmasına rağmen, geçmişte yaşadığı travmalar ve suçluluk duygusu nedeniyle içsel bir mücadele içindedir. Eşinin ölümünden dolayı yaşadığı ülkeye gittiği an yakalanma durumu olacağı için bir arayış içindedir. Bu nedenle çocuklarına kavuşabilmesinin tek yolu, kendisine teklif edilen son ve en zor görevi kabul etmesidir. Bu görev, şimdiye kadar yapılanlardan çok daha farklıdır. Amaç bir fikri çalmak değil, bir fikri bilinçaltına yerleştirmektir. Yani imkansız olduğu düşünülen “inception” fikrini gerçekleştirmek. Cobb, bu görev için topladığı ekibiyle, rüyalar içinde rüyalarla örülü çok katmanlı yapıda başarmak zorundadır. Klasik bilim kurgu filmlerinin aksine Inception, gerçeklik algısını son derece güçlü bir biçimde ele alır. Film, yaşadığımız dünyanın ne kadarının gerçek, ne kadarının zihnimizin bir ürünü olabileceğini sorgulatır. Uyandığımızda etkisinden uzun süre çıkamadığımız rüyalar ve bu rüyaların başlangıç anlarını hatırlayamamamız gibi durumlar, rüya ile gerçek arasında sıkışıp kaldığımız anlara dikkat çeker. Bastırdığımız duygular ve hatıraların, bilinçaltında ne denli güçlü bir etkiye sahip olduğunu görmemiz filmin çarpıcı yönlerindendir. Ne kadar rüya da olsa bu duygular rüyamızda bile karşımıza cıkıp bize kaçmanın mümkün olmadığını gösterir. Film aynı zamanda zaman kavramını ve fikirleri alışılmışın dışında ele alır. Rüya katmanları derinleştikçe zamanın farklı hızlarda akması, izleyiciye zamanın mutlak değil, algısal bir olgu olduğunu hissettirir. Fikirler ise en tehlikeli ve en güçlü virüsler olarak tanımlanır. Bir fikrin insan zihnine yerleştirilmesi, bireyin özgür iradesini ve kararlarının ne kadar kendisine ait olduğunu sorgulatır.

arber 9 months ago

Ucuz Roman

Quentin Tarantino

164 Gönderi

IMDb listesinde 9. sırada yer alan Quentin Tarantino’nun 1994 yapımı Ucuz Roman (Pulp Fiction) türünün ilk ve en iyi örneklerinden biridir. Özellikle doğrusal olmayan hikaye anlatısı, keskin diyalogları ve karakterleriyle tam bir başyapıttır. (Filmde oynayan kişileri değiştirseniz bu film olmazdı…devamı

arber 9 months ago

Lüzumsuz Adam

Sait Faik Abasıyanık

9 Gönderi

Kitap, birbirinden içten ve samimi on dört hikayeyle karşılar okuru. Okurken sanki mahallenizden bir insanla sohbet ediyormuş hissine kapılırsınız. Dili son derece sade, gösterişten ve yapaylıktan uzaktır. Bu yalınlık da metnin insanda kalıcı bir tat bırakmasını sağlar. Sait Faik, kendisini…devamı

arber 9 months ago

Yüzüklerin Efendisi: İki Kule

Peter Jackson

86 Gönderi

Spoiler içeriyor IMDb listesinde 13. sırada yer alan Yüzüklerin Efendisi: İki Kule, Peter Jackson’ın yönettiği ve J. R. R. Tolkien’in aynı adlı eserinden uyarlanan üçlemenin ikinci filmidir. Bu bölüm, hikayenin en karanlık ve en parçalı kısmını temsil eder. Anlatı üç ana hatta…devamıIMDb listesinde 13. sırada yer alan Yüzüklerin Efendisi: İki Kule, Peter Jackson’ın yönettiği ve J. R. R. Tolkien’in aynı adlı eserinden uyarlanan üçlemenin ikinci filmidir. Bu bölüm, hikayenin en karanlık ve en parçalı kısmını temsil eder. Anlatı üç ana hatta ilerler: Frodo ve Sam’in Gollum eşliğinde Mordor’a doğru tehlikeli yolculuğu, Aragorn–Legolas–Gimli’nin Rohan topraklarındaki mücadelesi ve Merry ile Pippin’in Entler aracılığıyla doğayla kurduğu direniş hattı. Film, Gandalf’ın Balrog ile yaptığı epik düello ile açılır. Balrog’un tasarımı, karanlığın fiziksel bir tehdide dönüşmüş halini son derece etkileyici biçimde yansıtır. Gandalf’ın düşüşü ise bir son değil; anka kuşu misali küllerinden yeniden doğuşun simgesidir. Bu dönüşüm, ışık ile karanlık arasındaki savaşta Gri Gandalf’tan Ak Gandalf’a geçişin temelini oluşturur. Filmin merkezinde yer alan Helm Geçidi Savaşı, sinema tarihinin en etkileyici kuşatma sahnelerinden biridir. Umut ile umutsuzluk arasında gidip gelen bu mücadele, seyirciye yüksek bir gerilim sunar. Sayıca az olan Rohan halkının Saruman’ın ordularına karşı verdiği savaş, yalnızca fiziksel bir direniş değil aynı zamanda çaresizlik içindeki bir başkaldırıdır. Savaş boyunca kullanılan yağmur, gece ve karanlık atmosfer, umutsuzluk hissini iliklere kadar hissettirir. Frodo, Sam ve Gollum’un hikayesi filmin daha içsel ve psikolojik yönünü temsil eder. Gollum karakteri, iyilik ve kötülüğün aynı bedende nasıl var olabileceğini gösteren en çarpıcı örneklerden biridir. Sam’in koşulsuz sadakati ise fedakarlık ve bağlılığın hikayedeki ahlaki omurgasını oluşturur. Diğer yandan, Merry ve Pippin’in Entlerle kurduğu bağ, doğanın sömürüye karşı verdiği tepkinin güçlü bir anlatımıdır. Isengard’ın sular altında kalması, Saruman’ın doğaya ve yaşama karşı işlediği suçların kaçınılmaz sonucunu simgeler. Sonuç olarak Yüzüklerin Efendisi: İki Kule, bir geçiş filmi olmasına rağmen seyirciye son derece güçlü vaatler sunan, anlatı derinliği yüksek ve kusursuz bir fantastik evren filmidir. Üçlemenin finaline giden yolda hem karanlığı derinleştirir hem de umudu diri tutar.

arber 9 months ago

Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü

Peter Jackson

149 Gönderi

IMDb listesinde 6. sırada yer alan Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü, Peter Jackson’ın yönettiği ve J. R. R. Tolkien’in aynı adlı eserinden uyarlanan üçlemenin son filmidir. Hikaye iki ana hatta ilerler.Frodo ve Sam’in Mordor’a doğru yaptığı fiziksel olduğu kadar ruhsal olarak…devamı

arber 9 months ago

Zaman ve Suya Dair - Bir Buzula Ağıt

Andri Snaer Magnason

1 Gönderi

Dünya sakinleri olarak çoğumuz, yaşadığımız gezegenin kaderinden büyük ölçüde habersiz bir hayat sürüyoruz. Özellikle ülkemizde siyasi, ekonomik ve toplumsal sorunlarla boğuşurken, geleceğe dair kaygılarımız çoğu zaman dünyamızın kendisini kapsamıyor. “Küresel ısınma” ve “iklim değişikliği” kavramlarını hepimiz duymuş olsak da, bu…devamı

arber 9 months ago

Bozkurt Mustafa Kemal

Harold C: Armstrong

1 Gönderi

Atatürk’ün sağlığında yazılmış ve onun hayatını anlatmayı amaçlayan bu biyografi, barındırdığı tarihsel yanlışlıklar ve kendine özgü romansal anlatımıyla dikkat çeker. İçerik bakımından klasik bir biyografi niteliği taşımayan eser, Mustafa Kemal Atatürk tarafından bizzat tercüme ettirilmiş, kendisine okutulmuş ve metinde yer…devamıAtatürk’ün sağlığında yazılmış ve onun hayatını anlatmayı amaçlayan bu biyografi, barındırdığı tarihsel yanlışlıklar ve kendine özgü romansal anlatımıyla dikkat çeker. İçerik bakımından klasik bir biyografi niteliği taşımayan eser, Mustafa Kemal Atatürk tarafından bizzat tercüme ettirilmiş, kendisine okutulmuş ve metinde yer alan hatalara doğrudan cevaplar verilmiştir. Kitabın ilerleyen bölümlerinde bu düzeltmelerin yer alması, eseri yalnızca bir anlatı olmaktan çıkararak tarihsel bir belge niteliğine de yaklaştırır. Ancak yazarın, Atatürk’ün oda arkadaşıymış gibi sunduğu ve gerçekle bağdaşmayan iddialar, eserin güvenilirliğini zedeleyen unsurlar arasında yer alır. Yazarın İngiliz Askeri Ateşe Yardımcısı olması, bu yaklaşımın ardındaki niyetleri sorgulamayı kaçınılmaz kılar. Tüm bu eleştirilere rağmen kitap, küllerinden yeniden doğan bir milletin ve bu dönüşüme liderlik eden, çağının çok ötesinde bir devlet adamının mücadelesini yabancı bir gözün perspektifinden sunması bakımından dikkat çekicidir. Okur, olayların kronolojik akışı içinde Atatürk’ün yaşamına eşlik ederken Milli Mücadele’nin atmosferine de doğrudan tanıklık eder. Bir askerden bir devlet kurucusuna uzanan bu yolculukta, verilen savaşlar, alınan stratejik kararlar ve üstlenilen büyük riskler ayrıntılarıyla ele alınır. Bu yönüyle eser, dönemin ruhunu hissettirmeyi başarır. Sonuç olarak, sayısız savaş ve yıkımın ardından kazanılan bağımsızlığı Cumhuriyet ile taçlandıran ve durmaksızın çağdaş bir Türkiye inşa etmeye çalışan Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliği, kitap boyunca tüm açıklığıyla ortaya konur. Eksiklerine ve tartışmalı yönlerine rağmen eser, Atatürk’ün tarihsel önemini ve bir milletin kaderini değiştiren iradesini yeniden düşünmeye sevk eder. Tarih yazan bir milletin, onca savaş ve yıkımın ardından kazandığı zaferi Cumhuriyet ile taçlandıran; hiç durmadan ilerlemeye devam eden bir Türkiye’yi inşa etmeye çalışan Mustafa Kemal Atatürk’e şükranlarımı sunuyorum.