BA-YIL-DIM. Öncelikle kitabı, bu konularla ilgilenen herkes okumalı ama hayatının bir bölümünde bir kurumda veya işletmede yöneticilik pozisyonunda olanlar veya olacak olanlar özellikle okumalı. Sadece psikolojiyle ilgili değil, yönetimle, iş dünyasıyla ilgili pek çok güzel bilgiler edindim. Kelimenin tam anlamıyla…devamıBA-YIL-DIM. Öncelikle kitabı, bu konularla ilgilenen herkes okumalı ama hayatının bir bölümünde bir kurumda veya işletmede yöneticilik pozisyonunda olanlar veya olacak olanlar özellikle okumalı. Sadece psikolojiyle ilgili değil, yönetimle, iş dünyasıyla ilgili pek çok güzel bilgiler edindim.
Kelimenin tam anlamıyla "eksiksiz" bir kitap. Neden eksiksiz, hemen açıklayayım: kitap, derdini anlattıktan sonra yaklaşık son 80 sayfa kadar müthiş bir bitişe sahip. "Takım Çantası" ismi verilmiş bu son bölümlere. Bireysel olarak yapacaklarımız, kurumsal olarak yapacaklarımız, ebeveyn, eğitimci olarak yapacaklarımız düzenlenmiş şekilde sunulmuş. Ardından on beş temel kitap önerisi ve altı iş dünyası filozofu hakkında birtakım bilgiler veriyor bize. Sonunda ise egzersiz planı, kitabın çeşitli mecralardaki özeti, sözlüğü, (en ilginç ve ilk defa gördüğüm kısmı burası) düşünmemizi ve konuşmamızı sağlayacak yirmi sohbet konusu sunulmuş.
Şimdiye kadar gördüğüm en özenilmiş kitaplardan biriydi kesinlikle.
Kitapta motivasyonla ilgili çeşitli deneyler, örnekler, neden-sonuçlar üzerinde duruluyor. Bahsedilen deneyler son derece ilgi çekiciydi, konularla bağlantılı olarak.
Önemli bulduğum kısımları ve kendimce daha da önemli bulduğum kısımları yıldızlayarak aşağıya bırakıyorum.
➡️ ABD ve Danimarka'da The Fourth Sector Network, "fayda sağlayan şirket" kavramını tanıtıyor. Bu şirket melez bir yapıya sahip. Ekonomik anlamda varlığını sürdürürken faaliyetinin esasını toplumsal bir amaç sunma kaygısı oluşturuyor. Bize Firefox web tarayıcısını sunan Mozilla bu şekilde örgütlenmiş durumda mesela. Üç Amerikalı girişimci "B şirketi" kavramını icat etti. Kavram, kısa erimli ekonomik kazançlar yerine uzun erimli değer ve toplumsal fayda yaratmak adına şirketlerin kendi içtüzük ve yönetmeliklerini değiştirmelerini savunuyor.
➡️ Gerçek hayatta davranışlarımız ders kitaplarının anlattıklarından çok daha karmaşıktır ve genellikle rasyonel canlılar olduğumuza dair görüş ile çelişir. İktisadi çıkarımıza olduğunu bilmemize karşın emeklilik günlerimiz için yeterince birikim yapmayız. Kötü yatırımlara olması gerekenden daha uzun bir süre yapışıp kalırız. Çünkü para kaybetmenin acısı para kazanmanın hazzından çok daha güçlüdür. Bize iki televizyondan birini seçmemiz söylenirse birini seçeriz. Alakasız üçüncü bir seçenek koyduklarında da onu seçeriz. Kısacası, (...) Dan Ariely'nin de dediği gibi son derece irrasyonel yaratıklarız.
⭐ "Sizi motive etmeme ihtiyacınız varsa büyük ihtimalle işe alacağım kişi siz olmayacaksınız."
➡️ Düşünmeyi berraklaştırması ve yaratıcılığı ateşlemesi için tasarlanan bir ödül, düşünceleri bulandırıyor, yaratıcılığı köreltiyor. Sebep? Ödüller, doğası gereği odağımızı daraltır. Bir çözüme giden açık ve net bir yol varsa bu durum yararlıdır. Daha uzağı görmemize ve daha hızlı hareket etmemize yardımcı olur. Ama koşullu motivasyon unsurları, mum problemi gibi durumlarda felakettir. Bu deneyin de gösterdiği gibi ödüller, insanların odağını daraltır, mevcut nesneleri yeni şekillerde kullanmalarını sağlayacak geniş görüş açısını bulanıklaştırır.
➡️ Knutson'ın da yazdığı gibi "kumarhanelerde konuklara ödül niteliği taşıyan şeyler (ucuz yiyecek, bedava içki, sürpriz hediyeler, potansiyel jackpot ödülleri, vs) sunmalarının da nedeni de bu olabilir. Ödül beklentisi beyindeki nucleus accumbens bölgesini hareketlendirir. Bu da insanlarda riskten kaçınmaya dayalı davranışlardan riske atılmaya meyilli davranışlara doğru bir kayma yaratır."
➡️ Her türlü harici ödül beklenmedik olmalı ve kesinlikle işin bitiminden sonra verilmelidir. Başka bir ifadeyle, şartlı ödüllerin hata olduğu yerde, sürpriz ödüllere yönelmelisiniz.
⭐ ROWE vasfına sahip bir iş ortamında insanların çalışma programları, saatleri yok. İstedikleri zaman işe geliyorlar. Belirli bir saatte işe gelmeleri zorunlu değil. Tek şart, işlerini yapmaları. İşlerini nasıl, ne zaman ve nerede yaptıkları tamamen kendi bilecekleri konu. Yönetim demek, insanların ellerinden gelenin en iyisini yapmalarını sağlayacak şartları yaratmaktı. O nedenle çalışanlarının zincirini hep olabildiğince uzun tuttu. Gunther'e göre ekibi bu yeni düzenlemede eskisine göre daha yüksek verimlilikle çalışıyordu. Bunun bir nedeni, artık çocuklarının futbol maçını izlemek için saat üçte işten çıkması gerektiğinde birinin onlara kaytarıcı deyip demeyeceğine değil de, sadece işin kendisine odaklanmalarıydı. İyi bir iş yapmaları için kendilerine tanınan özgürlük, bir maaş artışına göre daha değerli, daha eşsiz.
⭐ "İyi insanları işe alın ve onları rahat bırakın."
(⭐ %20'lik zaman dilimi konusu. 3M, Google, Atlassian örneğini unutma!! )
⭐ Başarının en iyi habercisi, araştırmaların bulgularına göre, öğrenci adaylarının, "azim ve kararlılık" adı verilen, bilişsel olmayan, soyut-uzun erimli hedeflere yönelik azim ve ihtiras olarak tanımlanan- bir karakter özelliğine sahip olmalarıydı. Uzmanlar, üniversite puanlarının en doğru göstergesinin zeka düzeyi veya standart sınav notları değil, azim ve kararlılık olduğunu saptadılar. Raporlarına şöyle yazdılar:"Çok çalışmanın önemi kolayca kavranmakla beraber, hedefleri değiştirmeden daha uzun süre çalışmanın önemi daha zor algılanabilir...Her alanda azim ve kararlılık, büyük başarılar için en az yetenek kadar elzemdir."
⭐⭐"Çaba göstermek, hayata anlam veren şeylerden biridir. Çaba göstermek, bir şeyleri önemsediğinizi, bir şeylerin sizin için değerli olduğunu ve onun için çalışmak istediğinizin göstergesidir. Bir şeylere değer vermeye gönüllü değilseniz ve kendinizi onlar için çok çalışmaya adamazsanız varlığınızın anlamı kalmaz."
⭐Bir profesyonel olmak, yapmayı sevdiğiniz şeyleri, onları yapmayı canınızın istemediği günlerde yapmak demektir.
➡️Reich, buna "zamir testi" adını vermiş. Bir iş yerini ziyarete gittiğinde çalışanlara şirketle ilgili bazı sorular yöneltiyor. Cevaplarını dikkatle dinliyor. Ama daha çok, kullandıkları zamire odaklanıyor. Çalışanlar şirketten bahsederken "onlar" mı diyor yoksa "biz" mi? "Onlar" şirketleriyle "biz" şirketleri, Reich'e göre çok farklı. Ve motivasyon 3.0'da kazanan hep "biz" oluyor.
📍Sabah yataktan kalkmanızı sağlayan nedir?
⭐ 15 Temel Kitap
1) Finite and Infinite Games: A Vision of Life as Play and Possibility- James P. Carse
2) Talent is Overrated: What Really Seperates World-Class Performers from Everbody Else- Geoff Colvin
3) Flow: The Psychology of Optimal Experience- Mihaly Csikszentmihalyi
4) Why We Do What We Do: Understanding Self-Motivation- Edward L.Deci ve Richard Flaste
5) Mindset: The New Psychology of Success- Carol Dweck
6) Then We Came to the End- Joshua Ferris
7) Good Work: When Excellence and Ethics Meet- Howard Gardner, Mihaly Csikszentmihalyi, William Damon
8) Outliers: The Story of Success- Malcolm Gladwell
9) Teams of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln- Doris Kearns Goodwin
10) The Amateurs: The Story of Four Young Men and Their Quest for an Olmpyic Gold Metal- David Halberstam
11) Punished by Rewards: The Trouble with Gold Stars, Incentive Plans, A's, Praise and Other Bribes- Alfie Kohn
12) Once a Runner- John L.Parker, JR
13) The War of Art: Break Through the Blocks and Win Your Inner Creative Battles- Steven Pressfield
14) Maverick: The Success Story Behind the World's Most Unusual Workplace- Ricardo Semler
15) The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization- Peter M. Senge
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
BA-YIL-DIM. Öncelikle kitabı, bu konularla ilgilenen herkes okumalı ama hayatının bir bölümünde bir kurumda veya işletmede yöneticilik pozisyonunda olanlar veya olacak olanlar özellikle okumalı. Sadece psikolojiyle ilgili değil, yönetimle, iş dünyasıyla ilgili pek çok güzel bilgiler edindim. Kelimenin tam anlamıyla…devamı
Zorladı bee. Bir kadın olarak okumak daha zorlanmama sebep olmuştur belki. Allahtan 300-500 sayfalık bir şey değildi. Katılmadığım fazlasıyla yer vardı, alıntı yaptığımda gerekli gördüğüm yerlerde altında parantez içinde düşüncemi belirteceğim birazdan. Hatta ne birazdanı, hemen başlayayım. Kısmen sevmemin sebebi…devamıZorladı bee. Bir kadın olarak okumak daha zorlanmama sebep olmuştur belki. Allahtan 300-500 sayfalık bir şey değildi.
Katılmadığım fazlasıyla yer vardı, alıntı yaptığımda gerekli gördüğüm yerlerde altında parantez içinde düşüncemi belirteceğim birazdan. Hatta ne birazdanı, hemen başlayayım.
Kısmen sevmemin sebebi ise bana zıt olan düşünceleri okumamın da beni geliştirdiğini düşünmem.
↘️ İnsan, tamamen kurtulamayacak olsa da istencin/iradenin emrine boyun eğerek acı ve kederden kısmen kurtulabilir.
↘️ Schopenhauer'a göre; birbirini en çok büyüleyenler birbirlerini en çok tamamlayanlardır.
↘️ Doğanın büyük gücü, konu genç kızlar olduğunda, dramatik bir anlamda çarpıcı etki denen şeyi göz önünde tutmuş gibidir; çünkü onları yaşamlarının kalanı pahasına, birkaç yıllığına emsalsiz bir güzellik, tam bir cazibe ve dolgunlukla donatır. Doğa bunu öyle bir şekilde yapmıştır ki, bu birkaç yıl boyunca bir genç adamın hayal gücünü ve hatta hayal dünyasını kendilerine tutsak edebilirler. İşte bu tutsaklık, yaşadıkları süre boyunca onların bakım ve gözetimini şu veya bu şekilde üstlenmeyi onurlu bir iş bilerek peşlerinden koşturup duracak boyutlara erişir.
↘️ Nasıl ki, dişi karınca birleşmeden sonra üreme amaçları için artık lüzumsuz, hatta tehlikeli hale gelmiş kanatlarını kaybeder, bir kadın da bir veya iki çocuk doğurduktan sonra güzelliğini büyük bölümü itibarıyla kaybeder ve muhtemelen aynı sebeplerden ötürü...
(Yani, doğru aslında. Üzücü bir gerçek ama asıl güzellik bakan gözlerde değil midir? Sevdiğimiz insan biz onu sevdiğimiz için daha güzel gelmez mi zaten gözümüze? Çocuğumuz olduktan sonra beni sevmeyecek, güzel bulmayacak adamı ne yapayım diye de düşünüyor insan...)
↘️ Kadınlar içten içe, eğer olabiliyorsa kocalarının sağlığında, ama her halükarda ölümlerinden sonra, istedikleri gibi harcayıp rahatça yaşayabilmeleri için, erkeklerin para kazanmak için yaratıldıklarını düşünürler. Kocalarının kazandıkları parayı evi çekip çevirmeleri ve idare etmeleri için onlara teslim ediyor olmaları onların bu inançlarını pekiştirir.
(Heh işte, burası olmamış mesela. Kocam benden az kazansa da -ki muhtemelen gelecekte öyle olacak- bu umrumda olmaz ki. Önemli olan ailenin masraflarını karşılayıp güzel standartlarda yaşamaksa kimin ne kadar para getirdiğinin ne önemi var? Kimseye muhtaç olmadan kendi ayaklarının üstünde durabiliyorsa her iki birey de sorun yok demektir. Niye kendim kazanmak varken elin adamının parasını yemekten zevk alayım veya o yaşarken ya da ölüyken ondan maddi anlamda bir şey bekleyeyim? )
↘️ Eğer bütün kadın cinsinin en seçkinlerinin güzel sanatlarda hiçbir zaman gerçekten hatrı sayılabilecek kadar büyük, hakiki, özgün ve sahici olan hiçbir şey başaramadıkları ya da hangi türden olursa olsun dünyaya kalıcı değere sahip hiçbir eser veremedikleri düşünülürse, kadınlardan farklı hiçbir şey beklenilmemesi gerektiği kendiliğinden anlaşılır.
(Şimdi dostlar... Benim sanat bilgim ve kültürel birikimim bu görüşün doğru ya da yanlışlığını tartabilecek düzeyde olmadığından bu cümlenin değerlendirmesini sizlere bırakıyorum.)
↘️ "Rien n'est beau que le vrai; le vrai seul est aimable."~Boileau
(Türkçesi: Güzel olan yalnızca gerçektir. Sadece odur sevilmeye değer olan.)
↘️ Herkes öncelikle en güzel olanı, başka bir deyişle türün karakterinin en saf manada dışa vurulduğu kimseleri tercih eder ve onu hararetle arzu eder. İkinci olarak, herkes bir başka kimsede kendisinin yoksun olduğu mükemmelliyetleri arzu eder ve kendisininkinin tersi olan kusurları güzellik olarak düşünür.
↘️ Öncelikle aşık olan bir erkek, doğası gereği hercai; buna karşılık bir kadın, vefakar olmaya eğilimlidir. Bir erkeğin aşkı belli bir dönemden sonra, yani tatmine eriştikten sonra hissedilebilir derecede azalır; neredeyse başka her kadın onu sahip olduğu kadından daha fazla cezbeder, değişikliği arzular, halbuki bir kadının aşkı karşılık gördüğü andan itibaren artar. Bunun sebebi, doğanın türün korunmasını ve olabildiği kadar büyük bir çoğalmayı hedeflemesidir. Erkek, kolaylıkla bir yılda yüzden fazla çocuk yapabilir, halbuki kadın, ne kadar fazla erkekle sevişirse sevişsin yılda (bir batında birden fazla çocuk dünyaya getirme durumunu saymazsak) ancak bir çocuk dünyaya getirebilir. Bu sebepten dolayı, bir erkek her zaman başka kadınları arzularken, bir kadın her zaman tek bir erkeğe bağlı kalır. Zira doğa onu içgüdüsel olarak ve farkında olmaksızın doğacak çocuğu bakıp koruyacak olan erkeğin bakımıyla meşgul olmaya zorlar. Bu nedenle evliliğe sadakat olgusu, erkek bakımından suni fakat bir kadın için doğaldır. Dolayısıyla, evlilikte sadakatsizlik erkek için doğal bir durumken, kadın için doğal değildir.
( Sebep mantıklı şimdi, ona bir şey diyemem ama...Bu konuya kesinlikle katılmıyorum ya. Yüz kere tartıştık, gerekirse bir yüz kere daha tartışırım. Asla ödün vermeyeceğim konulardan biri bu. Ne kadar zorlarsam zorlayayım, olayın saçmalığını aşamıyorum çünkü kafamda. Çocuğumun olduğu adam, hatta çocuk olmasına da gerek yok, sevdiğim adam ve beni sevdiğini bildiğim adam neden ben dururken başka kadınlara gitsin? Gözüm gibi baktığım insan, başka kadınlarla neden ilgilensin? Bu sebebe bakacak olursak tüm erkekler şerefsizdir deyip kimseyle ilgilenmemem gerekiyor😂 İşin sonunda üzülen her türlü ben olacağım gibi görünüyor çünkü :/ )
↘️ Kadınların tercih ettikleri yaşın otuz ila otuz beş olduğunu söyleyebiliriz. Bu yaşlardaki erkeği, aslında insan güzelliğinin en yüksek formu olan delikanlılara tercih ederler. Bunun nedeni kadınları zevkin değil, bu belirli çağda üreme gücünün zirve noktasını görüp tanıyan içgüdünün yönlendirmesidir. Genellikle kadınlar güzelliğe, özellikle yüz güzelliğine pek fazla dikkat etmezler; çocuğa güzelliğini verme işini sadece kendi üzerlerine almış gibidirler. Onları en başta baştan çıkaran bir erkeğin gücü ve onunla atbaşı giden cesaretidir, çünkü bunların her ikisi de güçlü çocukların dünyaya gelmesinin ve aynı zamanda onlar için güçlü bir koruyucunun habercisidir.
(Haklı valla galiba ya)
↘️ Doğa, cinsel aşk aracılığıyla siyah saç ve kahverengi gözlere dönmeye çalışmaktadır. Çünkü türün ilk ve asıl tipi bunlardır.
(İyi hadi, bir yerden yırtmışım en azından 😂)
Alıntılar bu kadardı. Şimdi benim asıl merak ettiğim şey şu, erkeklerin gözünden kadınlar böyle görünüyorsa; böyle bir eser varsa, kadınların gözünden erkeklerin nasıl gözüktüğünü de şu tarz anlatan herhangi bir eser var mı? Varsa ona da bir göz atmak isterim açıkçası.
Tadı damağımda kaldı vallahi ya. Tam ihtiyacım olan zamanda okumuşum, hayattan soyutlama konusunda birebir. Keşke biraz daha uzun olsaydı dedirtti. Baudelaire okumadık da demeyiz artık. Elime deneme almayalı uzun zaman olmuştu, ilaç gibi geldi. Maksimum 1 saat gibi bir sürede…devamıTadı damağımda kaldı vallahi ya.
Tam ihtiyacım olan zamanda okumuşum, hayattan soyutlama konusunda birebir. Keşke biraz daha uzun olsaydı dedirtti. Baudelaire okumadık da demeyiz artık.
Elime deneme almayalı uzun zaman olmuştu, ilaç gibi geldi. Maksimum 1 saat gibi bir sürede bitirilebilir.
➡️ Şimdi de göğün derinliği şaşkına döndürüyor beni, duruluğu çileden çıkarıyor. Denizin duyarsızlığı, gözlerimin önündeki görünümün değişmezliği ayaklandırıyor beni...
➡️ Bir düellodur güzeli incelemek, sanatçıyı yere sermeden önce dehşetten haykırtan bir düello.
➡️ Ama bir saniyede erginin sonsuzluğuna kavuşmuşlar için cehennemin sonsuzluğunun sözü mü olur?
➡️ Birkaç güzel dize yaratayım da insanların en aşağılığı olmadığımı, hor gördüklerimden aşağı olmadığımı kanıtlayabileyim kendime.
➡️ İç çekişleriniz hiç değilse pişmanlığı belirtseydi, birazcık onurlandırırdı sizi; ama ancak rahata doymuşluğu, dinleniş bezginliğini koyuyor ortaya. Hem sonra yararsız lakırdılar sıralamaktan da hiç bıkmıyorsunuz.
➡️ Halk böyle günlerde acıyı, işi, her şeyi unutur gibi gelir bana; tıpkı çocuklara benzer böyle günlerde. Küçükler için bir tatil günüdür bu, okul korkusunun yirmi dört saatliğine ertelenmesidir. Büyükler içinse, yaşamın kötü güçleriyle yapılan savaşta bir ateşkes, evrensel yorgunluk ve evrensel çarpışmada bir soluklanmadır.
➡️ Bir zamanlar kahkahadan kırıp geçirdiği bir kuşaktan artakalmış yaşlı yazın adamının görüntüsünü gördüm ben; yoksunluk yüzünden, halkın nankörlüğü yüzünden böylesine düşmüş, barakası unutkan kalabalıklarca hor görülmeye başlanmış yaşlı ozanın; dostsuz, ailesiz, çocuksuz yaşlı ozanın görüntüsünü gördüm.
➡️ Düşüncelerim havanın hafifliğine eşit bir hafiflilikle uçuşuyordu; kin gibi, kutsallıktan yoksun aşk gibi bayağı tutkular, ayağımın altından, uçurumların dibinden sıra sıra geçen bulutlar kadar uzak görünüyordu şimdi bana; ruhum da beni saran gök kubbe kadar geniş ve arı gibiydi; yersel nesnelerin anısı zayıflayıp azalarak geliyordu, uzaktan, çok uzaktan, bir başka dağın yamacından geçen fark edilmez sığırların çıngırak sesleri gibi.
➡️ Ne dersiniz, hanımefendi, gerçekten değerli, sizin kadar abartılı bir aşk şiiri değil mi bu? Doğrusunu isterseniz, bu özentili övgüyü örerken o kadar haz aldım ki karşılığında hiçbir şey istemeyeceğim sizden.
➡️ Bırak da uzun, uzun, uzun süre içime çekeyim saçlarının kokusunu, bir kaynağın sularına yüzünü daldıran bir susuz adam gibi yüzümü daldırayım içlerine, hoş kokulu bir mendil gibi elimle sallayayım da anılar silkelensin havada.
➡️ Soğuk yokluklarda yakamıza yapışan şu ateşli hastalığı, şu bilinmeyen ülke özlemini, şu merak bunalımını bilir misin? Sana benzeyen bir yer var, her şeyin güzel, zengin, dingin, ve dürüst olduğu, düş gücünün bir Batı Çin'i kurup süslediği, yaşamı ciğerlere çekmenin tat verdiği, mutluluğun sessizlikle birleştiği bir yer. Gidip orada yaşamalı, gidip orada ölmeli işte!
➡️ Bu gömüler, bu eşyalar, bu lüks, bu kokular, bu mucizemsi çiçekler, sensin. Bu büyük ırmaklar, bu durgun kanallar da sensin. Götürdükleri o tümden zenginlik yüklü, o üzerlerinden tekdüze gemici şarkıları yükselen kocaman gemiler düşüncelerimdir, uyuyan ya da göğsünde yuvarlanan düşüncelerim. Sonsuzluk denilen denize doğru götürüyorsun onları usul usul, bir yandan da güzel ruhunun duruluğunda göğün derinliklerini yansıtıyorsun. Gemiler dalgalardan yorgun düşmüş, ağızlarına dek Doğu ürünleriyle dolup ana limana dönerken de benim düşüncelerimdir, zenginleşip Sonsuzluk'tan gene sana dönen düşüncelerim.
➡️ Doğaüstü adalette bile biraz acele ve rastlantı olduktan sonra, insan adaletinin de bazı bazı böyle olmasına şaşmayalım. Bizler de haksız birer yargıç oluruz yoksa.
➡️ Düşüncem büyük bir serseri anlaşılan. Öyle ya, bu kadar yakınımda bulunanı aramak için o kadar uzaklara gidiyor. Haz ve mutluluk, karşımıza çıkan ilk handadır, haz alanında çok verimli olan rastlantı hanında. İyi bir ateş, parlak çiniler, iyi kötü bir çorba, sert bir şarap, biraz sert ama serin çarşaflı, çok geniş bir yatak; bundan iyisi olur mu? Bugün düşümde üç evim oldu, üçünde de aynı hazzı buldum. Ruhum böyle rahatça dolaştıktan sonra, yer değiştirsin diye neden zorlayayım bedenimi? Tasarı tek başına yeterli bir ergi olsa, tasarıları gerçekleştirmeye ne gerek var?
➡️ Kötülük bağışlanamaz, ama kötü olduğunu bilmek iyi şeydir; ahmakça kötülük etmekse, kusurların en düzelmezidir.
➡️ "Bu masalın doğruluğundan emin misin?" diyeceksiniz belki. Yaşamama, var olduğumu ve ne olduğumu duymama yardım ettikten sonra, dışımdaki gerçeğin ne olup ne olmadığı vız gelir bana.
➡️ Güneş altında görülen şey bir cam altında olup bitenler kadar ilginç değildir hiçbir zaman. Bu karanlık ya da ışıklı delikte yaşam yaşar, yaşam düşe dalar, yaşam acı çeker.
➡️ Bu yaşam her hastası yatak değiştirme saplantısına kapılmış bir hastanedir. Kimi soba karşısında çekmek ister açısını, kimi pencere yanında iyileşeceğine inanır.
➡️ Ruhum yanıt vermiyor. Hiç ses çıkmıyor ruhumdan. Tek sözcük yok, ruhum ölmüş olmasın? En sonunda patlıyor ruhum, sonra da bilgece haykırıyor: "Bu dünyanın dışında olsun da neresi olursa olsun!"
➡️ Sokrates'in Şeytanı ile benimki arasında şöyle bir fark var yalnız: Sokrates'inki yalnız kendisini korumak, gözünü açmak, durdurmak için çıkardı karşısına, benimkiyse öğüt verir, esin verir, inandırır. Zavallı Sokrates'in yasaklayıcı bir Şeytanı vardı; benimki hep hak verir bana, benimki bir eylem Şeytanıdır, ya da bir savaş Şeytanı.
➡️ Ancak eşit olduğunu kanıtlayan kişi eşittir bir başkasına, özgürlüğü ancak onu kazanan hak eder.
Vizeler gelmeden önce 1 güne 1 kitap mottosuyla devam ediyorum. Yüzyıllar önce yazılmış olmasına rağmen hâlâ geçerliliğini koruması (günümüz şartlarına uyarlandığı takdirde) yetmezmiş gibi günlük hayatta da kullanılabilecek bazı maddelere sahip olması şaşırttı. Okurken ilaç prospektüsü okuyormuş gibi hisseden bir…devamıVizeler gelmeden önce 1 güne 1 kitap mottosuyla devam ediyorum.
Yüzyıllar önce yazılmış olmasına rağmen hâlâ geçerliliğini koruması (günümüz şartlarına uyarlandığı takdirde) yetmezmiş gibi günlük hayatta da kullanılabilecek bazı maddelere sahip olması şaşırttı. Okurken ilaç prospektüsü okuyormuş gibi hisseden bir tek ben değilimdir umarım 😅
Ben, okuduklarımı iş hayatına uyarlamaya biraz daha eğilimliydim sanırım. Altını çizdiğim yerleri bırakıyorum (bunun sebebi dürüst olmam gerekirse sizinle paylaşmak değil, kitapları kütüphaneden aldığım için sürekli elimin altında durmamaları. Geri dönmek isteyebileceğim yerleri buraya alıyorum o yüzden. "Kitapları sırf alıntı yapmak için mi okuyorsun?" diyenlere toplu cevabım da bu işte.)
📌 Önderler bir şeyler yapmaya kalkıştıklarında öncelikle planlama yaparlar.
📌 Zekadan yoksun insanlık ekip biçmediğin tarlaya sahip olmak gibidir. Cesaretten yoksun bir zeka, fidana sahip olup da onları dikmemeye benzer. İnsanlıktan yoksun bir cesaret, ekin ekmeden hasat almayı bilmek gibidir. Güvenilirlik ve kararlılık, birliklerinin öndere bağlılığını ve itaatini arttırır.
📌 Çok hünerli olan, beceriksizmiş gibi durur.
📌 Silahlar ancak kaçınılmaz olduğunda başvurulması gereken uğursuz araçlardır.
📌⭐ Birisi ödülü hak etmişse, ondan nefret etsen bile hakkını vereceksin. Birisi cezayı hak etmişse yakının olsa bile cezadan vazgeçmeyeceksin.
📌⭐ Düzenine fazla güvenirsen, düzensizlik doğar. Gücüne ve cesaretine fazla güvenirsen, zayıflık ve korkaklık doğar.
"Kazanacağımız zaferlere..." diye bitireyim o zaman.
Çok da yorum yapılacak bir tarafı yok aslında ama... Öyle aman aman bir kitap değildi, buradaki yorumları okuduktan sonra hadi bir göz atayım demiştim. Göz atmasam da olurmuş. 30 dakika gibi kısa bir sürede bitirilebilecek bir kitap, ben metrobüsteyken okuyup…devamıÇok da yorum yapılacak bir tarafı yok aslında ama... Öyle aman aman bir kitap değildi, buradaki yorumları okuduktan sonra hadi bir göz atayım demiştim. Göz atmasam da olurmuş.
30 dakika gibi kısa bir sürede bitirilebilecek bir kitap, ben metrobüsteyken okuyup bitirdim zaten. Bir şey kattı mı derseniz, maalesef derim.
Kitaplarla ilgili birkaç hoşuma giden söz vardı içinde geçen. Onları paylaşacağım. Sizden ricam, sana bir şeyler katabilir dediğiniz kitapları yazabilirseniz çok mutlu olurum. Tür ve konu hiç fark etmez. Yine kitap arayışına girmiş durumdayım. Şimdiden teşekkür ederim.
📌 Çoğunlukla bir kitaptan kurtulmak ona sahip olmaktan daha zordur.
📌 Kitaplar, sanki asla geri dönemeyeceğimiz bir anın tanıkları gibi, bir ihtiyaç ve unutkanlık anlaşmasıyla tutunurlar insana.
📌 Kimse bir kitap kaybetmek istemez. Bir daha okumayacak olsak da başlığında eski, belki de kaybolmuş bir duyguyu taşıyan bir kitabı kaybetmektense bir yüzük, saat veya şemsiye kaybetmeyi yeğleriz. (Araya dalıyorum ama bu sözü tüm kaybolan kitaplarıma ithaf ediyorum 🥂)
📌⭐ İnşa edilen bir kütüphane, yaratılan bir hayat demektir; yığılmış kitaplar toplamı değildir asla.
📌⭐ Siz kitapları raflara diziyorsunuz ve hepsi bir toplam ediyor ama bu sadece bir yanılsama. Çeşitli konuları takip ediyoruz ve insan bir süre sonra kendisine çeşitli dünyalar tayin etmiş oluyor, ya da şöyle diyelim, kendisine, elindeki izlerden yola çıkarak, bir seyahat rotası çiziyor. Bu, basit bir iş değil.
Hayatının bir yerinde büyük bir şeyin parçası olacağını hisseden,bunun için çabalayan insanların mutlaka okuması gerek.Vadi'nin ruhunu iliklerinize dek hissettiriyor.İlham verici. Yapabileceğim en olumsuz eleştiri: detaylı.Aşırı.Özellikle ürünlerin ortaya çıkış sürecinde işlemcilerinden tutun kasa malzemesinin seçimine,kimin ne dediğine,aralarındaki tartışmalara kadar aklınıza ne…devamıHayatının bir yerinde büyük bir şeyin parçası olacağını hisseden,bunun için çabalayan insanların mutlaka okuması gerek.Vadi'nin ruhunu iliklerinize dek hissettiriyor.İlham verici.
Yapabileceğim en olumsuz eleştiri: detaylı.Aşırı.Özellikle ürünlerin ortaya çıkış sürecinde işlemcilerinden tutun kasa malzemesinin seçimine,kimin ne dediğine,aralarındaki tartışmalara kadar aklınıza ne gelirse.İşin mühendislik kısmıyla ilgilenmeyenler için buralar sıkıcı olabilir.Fazlasıyla özenilmiş bir biyografi olduğu gerçeğini değiştirmiyor bunlar.Fotoğraflar kitaba ayrı bir gerçekçilik katmış."Ulan bu adam harbiden yaşamış,gerçekmiş" diyorsunuz görünce.
Okurken fark ettiğim,beni en çok etkileyen şey ise başkalarının hayatımıza nasıl yön verdiği oldu.Steve,Wozniak ile tanışmamış olsaydı yine Steve olur muydu?Hindistan'a gitmeseydi yine Steve olur muydu?Evlatlık verilmeseydi yine Steve olur muydu?Bunlar önemli sorular ve bence o insanlar,deneyimler Jobs'a bir şeyler katmasalardı Jobs;Jobs olamazdı.Belki çoğumuzun kullandığı Apple ürünleri,Pixar filmleri,bunlarda kullanılan teknolojiler,Apple ile rekabet sonucu ortaya çıkmış Microsoft ve diğer şirketlerin ürünleri hayatımızda olmayacaktı.Teknoloji kaç yıl geriden gelecekti.Kitabı bitirince şimdiye kadar hayatıma giren ve girecek olan insanlar için bir minnettarlık duygusu kapladı içimi.
Jobs'un karakteri beni aşırı etkiledi.Mükemmelliyetçiliği,cesareti nefesimi kesti.Her şeyle bizzat ilgilenmesi,standartların dışına çıkması,imkansız lafına inanmayıp her zaman daha iyisini yapması,inatçılığı,tutkusu,iletişim biçimi,olaylara verdiği tepkiler,bakış açısı...Efsane bir adammış be.
Gates ile Jobs arasındaki atışmaları okumak,o iki ayrı bakış açısını görmek çok ayrı bir zevkti.
Keşke kitabı kütüphaneden okumayıp satın alsaydım diye düşünüyorum.Tekrar tekrar okunması gereken bir kitap.Elimde mutlaka bulunması lazım.Altını çizdiklerimi buraya alıyorum ama asıl uzun ve önemli yerler kitapta kalıyor maalesef.
➡️ LSD size madalyonun diğer yüzünün olduğunu gösterir ve etkisi geçince o diğer yüzü hatırlayamasanız da bilirsiniz.Neyin önemli olduğunu daha iyi anlamamı sağladı-önemli olan para kazanmak değil muhteşem şeyler yaratmaktı,tarihin ve insan bilincinin akışına elimden geldiğince katkıda bulunmaktı.
➡️ Ona güvenirseniz bir şeyler başarabilirsiniz.Bir şeyin olmasına karar vermişse olmasını sağlar.
➡️ Girişimcilerde ifade edilemez bir yön vardır ve bunu Steve'de gördüm.Sadece mühendislikle değil,iş hayatıyla da ilgileniyordu.Ona bir şeyi yapabilirmiş gibi davranmanın işe yaradığını öğrettim.Ona her şey kontrolündeymiş gibi davranırsan insanlar buna inanır dedim.
➡️ Geleceği öngörmenin en iyi yolu onu yaratmaktır.
➡️ Yazılım konusunda ciddi olan insanlar kendi donanımlarını üretmelidir.
➡️ O fotokopiciler bir bilgisayarın neler yapabileceğinden habersizdiler.Bilgisayar endüstrisinin en büyük zaferini yüzlerine gözlerine bulaştırdılar.Xerox bütün bilgisayar endüstrisinin hâkimi olabilirdi.
⭐ Cehaletin güçlendirici yönünü gördüm.O işin yapılamayacağını bilmemem yapabilmemi sağladı.
- İmkansızı başarıyordun çünkü imkansız olduğunu bilmiyordun.
➡️ Kasanın içindekilerin de olabildiğince güzel olmalarını istiyorum.İyi bir marangoz bir dolabın en arkasında kalitesiz tahta kullanmaz,o taraf duvara dönük duracak ve kimse görmeyecek olsa bile.
⭐ Donanmaya katılmaktansa korsan olmak daha iyidir.
❤ O genç,küstah dâhi ilgimi çekmişti ve onu biraz daha tanımanın eğlenceli olacağını düşündüm.
❤ Ne hissettiğimi hiç bilmiyorsun,benim gibi olmak nasıl bir şeydir, hiç bilmiyorsun.
❤ Sevemez gibi görünen birini yürekten sevmenin bir cehennem olduğunu ve bunu kimsenin yaşamasını istemediğini hissediyordu.
❤ Laurene görünüşte Tina'ya çok benziyor ama bambaşka biri çünkü daha sert ve zırhı var.Evlilikleri bu yüzden sürüyor.Jobs bunu anlıyordu.Fırtınalı duygu dünyasına karşın evlilikleri kalıcı oldu;bağlılık ve sadakatle sürdürülen,tartışmalara,duygusal karmaşalara ve iniş çıkışlara göğüs geren bir evlilik oldu.
➡️ Bir buzağının doğuşunu gördü ve o küçük hayvanın birkaç dakika uğraştıktan sonra yürümeye başlamasına çok şaşırdı.“Bunu sonradan öğrenmemişti,bu bilgi donanımına önceden yüklenmişti” diye anımsıyordu.“Bir insan yavrusu bunu yapamazdı.Başkaları umursamasa da bana ilginç geldi.”Donanım-yazılım mantığıyla düşünüyordu.“Sanki hayvanın vücudundaki bir şeyler ve beyni,öğretilmek yerine anında birlikte çalışmaya başlayacak şekilde tasarlanmıştı.”
➡️ Apple'ın bütün avantajının eksiksiz,entegre -tasarımından donanımına,yazılımdan içeriğe dek- cihazlar sunması olduğuna inandığından,şirketin bütün bölümlerinin birbirleriyle paralel çalışmalarını istiyordu."Derin işbirliği" ve "eşzamanlı mühendislik" terimlerini kullanıyordu.
⭐ Hayattaki çoğu şeyde,en iyiyle vasatın arasındaki fark %30 civarıdır.En iyi uçak şirketleri,en güzel yemekler vasatlardan %30 daha iyi olabilirler.Woz'unsa vasat bir mühendisten elli kat daha iyi olduğunu görmüştüm.Kendi kafasında toplantılar düzenleyebiliyordu.Mac ekibi,tamamı öyle A ligi oyuncularından oluşma bir ekip kurma girişimiydi.İnsanlar onların birbirleriyle geçinemeyeceklerini, birbirleriyle çalışmaktan nefret edeceklerini söylüyorlardı.Ama ben A ligi oyuncularının A ligi oyuncularla çalışmaktan hoşlandıklarını,C ligi oyuncularla çalışmaktansa hazzetmediklerini fark etmiştim.Pixar şirketindeki herkes A ligi oyuncusuydu.Apple'a geri dönünce bunu yapmaya karar verdim.İşe alma sürecinde işbirlikçi olmanız gerekiyor.Birini işe alacağınız zaman pazarlama bölümünde çalışacak bile olsa onu tasarımcılarla ve mühendislerle konuştururum.Rol modelim Robert Oppenheimer'dı.Atom bombası projesi için nasıl insanlar aradığını okudum.Ben kesinlikle onun kadar iyi olmasam da hedefim öyle olmaktı.
⭐ Bir şey düzgün değilse,tersliği görmezden gelemezsiniz ve daha sonra düzeleceğini söyleyemezsiniz.Bunu başka şirketler yapar.
⭐ Steve anı yaşamayı,meseleleri ayrıntılarıyla konuşmayı yeğliyor.Bir keresinde bana dedi ki:Slaytlara ihtiyacın varsa konuştuğun konuyu bilmiyorsundur.
➡️ Bazen bir kullanıcı arayüzü sorununa kafa patlatıyorduk ve bütün seçenekleri düşündüğümüzü sanırken Steve"Bunu düşündünüz mü?"diyordu,o zaman hepimiz hassiktir diyorduk.Sorunu ya da yaklaşımı yeniden tanımlıyordu ve o zaman sorunumuz halloluyordu.
⭐ Yaşlandıkça motivasyonun önemini daha iyi anlıyorum.Zune ekibi berbattı çünkü Microsoft'taki insanlar müziği, sanatı bizim gibi sevmiyorlar.Biz kazandık çünkü müziği şahsen seviyoruz.iPod'u kendimiz için yaptık ve bir şeyi kendin,en yakın dostun ya da ailen için yaparsan savsaklamazsın.Bir şeyi sevmezsen kendini zorlamazsın,hafta sonu fazladan çalışmazsın,statükoya fazla meydan okumazsın.
⭐ İş hayatında ikinci ürün sendromu diye klasik bir şey vardır.Bu sendrom ilk ürününüzü neyin başarılı kıldığını anlamamaktan kaynaklanır.
⭐ Jobs,bir dijital dünya sakini olmasına karşın veya belki de o dünyanın izole etme potansiyelini gayet iyi bildiğinden,yüz yüze görüşmeleri oldukça önemsiyordu."İletişim ağlarının yaygınlaştığı bu çağda,fikirlerin e-posta ve iChat yoluyla geliştirilmesi eğilimi var.Bu delilik.Yaratıcılık spontane toplantılardan,tesadüfi konuşmalardan beslenir.Biriyle karşılaşırsın,ne yaptığını sorarsın,vay be dersin,kısa süre sonra da aklına bir sürü fikir gelir."
❤ Yakında öleceğimi anımsamak,hayatta önemli seçimler yapmamda en büyük yardımcım oldu şimdiye kadar.Çünkü neredeyse her şey-bütün dış beklentiler,gurur,rezil olma ya da başarısızlık korkusu-bütün bunlar ölümün karşısında önemsizleşiyor ve geriye sadece gerçekten önemli şeyler kalıyor.Öleceğinizi anımsamak,kaybedecek bir şeyiniz olduğu yanılgısına düşmekten kurtulmanın en iyi yolu.Zaten çıplaksınız.Yüreğinizi takip etmemeniz için hiçbir sebep yok.
⭐"Beyler,dokuz aydır bu tasarımın üstünde deli gibi çalıştınız ama onu değiştireceğiz.Hepimizin gece gündüz çalışması gerekecek ve bizi hemen buracıkta vurmak isterseniz size tabanca verebiliriz."Ekiptekiler surat asmak yerine destek verdiler."Apple'da en gurur duyduğum anlardan biriydi."diye anımsıyordu Jobs.
➡️ Steve tutkuyu anlıyor.
➡️ Laurene,Steve'i koruyan güzel bir kaplandı.
➡️ App Store bir gecede yeni bir endüstri yarattı.
➡️ Müşterilerle ve blogçularla öyle bire bir tartışan CEO'lara pek rastlanmıyor.Jobs,sırf şirketi son derece üstün ürünler yaptığı için değil,tipik Amerikan yöneticisi kalıbını kırdığı için de koca bir alkışı hak ediyor:Jobs şirketini dijital hayata dair gönülden inandığı fikirleri doğrultusunda kurmakla kalmadı,fikirlerini başkalarına karşı savunmaya da hazır.Canla başla.Sözünü sakınmadan.Bir hafta sonu sabahın ikisinde bile.
❤ Ben çok şanslıyım,çünkü insan evlendiği zaman neye adım attığını bilmiyor.Bir şeyler seziyorsun o kadar.Ben daha şanslı olamazdım;çünkü Laurene sadece akıllı ve güzel değil,gerçekten iyi bir insan da çıktı.Benimle yaşamanın kolay bir şey olmadığını biliyorum.Laurene bu yönüme ve hastalığıma katlanmak zorunda kaldı.
"Yirmi yıl önce birbirimizi pek tanımıyorduk.Bizi sezilerimiz yönlendiriyordu;ayaklarımı yerden kesmiştin.Yıllar geçti, çocuklar geldi, iyi zamanlarımız ve zor zamanlarımız oldu ama asla kötü zamanlarımız olmadı.Sevgimiz, saygımız kalıcı oldu ve giderek arttı.Birlikte onca şey yaşadık ve işte şimdi yirmi yıl önce başladığımız yerdeyiz-daha yaşlıyız,daha akıllıyız-yüzlerimiz ve kalplerimiz kırıştı.Hayatın zevklerinin,acılarının,sırlarının ve mucizelerinin çoğunu tanıdık ve hâlâ burada birlikteyiz."
➡️ -Söylesene gençken nasıldım?
- Çok aceleci ve zor bir insandın.Ama vizyonun etkileyiciydi.Bize "yolculuk ödüldür" demiştin.Haklı çıktın.
- Evet. Yolda bir şeyler öğrendim.Gerçekten.
⭐⭐Bence yirmi birinci yüzyılın en büyük icatları biyolojiyle teknolojinin kesiştiği alanda yapılacak.Yeni bir çağ başlıyor.
⭐ DELİLERİN ŞEREFİNE.(...) DÜNYAYI FARKLI GÖRENLERİN(...) YAPAMAYACAĞINIZ TEK ŞEY,ONLARI GÖZ ARDI ETMEKTİR.İNSAN IRKININ İLERLEMESİNİ SAĞLARLAR(...)⭐⭐ ÇÜNKÜ DÜNYAYI DEĞİŞTİREBİLECEKLERİNİ DÜŞÜNECEK KADAR ÇILGIN OLANLAR,BUNU YAPAN İNSANLARDIR.
TLC'de bir şeylerden kaçıp kendini Alaska'da ormanın içine atmış, ilkel yöntemlerle hayatını sürdüren, şehir hayatından ziyade yalnız başına yaşayıp kendi yöntemleriyle yiyecek içecek ihtiyacını karşılayan, kendi kendine yeten insanların olduğu belgeselimsi bir program vardı bir ara. Hâlâ var mı bilmiyorum.…devamıTLC'de bir şeylerden kaçıp kendini Alaska'da ormanın içine atmış, ilkel yöntemlerle hayatını sürdüren, şehir hayatından ziyade yalnız başına yaşayıp kendi yöntemleriyle yiyecek içecek ihtiyacını karşılayan, kendi kendine yeten insanların olduğu belgeselimsi bir program vardı bir ara. Hâlâ var mı bilmiyorum. Sıfırın Altında Yaşam ya da Son Alaskalılar gibi bir şeydi adı eğer karıştırmıyorsam.
O programdaki insanları hiç anlamıyordum. Onları bu denli medeniyetten ve insanlıktan uzak tutan şeyin ne olduğunu çözmeye çalışıyordum. Bana göre şehir hayatında oldukça kötü şeyler yaşamış olmaları gerekiyordu. Suç işlemek vb şeyler. Ama sandığımın aksine bu insanlar gayet güzel ve başarılı hayatlara sahiplerdi, aynı kitaptaki gibi.
Demek ki başka bir şey vardı bu insanları normal hayatlarından ve diğer insanlardan soğutan. Bu kitap onu anlatıyor işte. Gerçek hayatta çok önemli sandığımız şeylerin aslında ne kadar aptalca ve kıymetsiz olduğunu vuruyor yüzümüze.
Birkaç hoşuma giden alıntıyı bırakıyorum aşağıya:
- Hayatta yapayalnız kaldığı, dünyanın acımasız bir yer olduğu kafasına dank etmeye başladı; bir gelecek görmüyor, hiçbir şeyin anlamı yok. Hayal kırıklığının acısını benden çıkarması çok çocukça tabii ama ondan başka ne beklenir ki? Nerden baksanız, çocuk işte.
- Beni suçlayacak olursan, benimle ilişkinde, bir takım noktalarda duygusal bakımdan zorlanırsan, bunu anlarım. Olabilir. Bu duygulara kendin kulak vereceksin ve nerede gerekli görüyorsan oraya bir sınır koyacaksın. Ama şunu bilmeni istiyorum ki, bu zor zamanlarda sana destek olmaya hazırım.
- Ben bir bisikletçiyim. Koca, baba, oğul ve işçiyim. Ev sahibiyim. Ve bir sürü başka şeyim. İnsan çok fazla bir şey.
- İyi günde, kötü günde, demiştik evlendiğimizde. Sorun, aynı günün, biri için iyi, diğeri içinse kötü olabilmesinde elbette.
- Bir sürü şey yaptım.
Çok başarılı oldum.
Bok gibi başarılıydım.
Yuvada başarılıydım. İlkokulda başarılıydım. Ortaokulda başarılıydım. Lisede iğrenç bir şekilde başarılıydım; yalnızca derslerde değil, sosyal olarak da. İneklemeden, bütün ders kitaplarını hatmetmeden başarılıydım; biraz isyankâr ve küstahtım, hocalara tavrım, izin verilenin sınırındaydı ama yine beni diğerlerinden daha çok severlerdi; bunu becerebilmenin şartı, insanın sevimsiz bir şekilde çok başarılı olmasıdır, diye düşünüyorum bugün. Başarılı bir öğrenciydim, süper başarılı bir sevgilim oldu, diğer bütün işlere on basan bir iş teklifi aldıktan sonra başarılı dostlarımın arasında, başarılı bir şekilde evlendim. Sonra başarıyla büyüttüğümüz çocuklarımız oldu, başarılı bir şekilde elden geçirdiğimiz bir ev aldık. Bütün bu başarıların ortasında yıllarca dolanıp durdum. Başarılarla yattım, başarılarla kalktım. Başarılarla uyudum. Başarı soludum ve yavaş yavaş yaşamımı yitirdim. Şimdilerde olan bitene böyle bakıyorum. Allah çocuklarımı benim kadar başarılı olmaktan korusun.
- İnsan bir kez başarılı olmayagörsün, çevresinden övgüler almaya devam etmek için elinden geleni ardına koymaz. Bu, kendi kendine güçlenen, sonlanması gerektiği düşünülemeyecek bir döngü. İnsan öğrenci olarak, daha sonra iş hayatında, örgütlerde, derneklerde başarılı olabilir. İnsan başarılı bir partner, eş ya da dost, başarılı bir ebeveyn ve tüketici olabilir; insanın başkalarından başarılı olamayacağı hiçbir şey yok aslında; insan başarılı bir biçimde yaşlanabilir, hastalanabilir ve başarıyla ölebilir. Bisikletten düşüp kafamı çarpmasaydım ben de bunu yapardım şüphesiz. Ama artık olmaz. Ölümüm beceriksizce olacak, yaşadığım sürece bir daha asla bir şeyleri başarmaya çalışmayacağım. Hiçbir şeyi başarmayacağım artık. Son bir kez muvaffak oldum, son bir kez başarılıyım.
- Yine akıllı olmaya çalıştım. Kendi kendimeyken bile, akıllı olmamaya karar vermişken bile akıllıyım. Bu bir hastalık.
- Benim için televizyon izlemek, insanları neden sevmediğim konusunda bir kaynak kitap okumak gibi. Televizyon içimizdeki bütün iğrençliklerin özü. Hayatta zaten kabullenmekte zorlandığımız insana ait özellikler televizyonda göründüğünde doğrudan çarpıcı hâle geliyor. İnsanlar salaklaşıyor.
- Annen kafana öbür dünya safasatasını soktuysa, unut gitsin. Bu bir yalan. Şimdi buradasın ve sonrası yok. Bunu hiç unutma.
- Haklısın. Doğru olanı yapmıyorsan, eşsiz olmak bir işe yaramıyor. Aslında, doğru ya da yanlış diye bir şey yok. Mesele, kim olduğun ve ne zaman olduğun.
- Hepimiz dünyadaydık. Sıramızı savdık, elimizden geleni yaptık ama yine de faydasız bir biçimde faydasız olduk.
- Artık en gençleri sen değilsin Bongo. Kendini bir an önce yetişkin olmak zorunda hissediyorsundur belki ama bunu kafana takma. Bence özgür gençliğine sıkı sıkı sarılmalısın. Çılgınca şeyler yap, eğlenmene bak. İğrenç şeyler yap, bokunu çıkar.
- Düze çıkmak istiyorsak, dünya halkları ve dinleri birbirlerine ellerini uzatmalılar. Ama bunun işe yarayacağına hiç inanmadığımı da itiraf etmeliyim.
- Bazen insan eğlenceli olmayan işler de yapmak zorunda kalır. İnsan olduğu dalın en ucuna gitmeye cesaret edebilmeli ve hatta bindiği dalı kesebilmeli.
- Çok akıllı olma! Annenin sözünü dinliyormuş gibi davran ama dediğinin tam tersini yap. Hep tersini yaparsan işler yolunda gidecektir. Bana söz ver, ne yaparsan yap ama akıllı olmaktan uzak dur.
- Bu bir seferberlik. Bizler, son nefesimize kadar savaşacak askerleriz.
Akıllılığa karşı. Aptallığa karşı.
Çünkü ortada bir savaş var.
Bir savaş.
Bu kitabı imzalı alabildiğim için kendimi çok şanslı hissediyorum. "Bilimin aydınlattığı güzel bir gelecek ümidiyle..." notuyla hem de 💙 İlk sayfasından son sayfasına kadar bilim dolu bir kitap. Söz etmem gereken çok fazla şey var. Kitabın hepsini buraya geçirmek istiyorum…devamıBu kitabı imzalı alabildiğim için kendimi çok şanslı hissediyorum. "Bilimin aydınlattığı güzel bir gelecek ümidiyle..." notuyla hem de 💙
İlk sayfasından son sayfasına kadar bilim dolu bir kitap. Söz etmem gereken çok fazla şey var. Kitabın hepsini buraya geçirmek istiyorum ama yapamıyorum, bu yüzden önce içinde geçen önemli insanların isimlerini bir ekleyeyim diye düşünüyorum, az çok bir fikir verir sizlere de.
Cahit Arf
Öklid
Giordano Bruno
Jan Oort
Eugene Parker
Empedokles
Lavoisier
Ignaz Semmelweis
Humboldt kardeşler
Carl Sagan
Fritz Haber
Charles Darwin
Gregor Mendel
Nikolay Vavilov
Trofim Lısenko
Peter Duesberg
Richard Feynman
Sophie Germain
Carl Friedrich Gauss
Emmy Noether
Marie Curie
Bill Gates
Daniel Bernoulli
Yuri Gagarin
Pîrî Reis
Müneccimbaşı Takiyüddin
Tycho Brahe
Kepler
Galileo
Aristoteles
Federico Cesi
Arakel Garabet Sivaslıyan
İhsan Ketin
Robert Hooke
Gottfried Wilhelm Leibniz
Leonhard Euler
David Hilbert
Yuri Matiyaseviç
Elon Musk
László Babai
Shafi Goldwasser
Silvio Micali
Charles Rackoff
Michael Morris
Kip Thorne
Ulvi Yurtsever
David Deutsch
Max Planck
Charles Bennett
Peter Shor
John Preskill
Mete Atatüre
Béla Bollobás
Erdős
Einstein
Özlem Türeci
Uğur Şahin
Ve çok daha fazlası...
Sizden ricam, devamını okumaya üşeniyorsanız hiç değilse şu yukarıya yazdığım isimleri araştırın lütfen. En azından yorumumun okuduğunuz kısmı bir işinize yaramış olur.
Kitabın Boğaziçi'yle ilgili bölümüne ayrıca değinmek istiyorum. Bu satırlarda haykırış var. Okurken tüylerinizi diken diken ediyor. Birinci elden bir kaynak olacak ileride bizlere burada yazılanlar. Bu bölümde "Academia dei Lincei", "Royal Society" ve "Académie des sciences"a değinilmesi de çok hoştu.
"...Tekrar vurgulayayım: Üniversitede seçim istemek bir fantezi değil, mantığın gereği. Sovyet bilim kurumlarına siyasi müdahalenin yarattığı korkunç sonuçları önceki sayfalarda okudunuz. Galileo'nun Engisizyon'la başının derde girmesinin öyküsünü, Kocaeli'nde sanayi kirliliğinin insan sağlığına zararları ile ilgili bir araştırmasının kısmi sonuçlarını basınla paylaşan Onur Hamzaoğlu'nun ve Ergene Havzası'yla ilgili (örtbas edilmiş) benzer bir projenin bulgularını kamuoyuna duyuran Bülent Şık'ın başlarına gelenleri de duymuşsunuzdur. Görevi (hoşa gitsin ya da gitmesin) gerçeği ortaya çıkarmak, öğretmek ve yaymak olan, uzmanlarla dolu kurumlarınız olacaksa, onların günlük siyasi müdahalelerden, devletin başka katlarındakilerin küçük hesaplarından vs. etkilenmemelerini sağlamanız gerek. Kaliteli, güçlü üniversiteler ülkelerine büyük değer katan zenginlik kaynakları olarak görülmeli, işten anlamayanların kurcalamasına açık olmamalı. Bu yüzden, tıpkı yüksek yargı kurumları veya tarafsız olması gereken kamu radyo-televizyon kurumu gibi, üniversiteler de özerk olmalı. Kimse bu kurumların başlarına kifayetsiz yöneticileri paraşütle indirmemeli..."
En önemli paragraflardan biriydi bu yukarıdaki. 2021 yılında ülkemizde bilim adına indirilmiş en büyük darbelerden biri yapıldı bu ülkede. Temeli 2016'ya dayanmakta olup, 29 Ekim 2016 geceyarısı bir Kanun Hükmünde Kararname ile rektörlük seçimleri kaldırılıverdi. Hukukçuların Olağanüstü Hal'le hiç ilgisi olmayan bu konunun bu şekilde düzenlenmesinin anayasaya aykırı olduğuna ilişkin itirazları umursanmadı. 1 Ocak 2021 gece yarısı Resmi Gazete'de yayımlanan bir kararla Melih Bulu Boğaziçi rektörlüğüne atandı.
"Bunca yıldır her kafadan farklı ses çıkmasına alıştığım okulumuzda soldan sağa, aşağıdan yukarıya herkes bu yanlış işe karşıydı. Mezunlar karşıydı, hocalar karşıydı, dünyadaki en eleyici liyakat sınavıyla, emekleriyle gelen öğrenciler ("Boğaziçi'nde en kolay girilen bölüm Rektörlük" sloganıyla) karşıydı. Bulu'nun Rektörlük binasına ilk ayak bastığı gün hocalar cüppelerini giyip Güney Kampüs'ün güzelim çimlerinin üzerinde Rektörlük'e sırtlarını döndüler. Bu sessiz 'akademik duruş', hiç sektirmeden her mesai günü öğle arasında sürdürüldü, bu kitabı baskıya verdiğim gün itibariyle de sürüyor. Öğrenciler haftalarca akla gelebilecek en medeni, yaratıcı, barışçı protesto etkinliklerini düzenlediler. Böyle haklı, uygar, kararlı ve hiçbir yasanın çiğnenmediği bir itiraz karşısında ne yapılabileceği bilinemediği için iş 'polisiye' hale sokulmaya çalışıldı. İçişleri Bakanı bir televizyon programında Boğaziçi'nin seçimle gelen ilk rektörü Üstün Ergüder Hoca için "80 yaşında. Bu ülkenin emeği ile büyümüş, Boğaziçi Üniversitesi'ni öğretim üyelerinin üzerinden karıştırması ahlaksızlığın dibidir." dedi. Hedef gösterdikleri birçok aydının daha sonra yobaz katillerin suikastine kurban gitmesiyle tanınan paçavra medyası, aralarında benim de bulunduğum birçok hocanın resimlerini aptalca iftiralarla günlerce manşete çıkardı. Boğaziçi tarihinde ilk kez otobüsler dolusu polis okula sokularak öğrencilere müdahale ettirildi. Keşke o günü görmeseydim.
6 Şubat geceyarısı, planın ikinci aşamasına geçildi. Boğaziçi'ne yine herkesten habersiz şekilde ansızın Hukuk ve İletişim fakülteleri kuruluverdi..."
Resmi Gazete'deki yönetmeliğinde "öğretim dili İngilizcedir" yazan Boğaziçi Üniversitesi'ne anayasa ve kanuna aykırı olarak bir gecede kurulan "Hukuk" Fakültesi’nin İngilizce olmayan derslerle dolu lisans programı, ilgili yönerge çiğnenerek 3 kişinin 8 oyu olan kuruldan geçirildi. Bulu, yine cumhurbaşkanı kararıyla 15 Temmuz 2021’de görevden alındı, yerine yardımcısı Prof. Dr. Naci İnci atandı. Burada da bir sürü usulsüzlük dolu, Cem Hoca hepsini detaylıca yazmış yine bu bölüme.
Ben bu satırları yazarken tarih 11.02.2022. Boğaziçi hâlâ direniyor. Direnişin 58.haftası, 404.günü. Basın kampüse alınmıyor. Ve çok daha fazlası...
Sizi bilmem ama ben bunları unutmam arkadaşlar. Vicdanı ve aklı olan kimse unutmaz, unutamaz. Bu kitap da bu yaşananları ölümsüzleştiren eser zaten.
Kitabın sonundaki okuma önerileri ve kişiler dizini kısımları ilk defa bu kadar derli toplu gördüğüm şeylerdi. Okuyanın işini fazlasıyla kolaylaştırmış.
Kitabın arka kapağında yer alan "sözelciler dahil herkesi evreni anlama çabamızın coşkusuyla buluşturan bir kitap" tanımında geçen kısma dair de... Çoğu bilimsel kısım gerçekten sözelcilerin de çok rahat anlayacağı şekilde yazılmış. Sadece sonlardaki yapay zeka bölümünde belki biraz kafa karışıklığı yaratabilir.
"Buna üçgen denir" kısmında anlatılan Atatürk ile ilgili anı çok hoştu. Yazarımız Cem Hoca'nın babası Cemil Bey'in Atatürk ile anısından bir kesit. Aslında çoğunuz biliyorsunuzdur.
"Coşkun Hoca" kısmına değinmesem olmaz. İTÜ ve benim de okumakta olduğum Yıldız Teknik'in en sevilen, en babacan hocalarındanmış kendisi. Ben yetişemedim maalesef. Yazan kamuoyuna duyuru kısmı önemliydi.
"Rastgele konan sinekler" bölümünde LGS, TEOG skandallarına değinilmiş ve en vurucu söz şuydu: O nesilden kaç çocuğun içinde devlete zerre kadar güven kalmıştır sizce?
Bu sözün neye istinaden söylendiğini orayı okursanız çok daha iyi anlayacaksınızdır.
Yapay zekayla ilgili kısmın gerçekten hepsini buraya koymak istiyorum ama takdir edersiniz ki yap(a)mayacağım.
❗Gerçeği bulmak, öğrenmek, hatasız ifade etmek zahmetli işler. Oysaki bu tür fikir çöplerini hiçbir akıl ve mantık süzgecine takılmadan üretmek çok kolay. O yüzden sesleri gerçek sayılarına oranla gür çıkıyor. Bu büyük bir problem, çünkü demokrasi bu insanların da oylarıyla işliyor ve kendi bilişsel butonlarına basmayı bilen birileri tarafından (bilgisayarcı deyimiyle) "hacklenmeye" açık durumdalar. Halkın başına gelen her belanın dış güçler, muhalefet veya çokuluslu şirketler gibi "ötekiler"den oluşan bir "düşman" tarafın "biz"i çekmediği için çevirdiği oyunlardan kaynaklandığına inanması yöneticilerin işine gelirse, bu palavralar devlet tarafından da desteklenebiliyor.
❗Dünyayı daha iyi bir yer yapmak için bilimin hem yöntemi hem de sonuçlarıyla her yaştan insana ulaştırılması, hayata geçirilmesi, yalanın "annelerin ninnilerinden spikerin okuduğu habere kadar, yürekte, kitapta ve sokakta" yenilmesi şart.
❗1977'de üniversite özerkliği hiçe sayılarak atanan bir rektörün yarattığı sorunları anlatmaya çalışan bir grup ODTÜ hocasına Genelkurmay'dan davet gelir. Heyetin sözcüsü olan inşaat mühendisi Uğur Ersoy'un sunumunun sonunda Genelkurmay Başkanı Semih Sancar sorar: "Hocam bizim de üniversitemiz var, Harp Okulu. Orada çıt çıkmıyor, sizde ise hırgür bitmiyor, neden?"
Uğur Hoca ağzını açarken heyetin kıdemli üyesi, büyük matematikçi Cahit Arf, "Uğur, bu soruya ben cevap vermek isterim" diye araya girer: "Paşam, siz Harp Okulu'nda öğrenciye ne öğretileceğini biliyor musunuz?"
"Elbette biliyoruz" der Paşa.
Arf'ın yanıtı ünlüdür: "Bakın Paşam, sorun buradan kaynaklanıyor, biz üniversitede öğrenciye ne öğreneceğimizi tam olarak bilmiyoruz, daha doğrusu emin değiliz. Emin olsaydık orası üniversite olmazdı. Üniversite tartışılarak gerçeklerin araştırıldığı yerdir. Tartışma olan yerde de sorunlar çıkması doğaldır."
❗"Üniversite hocası sadece bir öğretmen değildir, öğrenci de sadece öğrenme sürecindeki birisi değil, kendi araştırmasını yaparken hocasının yönlendirdiği ve desteklediği bir kişidir."
❗"Bir kadın, cinsiyeti, göreneklerimiz ve önyargılarımız yüzünden (sayılar kuramındaki) çetrefil problemlere aşina olmakta erkeklerden sonsuz kat fazla engelle karşılaşır ve yine de bu zincirleri kırıp en gizli olana nüfuz ederse, kuşkusuz en asil cesarete, olağanüstü yeteneğe ve üstün dehaya sahip demektir."
Sophie 1809'da Bilimler Akademisi'nin "elastik yüzeylerin titreşiminin matematiksel kuramı"nı geliştirecek kişiye vereceğini duyurduğu ödül için çalışmaya başladı. Matematik diploması olmayan Matmazel Germain, iki başarısız deneme ve toplam yedi yıllık emekten sonra doğru diferansiyel denklemi elde ederek Akademi'den ödül kazanan ilk kadın olmayı başardı.
Atatürk'ün,
"Dünyada her şey için, medeniyet için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki mürşit ilimdir , fendir. İlim ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir." sözüyle bu gönderiyi sonlandırıyorum.
Sadece Raf'taki değil internetteki neredeyse tüm yorumları da okumama rağmen bu kadar güzel yorumu nasıl alabildiğini anlamadığım kitap. Kötüydü. O kadar kötüydü ki kitabı eş zamanlı okuduğum arkadaşla birlikte bu kitabı hiç okumamış gibi yapmayı tercih edelim dedik. Birincisi, asla…devamıSadece Raf'taki değil internetteki neredeyse tüm yorumları da okumama rağmen bu kadar güzel yorumu nasıl alabildiğini anlamadığım kitap.
Kötüydü. O kadar kötüydü ki kitabı eş zamanlı okuduğum arkadaşla birlikte bu kitabı hiç okumamış gibi yapmayı tercih edelim dedik.
Birincisi, asla ama asla "6:45" yayınlarından okumayın çünkü sayfa 225'te olduğu gibi "Daha sonra şirkete haber vereceğim ve onlar da DNS faktöründe değişiklikler yapıp Nexus-7'yi meydana tasarlayacaklar." vb bir sürü saçma sapan cümleye sahip. Artık çevirmene mi atmak lazım yoksa editöre mi bilmiyorum ama kitap yazım yanlışından okunmuyor arkadaşlar. Başka yayın tercih etmenizi öneririm illa okuyacaksanız.
Konu güzeldi ama anlatış hoş değildi. Konuya kendiniz ulaşabilirsiniz, ona girmeyeceğim. Mesela bundan önce Asimov'un kitabını okumuştum. Üzerine yıllarca düşünüldüğü nasıl da belli olan bir kitaptı o. İçinde saçmalıklar yoktu. Her şey elle tutulurdu. O, ne kadar temeli sağlam bir kurguysa bu da bir o kadar baştan savma bir kurguydu işte.
"Güzelim konu nasıl mahvedilir"i görmek için okuyabilirsiniz.
Birkaç hoşuma giden cümleyi bırakıyorum.
💬 Nereye gidersen git yanlış yapmaya devam edeceksin. Bu hayatın temel şartı; kendi kimliğini çiğnemek zorunda kalmak. Zamanı gelen her canlı bunu yapmak zorunda kalacak. Yaradılışın bozguna uğratılmasıdır bu, büyük bir gölgedir. Kainattaki tüm canlı yaşamının kanını emen lanettir.
💬 Bazen yanlış bir şey yapmak doğrusunu yapmaktan daha doğru.
"Oxford’un İngilizce sözlüğü, 'robot’ kelimesinin mucidinin Asimov olduğunu belirtir. Ama Asimov’un kendisinin de kitapta belirttiği gibi o, aslında 'robotik’ (robotbilimi) kelimesinin yaratıcısı... " Yıllardır okumayı isteyip de bir türlü elime geçmeyen kitap olur kendisi. Bir arkadaşla birlikte okuma etkinliği yaptık…devamı"Oxford’un İngilizce sözlüğü, 'robot’ kelimesinin mucidinin Asimov olduğunu belirtir. Ama Asimov’un kendisinin de kitapta belirttiği gibi o, aslında 'robotik’ (robotbilimi) kelimesinin yaratıcısı... "
Yıllardır okumayı isteyip de bir türlü elime geçmeyen kitap olur kendisi. Bir arkadaşla birlikte okuma etkinliği yaptık da o sayede okuyabildim sonunda.
Yazılan yorumlara şöyle bir baktım da... Herkes "Üç Robot Kanunu"nu biliyor ama "Sıfırıncı Kanun"dan çok az insan bahsediyor. Kitabın sonunda Asimov'un sonradan eklediği bölümü okuyanlar bilir. "... Ancak ilerleyen vakitlerde robotlarımın karmaşıklığı ve çok yönlülüğü arttıkça, daha üst düzey bir kanuna gerek duydum." der ve Sıfırıncı Kanun üzerine çalışır.
0 – Robotlar, tüm insanlığa zarar veremez ya da eylemsiz kalarak insanlığın bütününe zarar gelmesine göz yumamaz.
1 – Robotlar, insanlara zarar veremez ya da eylemsiz kalarak onlara zarar gelmesine göz yumamaz.
2 – Robotlar, Birinci Kanun’la çelişmediği sürece insanlar tarafından verilen emirlere itaat etmek zorundadır.
3 -Robotlar, Birinci ya da İkinci Kanun’la çelişmediği sürece kendi varlıklarını korumak zorundadır.
Asimov kitabın sonunda, Üç Robot Yasası’nın kendi kitaplarının evreninde mutlak kanunlar olduğunu belirtir ve Sıfırıncı Kanun dışında yeni bir kanun eklemeyi reddeder. Ancak başka yazarların direkt alıntı yapmadan bu üç kanun varsayımıyla çalışan robot anlatılarına yeni eklemeler yapmasını teşvik eder.
1974 yılında yayımlanan Icarus’un Yolu adlı kitabında Lyuben Dilov dördüncü kanunu önerir: “Robotlar, olası her durumda bir robot olduğunu belirtmek zorundadır.” Diloy, bu kanunu insansı robotların insanların gözünde oluşturacağı karışıklığı gidermek amacıyla ortaya attığını söyler. Bu yasaya 1983 yılında yayınlanan “Robotik’in Beşinci Yasası” adlı kısa öyküsünde Nikola Kesarovski beşinci yasayı ekler: “Robotlar, robot olduklarını bilmek zorundadır.” Bu öyküde Kesarovski, Diloy’un dördüncü yasası ve kendi beşinci yasasının olmadığı bir durumda, bir robotun karşısındaki bir insana orantısız bir güçle sarıldığında karşısındakini öldürüp istemeden birinci yasayı yıkabileceğini gösterir.
___________________
Hem mekatronikçi oluşumdan hem de makine-insan etkileşimine karşı aşırı ilgi duyduğumdan olsa gerek kitap benim için mükemmeldi. Özellikle yazarın "elektronik" yerine "pozitronik" beyin demesi etkileyici noktalardan biriydi. İçindeki tüm mantık yürütmeler, robotların diyalogları olsun... "Mantık" isimli bölümde robotun Descartes gibi düşünmesi ve insanların neden robotlardan daha alt düzeyde olduğunu açıklaması olsun... Birkaç alıntıyı paylaşınca siz de göreceksiniz. Zihin okuyan robot kısmı en çok ilgimi çeken bölümlerden biri oldu diyebilirim.
Hoşuma giden cümleleri aşağıya bıraktım.
🤖 Ama siz hiç robotlarla çalışmadınız, o yüzden onları tanımıyorsunuz. Bizden daha temiz, daha iyi bir tür onlar.
🤖 Kızımı bir makineye emanet edemem. Ne kadar akıllı olduğu umurumda değil. Ruhu yok, aklından ne geçtiğini kimse bilemez. Koca bir metal yığını tarafından yetiştirilmek çocukların "yaratılışına" uygun değil.
🤖 Makine filan değildi! O da sizin, benim gibi bir "bireydi" ve benim "arkadaşımdı".
🤖 "Son iki gün boyunca iyice düşünüp taşındım," dedi Cutie, "ve çok ilginç sonuçlara ulaştım. Öncelikle sakıncasız bulduğum tek varsayımdan yola çıktım. Ben şahsen varım, çünkü düşünüyorum..."
"Jüpiter aşkına!" diye homurdandı Powell. "Robot Descartes da mı görecektik?"
🤖🤖🤖 Robot, güçlü ellerini açıp itiraz etti. "Hiçbir şeyi sırf otorite öyle dedi diye kabul etmem. Hipotezler, mantıkla desteklenmelidir, aksi takdirde beş para etmezler ve beni sizin yaratmış olmanız, mantığın tüm prensiplerine aykırı."
"Kendinize bir bakın," dedi sonunda. "Küçümsemek istemiyorum ama lütfen gidin bir bakın kendinize! Yumuşak ve gevşek bir maddeden üretilmişsiniz, güçsüz ve dayanıksızsınız, ihtiyacınız olan enerjiyi, organik maddeleri verimsiz yöntemlerle okside ederek kazanıyorsunuz. Mesela şöyle..." Kınayan bir tavırla Donovan'ın sandiviçinden geriye kalanları gösterdi. "Düzenli aralıklarla komaya giriyorsunuz ve sıcaklık, hava basıncı, nem, ya da radyasyon yoğunluğundaki en ufak bir değişim, etkinliginize darbe vuruyor. Derme çatma varlıklarsınız.
Öte yandan ben özenle tasarlanmış bir ürünüm. Elektrik enerjisini doğrudan alıp neredeyse yüzde yüz verimlilik oranıyla kullanıyorum. Yapımımda sağlam metaller kullanılmış, her daim bilincim yerinde, üstelik ekstrem koşullara dayanıklıyım. Hiçbir varlığın kendisinden daha üstün bir varlık yaratamayacağını da göz önünde bulundurursak, bu gerçeklikler sizin komik hipotezinizi yerle bir ediyor."
🤖🤖"Çünkü ben mantıklı bir varlık olarak, gerçeklere önsel sebeplerden çıkarım yaparak ulaşabilecek yetenekteyim. Sizler ise zeki ama mantıksız varlıklarsınız, o yüzden varlığınızın sebebi size hazır sunulmalı. Efendimiz de tam olarak bunu yapmış. Size uzak gezegenler ve insanlar hakkındaki bu gülünç hikayeleri sunmuş olması kuşkusuz herkes için en iyisi. Akıllarınız muhtemelen gerçeği tam olarak kavrayamayacak kadar ilkel. Gelgelelim, Efendimiz kitaplara inanmanızı uygun gördüyse bana laf düşmez."
🤖"Açıkçası bu kitapların da diğerlerinden farkı yok. İlgimi çekmiyorlar. Kuram kitaplarınızın içi boş. Bilim dediğiniz şey, toplanan verilerin derme çatma teorilerle bir araya getirilmesinden ibaret. Ve öylesine basit ki, kafa yormaya bile değmiyor."
🤖🤖Matematiksel olarak öyle. Ama psikolojik açıdan nasıl etki eder, bir düşünsene. Bütün normal yaşam türleri, farkında olsa da, olmasa da, emir almaktan nefret eder. Eğer emri kendisinden daha az gelişmiş biri veriyorsa, bu nefret katlanır. Fiziksel olarak da, zihinsel olarak da, robotların hepsi insanlardan daha üstün varlıklardır. Neden sözümüzü dinliyorlar peki? Tabii ki Birinci Kanun sayesinde! O olmadan robota emir vermeye kalktığın an ölür gidersin. Al sana dengesizlik.
🤖🤖"Gerçekten de öyle, Dr. Calvin. O kısmı anlıyorum. Ama 10.Nestor neden yerinden kalktı?"
"Hah! Onu biz Bay Black ile aramızda ayarladık. Robotlarla aramızdaki ışınlar gamma değil, kızılötesiydi. Sıradan ısı ışınlarıydı, tamamen zararsızdı. 10.Nestor, onların kızılötesi, dolayısıyla da zararsız olduğunu biliyordu, o yüzden de Birinci Kanun gereği yerinden kalktı. Diğer robotlar da kalkacak sanıyordu. Normal NS-2'lerin radyasyonu tespit edebildiğini ama türünü ayırt edemediğini anladığında iş işten geçmişti. Sadece kendisinin dalga boylarını ayırt edebilmesi ve bunu Hiper Asteroid Üssü'ndeki insanlardan aldığı eğitime borçlu olması onun için öyle küçük düşürücüydü ki, bir an aklına gelmedi. Normal robotlar radyasyonun ölümcül olduğunu sanıyordu çünkü biz onlara öyle söyledik. Sadece 10.Nestor yalan söylediğimizi biliyordu. Ve diğer robotların insanlardan daha cahil olduğunu o an ya hatırlayamadı ya da hatırlamak istemedi. Üstünlük kompleksinin kurbanı oldu."
🤖🤖🤖 Çünkü düşününce Robotbilimin Üç Kanunu, dünyadaki etik sistemlerin pek çoğunun presipleriyle paraleldir. Takdir edersiniz ki kendini koruma içgüdüsü her insanda bulunur. Bu, robotların Üçüncü Kanunu'dur. Ayrıca toplumsal vicdana ve sorumluluk duygusuna sahip, 'iyi' insanların hepsi otoriteye uyum sağlar. Doktorunun, patronunun, devletinin, psikiyatristinin, arkadaşlarının sözünü dinler. Kanunlara uyar, kuralları çiğnemez, geleneklere uygun davranır. Rahatı ya da güvenliği için tehdit oluştursa bile yapar bunu. Robotlar için İkinci Kanun da tam olarak budur. Ayrıca tüm 'iyi' insanlar, başkalarına da sevgi göstermeli, etrafındaki kişileri korumalı, bir başkasını kurtarmak için kendi hayatını tehlikeye atabilmelidir. Bu ise, robotların Birinci Kanunu’dur. Özet olarak, Byerley Robotbilimin Kanunları'na uygun davranıyorsa, robot da olabilir, çok iyi bir insan da.