🏆En İyi Film Oscarı Alanlar 5. Film🏆 Hem IMDb puanıyla yerlerde sürünen hem de En İyi Film Oscarı ödüllü bir film, enteresan 😅 Kendisi, En İyi Film ödülünü kazanan ilk western filmiymiş ve neredeyse tamamı açık alanda çekilen ilk sesli…devamı
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
Bu kitap Halide Edib'in okuduğum ikinci kitabıydı. Kalemi, dili o kadar hoş bir yazar ki eminim diğer kitapları da insanı tuttuğu gibi kelimelerinin arasına katıp bir akışta sürüklemekte aynı derecede mahirdir. Klasik polisiyelerden farklı olarak bu hikâyede sondan başa, ters…devamıBu kitap Halide Edib'in okuduğum ikinci kitabıydı. Kalemi, dili o kadar hoş bir yazar ki eminim diğer kitapları da insanı tuttuğu gibi kelimelerinin arasına katıp bir akışta sürüklemekte aynı derecede mahirdir.
Klasik polisiyelerden farklı olarak bu hikâyede sondan başa, ters bir anlatımla karşılaşıyoruz. Katil ve olayı en baştan öğrenip sebeplereyse sayfalar ilerledikçe adım adım ulaşmak güzeldi. Bu açıdan biraz Kırmızı Pazartesi kitabını anımsatıyordu.
Katili bilmemize rağmen kitap neden sorusu etrafında sürüklemeyi iyi başarmış, akıcı bir kitaptı. Zaten kısacık, 2 saatte bitebilecek bir kitap. Katilin geçmişi araştırılana kadar sebebe dair merak uyandırabiliyordu hikâye ve sonrasında katilin anılarını dinlerken sanki tekrar yaşarcasına bir anlatımla da kuvvetli empati kurdurabiliyordu yazar.
Kurgusunu gayet sağlam buldum. Hikâyenin üzerine inşa edildiği çatışmalar güzel işlenmiş. Sınıf farklılıkları, köylü-kentli, doğu-batı, masum-suçlu, iyi-kötü çatışmaları karakterlere akıllıca yerleştirilmişti.
Kitabın bu çatışmalar arasından masumiyet olgusu etrafında dolanmamızı sağlayarak adalet kavramını sorgulatan bir noktası da vardı, bu durumda en adaletli bakış açısı nediri düşündürüyordu insana.
Hikâyenin ruha dokunan bir yanı da mevcuttu. Halide Edib duygulara ve ruha güzel değinebilen bir yazar zaten ve ruh çözümlemelerini gayet etkileyici buldum. Karakterlerinden taşan bir yalnızlığı bu çözümlemeler sayesinde nakış nakış işlemiş yazar ve böylece bu ruh hâlleri okuyana da işleyebiliyordu.
Kitapta ağır basan bir sevgi, şevkat, sahiplenme ve koruma içgüdüsü de görmekteydik. Hem de öyle bir sevgi ki insan ve hayvan canını bir tutabilen, bir hayvanı bir insanmış, bir dost, bir kardeşmiş gibi görebilen bir merhamet dökülüyordu satırlardan. Bu hassasiyet hoşuma gitmişti :')
Kitabın birtakım toplumsal eleştirileri de iyi işlenmişti. Mesela yazar, Mükerrem üzerinden kadınların hor görülmesine değinmiş ve Akkız'la da tüm kadınların intikamını almış gibiydi. Bir başka eleştiri olarak da Sacide karakteri de mevcuttu (ki adeta anlatılmaz yaşanır, okunur, izahı zor bir karakterdi 😅) ve Rıfkı sağ olsun söylenecek her sözü Sacide'ye pat pat söyleyerek içimizi rahatlatıyordu, canımızsın Rıfkı ağzına sağlık 😂
Sonuç olarak yazar sanki, bir suçlu illa cezalandırılmalı mı, yoksa ıslah edilmeli, tedavi edilmeli, topluma geri kazandırılmaya çabalanmalı mı diye düşündürmek istemiş gibiydi. Düşünelim bakalım...
8/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆☆
------------------------------------------------------------------------
📌Sf. 35
"Ve bu haşin, sevimsiz çocuk pekâlâ parayla alınan takayyüt veyahut acımak ile hakiki sevmenin farkını sezecek kadar hem zeki hem de hassastı."
.
.
•Takayyüt: Bağlanma, üstüne düşme, özen gösterme.
📌Sf. 37
"Belki de doğru. Belki de insanlar birbirlerine kanla, sınıfla değil inandıkları şeyde iştirakle bağlanıyorlar."
.
.
•İştirak: Paydaşlık, ortaklık.
📌Sf. 38
"Delilerin deli olmayanlara benzemesi çok korkunç bir şeydir. Delileri tetkik eden ister doktor, ister başka bir adam olsun, mutlak içinden adeta kendi aklından şüphe etmeye başlar. O kadar deliyle ilk temas -şayet buhran içinde değilse- insana onun da herkese benzediğine, belki her adamın içinde saklı bir delilik olduğuna hükmettirir."
.
.
•Tetkik etmek: İncelemek, araştırmak.
📌Sf. 65
"Anlamak affetmektir."
"...isterseniz ceza verin fakat anlayın."
Bu kitap polisiye türüne başlamak için o kadar yerinde bir tercih olmuş ki bayağı sevdim hikâyeyi. Zaten türünün ilk örneklerinden biriymiş, kapalı oda olgusu gizem türünde tarihte ilk kez bu kitapta kullanılmış. Çağdaş polisiye türünün öncülerinden sayılmış ve bazı polisiye…devamıBu kitap polisiye türüne başlamak için o kadar yerinde bir tercih olmuş ki bayağı sevdim hikâyeyi. Zaten türünün ilk örneklerinden biriymiş, kapalı oda olgusu gizem türünde tarihte ilk kez bu kitapta kullanılmış. Çağdaş polisiye türünün öncülerinden sayılmış ve bazı polisiye yazarlarını da etkilemiş bir esermiş. Bu yazarlar içerisine Agatha Christie ve John Dickson Carr gibi isimler de dahilmiş.
Bunu söylemezsem içime dert olurmuş gibi hissediyorum. Kitapta Sherlock Holmes'ün adeta bir Fransız şubesi Rouletabille diye bir elemanımız vardı ki kitap boyunca ismini Ratatulli diye okuyasım geliyordu 😂 Neyseciğime söyleyip kurtulduğuma göre artık bu gereksiz detayı geçebiliriz ahshjsj
Okuduğum ilk polisiye roman olmasından mütevellit türünün diğer örnekleriyle kıyaslayamıyorum ama ortaya çetrefilli bir kurgu atarak sürükleyiciliği gayet güzel körüklemiş diye düşünüyorum.
Saldırının geçtiği yer, kapısı penceresi içeriden kilitli bir sarı oda. Odanın dışında iki görgü tanığı mevcut ama yalnız tek bir şeye şahit olmuşlar, bir sese... Silah sesi ve bir çığlık... "İmdat, katil var!" Bir hışımla kapıyı kırıp sarı odaya girdiklerinde gördükleri de tek bir şey, yerde kanlar içinde yatan bir kız. Peki ya, katil mi? Ortada yok. Ee, buhar olup uçmadı ya. Ama nerede? Duvarda bıraktığı kanlı el lekesi harici iz yok...
Kitaptaki tek çetrefilli olay bu sanırsanız yanılırsınız zira olayların durağanlaşmasına müsade etmemiş yazar ve şüphelinin ortadan ansızın buhar olup kaybolması hobisi olmuş. Şüpheliye hadi bir tuzak kurup yakalayalım diyorlar, tam ele geçirilecek derken herkesin dört bir yandan kovaladığı yerde birden puff, kovalayan herkes birbiriyle çarpışıyor, şüpheli yine elden kayıp gidiyor ama nasıl? Herkes şaşkın.
Kitabın sonuna kadar suçlunun kim olduğunu tahmin etmek ve tüm olaylara mantıklı bir açıklama getirebilmek bence zordu, aklımdan bir an geçmişti, bir ufak esinti gibi acaba mı, o mu diye ama olayın böyle çözülebileceğini hiç düşünmemiştim. Bu açıdan kitap sonuyla da hoşuma gitti.
Şunu da belirtmeliyim ki günümüz bakışıyla hikâyede yavan bulunabilecek yerler vardı ama 1890-1900'lerde bir kadının kaygı duyabileceği şeyler olarak düşününce bana mantıklı gelmişti, gerçi bunlar günümüzde de bazı yerlerde karşılaşılabilecek kaygılardı. Bu açıdan benim hikâyede saçma veyahut yavan bulduğum bir yan olmamıştı.
Ama yine de sonu hafiften yavan kalıyordu zira böyle heyecanlı başlayan bir kitaba daha heyecanlı bir çözüm yakışırdı diye düşünüyorum. Bu sona rağmen hikâyeyi okumak ve olaylar peşinde sürüklenmek gayet güzeldi.
Bir de bu kitabın devam serisi de varmış, diğer kitaplarını da merak ettim doğrusu. Zaten hikâyenin bir devam bağlantısına ışık yakarak yine merakta bitiyordu kitap.
Ayrıca hikâyesi, 1949 ve 2003 yıllarında sinemaya da uyarlanmış. 2003 yapımı Sarı Odanın Esrarı (Le Mystère De La Chambre Jaune) ve devamı 2005 yapımı Siyahlı Kadının Parfümü filmlerini de bir ara izlemeyi düşünüyorum.
8/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆☆
------------------------------------------------------------------------
📌Sf 17
"İzler hakikatin göstergesi olduğunda, insan arkasında bu kadar çok iz bırakmaz!"
📌Sf 79
"Fazla mantık yürütüyorsunuz... Gözlemlerinizin size yol göstermesine pek izin vermiyorsunuz..."
"Siz mantığı bu kadar hoyratça kullanırsanız, size bir oyun oynayabilir."
📌Sf 163
"Onu kurtarmalı!.. Onu kendisine rağmen kurtarmalı!"
📌Sf 198
"İnsanlar dostlarını ancak böyle önemli durumlarda ya da tehlikeye atıldıklarında öperler! Öyleyse tehlikede miydim ben de?"
Daha önce hiç paranormal polisiye okumuş muydunuz? 👀 Okumadıysanız şayet her şeyin bir ilki vardır, buyurunuz 😂 Kitabın bu yanı belki herkese hitap edebilecek bir konu değildir, kimine göre saçma yanları da fazla olabilir ama benim için kurgu ve anlatımıyla…devamıDaha önce hiç paranormal polisiye okumuş muydunuz? 👀 Okumadıysanız şayet her şeyin bir ilki vardır, buyurunuz 😂
Kitabın bu yanı belki herkese hitap edebilecek bir konu değildir, kimine göre saçma yanları da fazla olabilir ama benim için kurgu ve anlatımıyla yeterince ilgimi çeken sürükleyici bir kitaptı.
Eski-yeni, doğu-batı çatışmasını küçük bir mahalleden bir sokak üzerinden ele almış kitap. Bu çatışmalar çoğu yazardan okuduğumuz, hep alışık olduğumuz konular lakin sizi bilemem ama cinli, perili, şeytanlı hâlini ben ilk defa gördüm ve değişik bulduğumdan da sevdim açıkçası 😅
Bu çatışmaların ortasına bir de değişim kavramını fırlatıp atmış yazar. Değişimin olumsuz yanlarına savaş açılmış ve bir bakıma da bu savaşı körükleyen şeytanlar, huzur bozguncuları aramızdalar deniyor hikâye boyunca. İyiye, güzele hasret devamlı çöküşteyiz deniyor. Böylece bir çatışma daha eklenmiş oluyor satırlara... Maddiyat ve maneviyat çatışması.
Ben kitapta kendimden çok şey gördüm, buldum ve ele aldığı düşünceler, bakış açıları hoşuma gitti. Yani kitabın olay örgüsünden ziyade düşünce örgüsünü, felsefi yanını sevdim ben. Anlatılan imgelerin ötesini yorumlamak, neyin neyi simgelediğini düşünmek güzeldi benim için.
Misal koskoca dünyanın bir sokağa sığması fikri, bir küçük sokağın dünyanın bir parçası olması bakış açısı insanın sorumluluklarından kaçmaması gerektiğini düşündürmüştü bana. Hani toplum şöyle, insanlar böyle, sistem kötü diye eleştiriyoruz ama biz de o toplumun, o insanların, o sistemin bir parçası olduğumuzu unutuyoruz. Şikayetçiliğimizden sıyrılıp asıl yapmamız gerekeni, bir şeyden memnun değilsek şayet gücümüzün yettiği kadarıyla o durumu değiştirmekte bir tutam da bizim tuzumuz olmalı diye hatırlatıyordu adeta kitap.
Bu düşünce örgüsünün ötesinde mesela kitapla böyle bağ kurmamı sağlayan çok ufak detaylar da vardı: Sokağın tarifi eski İstanbul mahallelerini, çocukluğumu anımsatıyordu. Sonra çocukların en ufacık şeylere dikkat edip incelemesi... Misal bir tohumun büyümesi, bir tomurcuğun çiçek açması, bir ufacık karıncanın hareketleri, bir kuşun su içmesi, bir tutam çimenin hışırtısı, bir asma yaprağında süzülen ışık demetleri ve daha dahasıyla dünyayı seyreylemek bana keyif, huzur veren şeylerin başında gelir. Kitabın satırlarında da böyle detayları görmek, betimlemeleri adeta seyretmek pek bir hoşuma gitmişti.
9/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆
------------------------------------------------------------------------
📌Sf. 32
"Söyledikleri çevre tarafından anlaşılmazsa susmalı insan."
📌Sf. 33
"Senin düşünemeyeceğin kadar yalnızdım ben. Yük ağırdı. Sokağımın insanları kayboluyorlardı. Gözleri, büyülenmiş gibi maddeye dikilmiş, geçip gidiyorlardı önümden. Bir kuşun sesinin, bir asma yaprağının "dur, gitme bana bak" haykırışını duymuyorlardı. Gönülleri ve gözleri güzelliklerden kopuyordu. Gerçek ihtiyaçlarının ötesindeki şeylere gidiyorlardı koşarak."
📌Sf. 36
"Her zamanki gibi mi? Bu olmaz işte." dedi. "Hiçbirimiz hiçbir zaman bölümünde bir önceki anda olduğumuz gibi olamayız."
📌Sf. 65
"En sakınılması gereken düşmansa, var olduğu kabul edilmeyendir. İnsan ona karşı hiçbir savunma hazırlığında bulunmamıştır."
📌Sf. 70
"Biz insanlar sahip olduğumuz kabiliyetleri ve güçlerimizi tamamen bilmiyoruz doktor bey. İnsan bu, karmakarışık ve bazen çok küçük, bazen dev yaratık nelere kadirdir bilemiyoruz."
📌Sf. 90
"Bir fikre adanmamış, sadece yemek, içmek, uyumak ve mülk sahibi olmak için yaşanmış hayat, sorarım size hayat mıdır?"
📌Sf. 91
"O modern dünyanın ilerlediği yolun aksi yönünde kendi içinde ilerliyor ve derinleşiyordu."
📌Sf. 135
"Sevmeden bakan insanın gördüğü karanlıktır."
Vee geldik yolun sonuna, üçüncü versiyona... ama yol mu yol değildi, yoksa son mu son değil, orası biraz muallakta kalmış gibi... ▪Öncelikle bu versiyon öncekilerden tamamen bağımsız, yeni ve bambaşka mesajları olan bir film olmuş. İlk iki versiyon 1930 ve…devamıVee geldik yolun sonuna, üçüncü versiyona... ama yol mu yol değildi, yoksa son mu son değil, orası biraz muallakta kalmış gibi...
▪Öncelikle bu versiyon öncekilerden tamamen bağımsız, yeni ve bambaşka mesajları olan bir film olmuş. İlk iki versiyon 1930 ve 1979 yapımlarında, hiç savaş görmeyen nesillerin savaş güzellemesi çığırtkanlıklarıyla yeni nesilleri harcamaları eleştirilirken; bu 2022 versiyonundaysa komutanların, generallerin zafer takıntısına, ateşkesi gururlarına yediremeyişlerine, kısacası savaşın doğru yönetilememesine odaklanılmış ama odaklanılması lazım gelen asıl bu muydu, bilemiyorum tabii.
▪Küçücük belki 100 metre daha toprak kazanmak için dar alanda bir iki cepheye sıkışmış hâlde inatla devam ettirilen bir savaş izliyoruz.
▪Sadece bu kısıma odaklanıp diğer filmlerle bağlantısını da bir tek isim benzerliğiymiş diyerek farklı bir savaş filmi diye bakarsak sinematografik olarak görsellik fazlasıyla üst düzeydeydi, sahnelerin etkileyiciliği bayağı yüksekti. Ağaçtan sarkan cesetler mi dersiniz, ezilen bedenler, yanan vücutlar... her şeyiyle o kan ve çamura bulanmış vahşet ortamı kanınızı donduruyor, iliklerinizi sızlatıyordu...
▪Diğerlerindeki o romantize edilmiş duygu yüklü, coşkulu, lirik anlatımdan uzaklaşılmış, bizi yakamızdan tuttuğu gibi cepheye atmış film ve kafamıza kafamıza "Alın size travma" diyerek ne bulduysa fırlatıyordu. Bu açıdan teknolojinin de olanakları sayesinde film, bizlere o ölüm korkusunu ve çaresizliği bizzat yaşatıyordu.
▪Tüm ölüm ve yaralanma sahneleri rahatsız edici derecede gerçekti. Farklı olarak burada alev silahları ve tanklar görülüyordu.
▪1930'da kelebek metaforu vardı, 1979'da tarla kuşu, bu versiyondaysa açılış ormanda bir tilki yuvasıyla başlıyor. Bunun anlamını, neyi simgelediğini tam çözemedim. Tilki kurnazlığına bir atıftı belki de. Yavru tilkilerle buna bir ironi yaratılmış olabilir, daha kurnazlığı bilmeyen saf ve deneyimsiz çocukların savaşa sürüklenmesi, kurnazlıkta zirvede gezenlerin ellerindeyse piyona dönüşmelerini vurgulamış olabilir, başka bir yorum bulamadım.
▪Sinematografik açıdan etkileyici pek çok sahne vardı ama akılda kalıcı olanlarından biri, profesörün savaş çığırtkanlığının olduğu sahne, görselliğiyle fazlaca etkileyiciydi.
▪Ara ara arka fonda duyulan o keskin müzikse gazla ve coşkuyla ceylan gibi sekeleyerek cepheye koşan çocukların tosladıkları metal duvardan sekip gerçeğin acılığına hayalleri delik deşik yıkılmış vaziyette düşmelerini güzel yansıtmış.
▪Bu açıdan oyunculukların gözlerden, mimiklerden taşan bir sahicilikte olduğunu da belirtmek gerekir. Oyuncular o hayal kırıklığını ve savaşın dehşetini yüzlerine öyle bir geçirmişlerdi ki derinden hissettirerek yansıtıyorlardı o feci ortamı.
▪Bu 2022 yapımında, diğer 1930 ve 1979 versiyonlarına nazaran ön plana çıkan çaresizlik ve ölüm korkusu daha bir ağır basıyor gibiydi. Diğer filmlerde bu duygu biraz daha sonlara doğru yükselişe geçiyordu ama bu filmde tempo en baştan masaya yumruğunu vurdu. Daha cepheye düşemeden, daha cephe yolundayken hayatta kalma iç güdüleri tetiklenmeye başlamıştı.
▪Önceki filmlerin finalinde yeni hiçbir şeyin olmadığı durgun ve artık cephenin normalleşmiş bir anına şahit olurken bu 2022'de karşımıza yeni bir şey çıkmış, hayal kırıklığı üzerine hayal kırıklığının yüklendiği bir an ile mütareke boyutuna odaklanmak tercih edilmiş. 1930 ve 1979 yapımlarında savaşın ardında ve gerçeklerinden uzak kalmış herkesin savaşı bir oyunmuşçasına eleştirdikleri, kahramanlık sözleri sarf ettiklerini görüyorduk. Bu 2022'de ise sorumluluğun bir kısmı bu gerçeklere gözü kapalı halkın üzerinden alınarak yöneticilere, generallere yüklenilmek istenmiş gibi duruyor, bundaki etken de sadece I. Dünya Savaşı'nın perspektifinde kalmayarak II. Dünya Savaşı'nın hırslardan gözü dönmüş komutanlarını da eleştiriye katmak istemelerinden kaynaklı olabilir diye düşünüyorum.
⚠️Spoiler kısmına gelirsek artık, dileyen bu noktada aşağı, yukarı ne yana isterse kaçabilir, kararı size bırakıyorum ahahjssjdk⚠️
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
▪Etkileyici bulduğum sahnelerden biri, daha en başta Hendrick isimli bir çocuğun ölümünün ardından kıyafetlerinin yeniden tamir edilip yeni askerlere yani başrole, Paul'e verilmesi ve askere kayıt sırasında Hendrick ismini gören Paul'ün safça bu kıyafetlerin başkasına ait olduğunu söylemesiyle isim etiketinin sökülüp daha başka bir sürü etiketin arasına, yere atıldığı sahne fazlasıyla etkileyiciydi. Aynı üniformada can veren sayısız gencecik bedenler...
▪Paul'ün savaşın gerçeklerine ilk kez şahit olunduğu an, gözlüklü Ludwing Behm'in bombayla parçalanmış, bacağı kopmuş sol gözü ve yüzü kanlı feci ölümüydü ve hiçbir şeyin onu bu ana hazırlamaya muktedir olamayacağı şekilde yaşadığı şok ve hissizleşme etkisi dalga dalga yayılmaya bu sahneyle başlıyordu. Sahneyi tarif etmesi bile rahatsız edici, sahnenin kendisi daha beter gerçekçiydi... Diğer 1930, 1979 yapımı filmlerde şahit olunan ilk ölüm daha farklıydı ve bu denli dehşet verici kan, revan değildi.
▪Bir başka travmatik sahnelerden biri Albert Kropp'un yanarak ölmesiydi, Paul yine dehşetli bir çaresizlikle izliyordu. Bir diğeriyse generalin ateşkes öncesi saldırı emri verdiği, cepheye geri dönmeyi reddedenlerin vuruldukları andı.
▪Yine diğer versiyonlardan farklı olarak Paul'ün düşman askeriyle ilk yakinen teması çukur sahnesinden önce. Siperdeyken kürekle Fransız askere vuruyor, asker can çekişirken başka bir Alman asker Fransız'ı başından vuruyor. İkinci yakinen ölüm anına şahit olma çukurdayken yaşanıyor. Tüm bu anlarda Paul, yaptıklarının sonuçlarıyla ilk defa yüzleşmiş oluyor, öldürmenin sorumluluğunu tam manasıyla hissetmesi ve böylece düşman askeri sırf yok edilmesi gereken bir kavramdan uzaklaşarak insanîleşmesi yine fazlasıyla etkileyici sahneler arasındaydı.
▪Kat'in ölümü de farklı, kaz ve yumurta çaldıkları Fransız çiftçinin oğlu karaciğerinden vuruyor.
▪Ayrıca bu versiyonda farklı olarak mesela Paul'ün ev ziyareti yok, Fransız kadınlarla konuşma yok, çizme olayı yok. Bu sahnelerdeki cephe arkasının odağı da tamamen cepheye kaydırılmış.
▪Paul'ün ölümü de farklı işlenmiş. Paul, karşısındaki düşman askerini öldürmek istemezken başka bir asker tam ateşkes anında onu sırtının sol tarafından bıçaklayarak öldürüyor. Filmin başında Paul, Ludwing'in maskesini takmasına yardım ediyordu ve komutanın dediği gibi ölümü de aynı şekil yine merhametinden olmuştu.
▪1930 ve 1979 versiyonlarından farklı olarak Paul'ün ölümüyle bitmiyor film. Filmin başı ve sonu tekerrür hissi veriyor, başta Paul isim künyelerini topluyordu, sonda da başka genç bir asker Paul'ün künyesini alıyor. Böylece savaşın bu acı gerçeklerinin dünya durdukça yaşanılageleceğini vurguluyordu, ne yazık ki...
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
⚠️Spoiler bitti⚠️
Bu filme bir uyarlama gözüyle bakmadan ilk iki filmden ve kitabından bağımsız ayrı bir yapım sayarak baktığımızda oyunculuğu ve görselliği fazlasıyla iyiydi, filmi beğendiğimi söyleyebilirim.
9/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆
Bir önceki gönderide 1930 versiyonunu yorumlamıştım, şimdi sıra 1979 versiyonunda. Bu versiyon, diğerlerine yani 1930 ve 2022 yapımlarına nazaran en beğenmediğim oldu. ▪1930 versiyonuna göre bu filmde savaş sahneleri daha gerçekçi işlenmiş ama bu sefer de oyunculuklar düşmüş gibi. Oyunculuklar…devamıBir önceki gönderide 1930 versiyonunu yorumlamıştım, şimdi sıra 1979 versiyonunda. Bu versiyon, diğerlerine yani 1930 ve 2022 yapımlarına nazaran en beğenmediğim oldu.
▪1930 versiyonuna göre bu filmde savaş sahneleri daha gerçekçi işlenmiş ama bu sefer de oyunculuklar düşmüş gibi. Oyunculuklar genel olarak bir duygusuz gibiydi, sevemedim. Özellikle kaliteli çizmeleri olan çocuğun sahnesi çok yavandı, 1930 versiyonundaki hâli o duyguyu daha çok verebiliyordu.
▪Ayrıca mesela o postacı adamın korkaklığı da tam yansıtalamamış, ilk versiyonda o savaş psikolojisi daha iyi aktarılmıştı.
▪Filmin o savaş çığırtkanlığı eleştirisini de önceki filme göre tam verememiş, yine oyunculukların duygusuzluğu etkili gibiydi bu hissiyatta.
▪Ama bu ara ara yavanlıklara rağmen iyi işlenmiş sahneler de vardı, çukurda düşman askeriyle karşılaştığı sahne daha gerçekçi ve iyi işlenmiş, 1930'dan daha etkileyiciydi.
▪Eğitim gördükleri sahneler de bu versiyonda daha güzel işlenmiş, önceki versiyonda yavan gelmişti bu kısımlar bana.
▪1930 versiyonunda olaylar çizgisel, düz bir zeminde sırayla akıyordu ama bu 1979 versiyonunda olay akışı hatırlamalarla, geçmişe gidip gelmelerle anlatılmış, yani düz bir çizgide işlenmemişti.
▪Olaylar ve sahneler arasında kopukluk hissiyatı vardı, sahne geçişleri birden pat diye olması hoşuma gitmedi, olaylar birbirine bağlanamamış gibi geliyordu göze. Bir sahne bitiyor, sonra başkası başlıyor ama önceki 1930 versiyonunda böyle değildi, daha iyiydi, kesintisiz akıyor gibi, olaylar birbirinin devamı gibi, bir bütün hissiyatı verebiliyordu.
▪Öncekinde kelebek koleksiyonu vardı, bu versiyonda tarla kuşu çizimleri kullanılmış.
▪Asker arkadaşının annesiyle konuşmaları diğer versiyonda olmayan bir sahneydi, duygu yönünden beğendim, verdiği sözün yükünü hissettirmişti.
⚠️Yine minicik bir spoiler sekmesi açmak istiyorum, haberiniz ola 😅⚠️
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
▪Sanırım çizmeli çocuğun annesiydi. Paul'ün kadını oğlunun hemen, hızlı öldüğüne ikna etmeye çalışması, yalansa eve geri dönmem diye yemin etmesi ve eve geri dönememesi duygu yönünden kuvvetli bir kurgu olmuş, beğendim.
▪Ama ölümünün tarla kuşunu çizerken olmasını çok da sevemedim ben. Tarla kuşunun bir imgesi var mıydı gerçi çözemedim ama belki bir sembol olarak kullanmışlardır, bilemiyorum. Aklıma gelen tek şey tarla kuşu adı üstünde tarlaya, yere açıklıkta araziye kamufle olmuş bir yuva yapıyor ve bu da onu bir miktar savunmasız kılıyor, bunun filmle bağlantısı da belki Paul'ün en savunmasız olduğu anda vurulması şeklinde olabilir.
▪Postacının cepheye ilk gelişinde dalga geçtikleri sahne de güzel gibiydi, niyeyse bir hoşuma gitti ama niye gitti, çözemedim 😂
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
⚠️ Spoiler bitti ⚠️
Diğerlerine nazaran en az beğendiğimdi ama genel gerçeklik yönünün daha kuvvetli olması ve eğitim aldıkları kısım, çukurda askerle karşılaştığı kısım, arkadaşının annesiyle konuştuğu kısım gibi sahneleri de beğendiğim için çok puan kırmıyorum. Sadece bazı sahnelerdeki oyunculukların ve filmin görselliğinin yavanlığından üç puan kırıyorum.
7/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆☆☆
🏆En İyi Film Oscarı Alanlar 4. Film🏆 Bu filmin üç versiyonunu da eskiden yeniye doğru sırayla izledim. Bu ilki 1930 yılında çekilmiş ve En İyi Film Oscarı'nı almış, diğerleriyse 1979 ve 2022. Üçünü de kıyaslayarak ayrı gönderilerde yorumlamaya niyetliyim, hadi…devamı🏆En İyi Film Oscarı Alanlar 4. Film🏆
Bu filmin üç versiyonunu da eskiden yeniye doğru sırayla izledim. Bu ilki 1930 yılında çekilmiş ve En İyi Film Oscarı'nı almış, diğerleriyse 1979 ve 2022. Üçünü de kıyaslayarak ayrı gönderilerde yorumlamaya niyetliyim, hadi bakalım.
İlk olarak şunu söyleyeyim, sanıyorum en çok bu 1930 yapımı ilk filmi daha bir sevdim. Hem yılına göre savaş sahnelerinin çekimi zahmetli oluşundan hem kamera açılarının, görselliğinin etkileyiciliğinden hem de verilmek istenen mesajı daha kuvvetli hissettirebildiğinden daha çok beğendim bu versiyonunu. Sırf eski olduğundan, maziye saygı falan filan diye değil, gerçekten günümüz bakışıyla da gözüme güzel geldiğinden sevdim. Ödülünü hak etmiş bir film.
Kıyaslamaya başlarken evvelce şunu belirteyim ki spoiler vermeden açıklama gayretindeyim, içiniz rahat olsun. "Amaan dert değil, zaten başka versiyonunu izledim, filmin konusunu biliyorum." derseniz bence demeyin 😂 çünkü her versiyonda değişen farklılıklar vardı, mesela 1930 ve 1979 yine büyük ölçüde benzerdi ama 2022 çok farklı, tamamen başka bir film gibiydi.
▪Öncelikle bu versiyonda mekanlar ve yapılar daha bir estetik geldi gözüme, 1979 yapımda böyle bir estetiklik yoktu. Bu 1930'luk filmin genel olarak sinematografik açıdan güzel kurgulandığını düşünüyorum. Mesela yerleri ve kapıyı silen görevlilerin kapıyı açmasıyla kalabalığı görmemiz, sonra sınıf sahnesinde arka fonda camlardan yine kalabalığı görürken öğretmenin coşkulu konuşması vb. sahneler diğer filmlere göre daha anlamlı geliyor göze.
▪Bu versiyonda diğerlerinden farklı olarak ömrün kısalığını vurulayan kelebek metaforu işlenmiş, hem kelebeğin güzelliği yaşamın güzelliğini çağrıştırıyor hem de kısa ömürlü olması ömrün geçiciliğini, kısalığını vurguluyordu. Yani gayet anlamlı bir detaydı gözümde.
▪Olaylar çizgisel bir düzlemde akıyor, her şey sırayla işlenmiş. Bu da hem olaylar ve sahnelerin birbirine bağlı kalmasını sağlamış, hem filmi akıcı kılmış hem de duygu bütünlüğü sağlamış. Ayrıca genel olarak duygusal yönü kuvvetliydi, olayların hissiyatı izleyiciye geçiyordu gerçekten ve sanıyorum savaşın anıları daha taze olduğundan bu duygu yönünden gerçekçilik filme kuvvetle yansımış.
▪Ama oyunculuklar tabii ki alışık olduğumuzdan farklı. Dönemin getirisine göre büyük büyük oynuyorlar, bu da hafiften sanki tiyatro izliyormuşuz hissiyatı veriyordu.
▪1979 versiyonuna nazaran yemek yedikten sonra savaş üzerine felsefi konuştukları sahne de bu filmde daha güzeldi.
▪Kaliteli çizmeleri olan çocuğun sahnesi bu versiyonda daha güzel işlenmiş, başrolün sonrasında koşarak arkadaşlarının yanına dönmesi ve onlarla konuşurken yaşama dair sözleri etkileyici bulduğum sahnelerden biriydi.
▪Kameranın bu şekilde çizmelere odaklanarak iyi durumdaki ayakkabıların bile o ortamda nasıl bir lüks olduğunu göstermesi sinematografik açıdan filmi daha da etkileyici kıldığını düşündüm.
▪Askerlik eğitimleri bu versiyonda hafif yapay hissettiriyordu, diğer versiyonlardaki hâlleri daha iyi gibiydi.
▪Final sahnesinde kelebek metaforunu görüyoruz ve bu sahne 1979 yapımı olandan da, 2022 yapımı olandan da daha etkileyici geldi bana.
⚠️ Bir tane de spoilerlı yorum ekliyorum, çünkü bunu spoilersız nasıl söyleyebileceğimi çözemedim 😅 neyse, dikkat diyorum, kaçın diyorum⚠️
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
▪Yaşlı ve deneyimli asker Kat'in ölüm sahnesi diğerlerinde de mevcut (gerçi 2022'de pek de yaşlı değildi ama neyse) lakin en çok bu versiyondaki ölümü etkileyici geldi gözüme, dönemine göre yaralanma görüntüsü falan da güzel yansıtılmıştı. Ölüm sebebi bacağından ve sonra ensesinden yaralanmasıydı, diğer versiyonlarda farklıydı bu.
▪Yukarıda tam anlaşılmasın, spoi olmasın diye üstü kapalı söylemiştim ama hazır spoi sekmesi açmışken tam söyleyesim geldi 😂
Final sahnesinde ölümün Paul elini kelebeğe uzatırken gelmesi diğer versiyonlara göre bu filmde "Batı Cephesinde Yeni Bir Şey yok" ifadesini daha vurucu kılmış bence. Ayrıca kitabında da olmayan bir sahneymiş bu, yönetmen düzenleme aşamasındayken oyuncular da olmadığından kendi elini kullanarak sahneyi çekmiş.
▪Postacı Himmelstoss'un cephe deneyimi daha sahiciydi. O savaş psikolojisi, sığınakta sıkışmışlık, aralıksız bombardımanın yıldırıcılığı, diğerleri bu duruma alışmışken postacının ürkekliği güzel yansıtılmıştı.
▪Öğretmenin öğrencileri asker olmaya teşvik ettiği konuşma sahneleri ve sonrasında izinle savaştan dönen Paul'ün savaşın gerçeklerini anlatması, cepheye gitmemiş öğrencilerden tepki aldığı sahneler diğer versiyonlardan farklı olan yanlarından biriydi ve bu versiyondaki hâllerini ben oldukça beğendim, etkileyiciliği yüksekti.
▪Başrol Paul'ün izinle eve dönüşünde geçmiş hayatını yadırgaması, önceki hayatına, evine yabancılaşması, hayatının cepheden ibarete dönüşmesi, ölümün, ölmenin, öldürmenin artık normali olması, yani kısacası savaşın Paul'ü değiştirmesi de yine etkileyici yanlarından biriydi. Cephede ölmese bile ruhu zaten çoktan ölmüştü, sağ olarak eve dönme seçeneği kalmamış gibiydi. Ve tam geçmişine, kelebek koleksiyonu hobisine dair bir an yaşadığında da son nefesini vermişti.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
⚠️Spoiler bitti⚠️ Benim bir tanem de bin taneymiş, neyse artık ahhsjs
Filme dair beğenmediğim tek yan aşırı oyunculuklar ve yavan askerlik eğitimi sahneleriydi ama sonra 1979 versiyonunu izleyince buradaki oyunculukları daha bir sevdim sanırım, o yüzden puan kırmamaya karar verdim 😅
10/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐
Kalemi fevkalâde kuvvetli Türk yazarlar tanıdıkça bir tek ben mi mutlu oluyorum böyle, bilmem 🐛💫 Girizgâhı şuradan yapalım, ben galiba Inception (Başlangıç) filminin kitap versiyonuyla karşılaşmışım 😁 Filmde rüya katmanları arasında dolanılıyordu, kitapta ise karşımıza hikâye katmanları çıkıyor. Ana hikâyeye…devamıKalemi fevkalâde kuvvetli Türk yazarlar tanıdıkça bir tek ben mi mutlu oluyorum böyle, bilmem 🐛💫
Girizgâhı şuradan yapalım, ben galiba Inception (Başlangıç) filminin kitap versiyonuyla karşılaşmışım 😁
Filmde rüya katmanları arasında dolanılıyordu, kitapta ise karşımıza hikâye katmanları çıkıyor. Ana hikâyeye yerleştirilmiş başka başka hikâyelerle karşılaşıyoruz. Buna kurgu içinde kurgu, anlatı içinde anlatı da diyebiliriz.
Her bir karakterin ayrı bir hikâyesi var olduğu gibi, her bir karakter de ara ara ayrı hikâyeler anlatıyordu kitap boyunca. Bu açıdan birbiriyle ilintili anlatıları ve ortak paydada buluşturan detaylarıyla kurgusu gayet sağlam örülmüş. (Bu detaylara gönderinin altına ayriyeten yorum ekleyerek spoilerlı değinirim, bu yazıyı spoiler vermeden yazmak istiyorum.)
Kitabın merkezine aldığı rüya ile hakikat, hayal ile gerçek çatışması bana biraz Puslu Kıtalar Atlası romanını da anımsattı. Benzer bir masalsı büyülü gerçeklik iki kitapta da sizi sarıp sarmalıyor lakin tek farkı Butimar'da gerçeklik sizi daha bir sıkı kuşatıyor gibi, hayal veya rüya kısımlarının var olmadığını kabullenesi gelmiyor insanın, onları da gerçek sayma hissiyatı kemiriyor içinizi.
Sayfalarda sizi sadece rüyalar alemi beklemiyor tabii. Ana merkeze aldığı aşk, dostluk, simya ve savaşın yanında felsefe, psikoloji, dram, yoksulluk, tarih, Çarlık Rusya, Lenin, Bolşevik Devrimi, soykırım, din, tasavvuf, hırs, suçlar, günahlar ve ara ara çok güzel şarkı ve türküler de taşıyor satırlardan. Kitap çeşitli çağrışımlar, bilgi ve derinlik yönünden yükünü güzel sırtlamış, taşıdığı mesajlarını hışır hışır yaymış sayfalarına.
Ayrıca kitap cidden çok güzel kurgulanmış, sürükleyiciliği üst düzeyde ki düşünün 360 sayfalık kitabı ben iki günde bitirdim, bir gün 50 küsür, diğer gün 300 küsür sayfa okuyarak. Uzun zamandır bu şekilde odaklanarak kitap okuduğumu hatırlamıyorum, okursam anca günde 20-30 sayfa civarı okuyup bırakıyordum ama bu kitaptaki merak unsurları ve akıcılık kitabı bırakmama mâni oldu, okumaktan yorulsam bile meraktan devam edesim geliyordu.
Yani bu açıdan kitapta merak unsurlarının gayet güzel yerleştirildiğini düşünüyorum, yazarın ara ara düğümler atıp atıp çözmesi akıcılığı kuvvetlendirmiş. Acaba olacak mı olmayacak mı, ne olacak diye hep merak edilecek bir soru bırakılıyordu kucağınıza kitap boyunca.
Özellikle vurgulamak istediğim bir başka yansa dili, üslubu ve anlatım kısmı. Yazarın şiirsel bir dili mevcut, betimlemeleri kuvvetli ve 5 duyu organını birbirine katarak kavramlara verdiği sıradışı, farklı özelliklerin anlatımı şahlandırdığını düşünüyorum, yani kısacası baştan sona benim çok hoşuma gitti kullanılan dil.
Bu bayıldığım kuvvetli betimleme dilini daha somut ifade edebilmek adına daha ilk sayfadan önümüze dizilerek "Durun siz, kitapta daha ne nice güzel cümleler gözlerinizin yollarına dökülecek" dercesine bize el sallayan birkaç cümleyi misal göstermek istiyorum:
"...Boynuma çaprazlama astığım karınca derisinden çantamın ön gözünden taşan arka yüzü paslanmış aynam göğe bakıyordu; yürüdükçe yıldızlar ve kehanetler, yüzü bin derde dava ay çıkınıma doluyordu. Yola girdiğimden beri, etrafımda çölün tenhalığını soluyan pervaneler vardı sadece. Savsaklamış vaziyette kanat çırpıyorlar, yıldızlardan dökülen ateşle büyüyorlardı..."
Şu kısacık kesitteki anlatımı incelersek yazar gece tasvirini çantasına doldurmuş, ıssızlığı nefes gibi derin derin içimize çektirmiş, yıldızların aydınlattığı yerlerin ışığına ateşler yakmış... Bu anlatıma kuvvetli denmezse ne denir bilemiyorum. Kitap boyunca her bir cümlenin genişleyip yüklendiği anlama, masalsı anlatımına ayrı ayrı mest oldum 💫
Son olarak şunu da belirtmeliyim ki bu kitap içime öyle bir çöküp kaldı ki beni kaç yıl yaşlandırdı sayamadım. Sen ne ettin ee beynamaz, değer miydi... :')
9/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆
------------------------------------------------------------------------
Kitaptan çizilesi birkaç güzel cümle de bırakıyorum buraya ✨
📌 Sf. 12
"Ama insanın, düşünceleri ve eylemleri arasındaki tezatları, çeşitli bahanelere sığınarak görmezden geldiğini iyi bildiğim için şaşırmıyordum kendime."
📌 Sf. 14
"Ancak güzelliğinden şüphe duyulmayacak bir hikâyesi olanlar, sağ salim varacaklardı kendilerine."
📌 Sf. 17
"Aramanın bulmaktan kutsal olduğunu bilenler dünyanın hazinelerine değil, sırlarına meylederler."
📌 Sf. 24
"Hiçbir şey yapmadan oturan insanların aslında devasa yükler taşıdığından şüphelenirdim. Zor olan zihninde dönen binlerce fikre rağmen hiçliği koruyabilmekti çünkü. Herkes bağırırken onların seslerini dahi bastıracak kadar susmak gibi."
📌 Sf. 32
"Bugün de bir şey olmadı. O olmayan şey her neyse, onu özlüyordum."
📌 Sf. 33
"Kendimle temasımı yitirmemeye gayret ederek içimdeki volkanın ağzına sonradan yaşamaya söz verdiğim anlara tıktığımı fark ettim. Şu zamana kadar patlamış olsaydı muhakkak duyardım sesini."
📌 Sf. 41
"Evet, bir hastalığa tutulmuştum. Evet! Bilmek bir yıkımdır."
📌 Sf. 42
" Çünkü geçmiş bazen şimdiyle savaşıp geleceği esir alabiliyor."
📌 Sf. 64
"Sizin gibi düşünmüyor diye ucu kötülüğe temas etmeyen birinin fikirlerine müdahale etmek, onu kendi düşüncelerinize göre evriltmek zorbalık olur."
📌 Sf. 77
"Kitap okurken, acılarını sadeleştirmeden yazanlara tesadüf ettiğim zaman şunu idrak ediyorum en çok: Böylesine yoğun bir acıyla muhatap olan sadece biziz sanıyoruz ama çok şükür sandığımız kadar yalnız değiliz."
📌 Sf. 92
"Cahilin gölgesi bilmediği kadardır, koca dünyayı karartmaya yeter."
📌 Sf. 127
"Sizin yerinizde olmak isterdim; evvela benden genç olduğunuz için, ikincisi daha okumadığınız yüzlerce kitap olduğu için, üçüncüsü de daha sabah kahvenizin ilk yudumunu almadığınız için."
📌 Sf. 136
"Kimi ruhlar evvelden aşinadır birbirine, bunu biliyorum."
📌 Sf. 137
"Aklınız mı yetmedi ki, yumruklarınızdan medet umdunuz."
📌 Sf. 140
"İnsanlara gelince... Sizi yargılarlar. Onlara kulak asarsanız daha çok yargılarlar, kulak asmazsanız yine yargılarlar. En iyisi ellerine bir kalem verip eleştirdikleri şey her neyse "Al, doğrusunu sen yap" demektir. O zaman susarlar."
📌 Sf. 145
"İnsanın yazgısını arayışları tayin eder bazen de."
📌 Sf. 147
"İnsanın kendi olabilmesi, varlığını böyle idare edebilmesi hem masraflı hem de meşakkatli bir işti ve böyle yaşayanlar her zaman bir bedel ödüyordu. Halbuki başkasını taklit ederek maskelerle dolaşanlar, herhangi bir engelle karşılaşmadan, mutsuz olduklarının farkında bile olmadan yaşayıp gidiyorlardı."
📌 Sf. 193
"Geri kalan ömrünün kaçıncı gününde olduğunu düşündü, telafisi olmayan, yaşayamadığı ne varsa hepsini özledi."
📌 Sf. 261
"Kendine âmâ olan birisi tüm dünyaya sahip olsa ne olur..."
📌 Sf. 289
" Kulakların duymasa da kalbin çok iyi duyuyor bazı şeyleri."
"Bu yorgunluğumuz, hep söyleyemediklerimizden..."
📌 Sf. 348
"Hayal ile gerçeğin sınırlarının birbirine karıştığı yerde herkes aynı dili konuşur, susarak."
Her tür açlığın insanı kıvrım kıvrım sararak için için kemiren dört yanı dikenli bir yılana dönüşmesini gayet güzel yansıtan bir kitaptı. Midenin açlığı da, ruhun açlığı da insan için derin bir ızdıraba dönüşebiliyor. Kendini sağlıkla doyurmayı başarabilenlere ne mutlu... Ana…devamıHer tür açlığın insanı kıvrım kıvrım sararak için için kemiren dört yanı dikenli bir yılana dönüşmesini gayet güzel yansıtan bir kitaptı. Midenin açlığı da, ruhun açlığı da insan için derin bir ızdıraba dönüşebiliyor. Kendini sağlıkla doyurmayı başarabilenlere ne mutlu...
Ana karakterimizin açlıkla beraber her açıdan düştüğünü, çöktüğünü görüyoruz. Değerleri bile azar azar zedeleniyor, aç insan her şeyi yapabilecek hâle geliyor. Bu açlık hem fizikî hem manevî olarak yorumlanabilir. Karakterimizi çepeçevre saran bir yalnızlık hakim gibi ve bu yalnızlık ruhunu; parasızlık da midesini kemirip duruyor.
Bu açlığın getirisi adım adım zihin bulanıklığı da güzel yansıtılmış. Zaten kitap ağırlıklı olarak monologlardan oluştuğundan karakterimizin zihni çarşaf çarşaf seriliyor önümüze ve dolayısıyla karakterin psikolojisi, düşünce akışı satırlardan, kelimelerden gürül gürül taşıyordu, etkileyiciliği üst düzeydeydi. Anlatımı sevdim cidden, hissetmeyen, açlığı bilmeyen böyle yazamazdı diye düşünüyorum. Kitapta kendi kendine konuşmalar ağır basıyor dedim lakin diyaloglar az sayıda olsa da son derece etkiliydiler.
Karakterimizin bazı yerlerde de fevri tepkileri vardı ve sonrasında pişmanlık duyuyor, git geller yaşıyordu, tüm bu zihnindeki ikircikli karmaşaları açlık tetikliyor gibi duruyordu.
Ana karakterimiz tüm bu açlığa ve açlığın tezahürü ızdıraplarına rağmen fazla gururdan ölümü bile göze alabilecek durumda, yardım almak suçmuş gibi ruhuna eziyet ediyor. Bu duruş vesilesiyle de kurguda onur, şeref, dürüstlük ve vicdan kavramları açlık hissinin etrafına örülmüş oluyor.
Kitap boyunca yadırgadığım bir nokta da farklı bir toplumla karşılaşıyor oluşumuz, bizim topluma nazaran bir kültür çatışması hissettiriyordu. Bizim toplumumuzda yer edinmiş olan açı doyurmak, zorda kalana yardım etmek sevaptır anlayışından mütevellit "bir tas çorba, bir ekmek de mi veremiyorsunuz..." diyerekten doyurma iç güdüm kaç defa tetiklendi durdu sayamadım :')
Toplum açlığı görmüyor, yardım etmiyor, fazla bireysellik bencillik getirmiş gibi ama ana karakter ise bu duruma tamamen ters bir yapıda. Gerçi başlarda fazla cömert ve yardımseverken gittikçe bu yönleri de zedeleniyor ama olsundu yine de olabildiğine ruhu geniş, eli bol bir isimsiz karakterimiz avare avare dolaşıyordu Christiana (günümüze göre Oslo) sokaklarında...
Bu açıdan özellikle bakkal ile olan konuşmasını yadırgamıştım, kafamda farklı kurgulanmıştı o kısımlar, umduğumu bulamamak biraz hayal kırıklığı oldu sanırım :') ama oradan topluma yönelik bir eleştirisi olduğu da anlaşılıyor, tok insanlara yönelik "Neden yardım etmiyorsunuz" sitemi vardı.
Bir de sanki sadece yazarın değil, ülke genelinin bir açlık sorunu var gibiydi. Karakterimizin karşılaştığı hemen hemen her insanda da bir yoksulluk kol geziyordu sanki hafiften.
⚠️ Son olarak bu aşağıdaki cümle spoilerımsı sayılabilir, hikâyenin nasıl biteceğinin belli olmamasını isteyenler gardınızı alın ve hemen kaçın bu cümleden, benden söylemesi 😂
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Sonunda açlıktan öleceğini düşünmüştüm ama her zorluğa rağmen umudun diri tutulması mesajı ağır basıyordu kitap boyunca. Bu açıdan şehri terk etmesi şaşırtmıştı beni.
Madem hazır spoiler sekmesi açtım, şu bakkal konusuna da değinmek istiyorum 😅
Bakkalın bilerek çaktırmadan yardım ettiğini sanmıştım ilk karşılaşmalarında ama gerçekten de yanlışlık yaparak vermiş ya parayı, kabullenemiyorum bu kısmı bir türlü :')
Bir de "Eh be adam kendini olduğundan daha iyi göstere göstere açlıktan ölecen nerdeyse, ne gururmuş be!" diyerekten isyanımı da yaptım mı tamam, oh içimde kalmadı, rahatladım 😂
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
⚠️ Spoiler bitti ⚠️
Kitabı okuduğum anda yorum yazmamanın ceremesi... neden bu puanı verdiğimi unutmuşum, nereden kırdım iki puanı hiç bilmiyorum. Neyse artık işte, kitaba puanım buymuş 😅
8/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆☆
------------------------------------------------------------------------
📌Sf. 13
"Her şeyi oluruna, kendimi şen sabaha bırakıyor, mutlu insanlar içinde ben de kaygısız, öne arkaya sallanıyordum. Bulutsuz, berraktı gökyüzü; benim de gönlüm gölgesiz."
📌Sf. 19
"Pencereyle sokak arasında düşünceler mekik dokuyor ama tek söz söylenmiyordu."
📌Sf. 40
"Ve karanlık çepçevre etrafımda pusudaydı; her taraf sessizdi, her şey sessiz. Ama yukarıda edebi musikî, hava, asla susmayan uzak ve sessiz uğultu, devam ediyordu."
📌Sf. 41
"Gemi leşlerinin yüzdüğü bulanık insanlık denizinde bembeyaz bir fenerdim ben."
📌Sf. 42
"Talih çok kere dolambaçlı yollardan gelirdi."
📌Sf. 70
"Vicdan mı, dedin? Delilik etme, bu yoksulluğunda, vicdan senin neyine?"
📌Sf. 125
"İnsan deli olmasa bile, biraz duyarlı bir kalbe sahip olabilirdi pekâlâ. Öyleleri vardır ki, ufak tefek şeyler onları yaşatır da sert bir söz onları öldürür."
📌Sf. 154
"Gülünç olmak istemiyordum, fazla gururdan ölebilirdi insan."
📌38:40 "İnsanoğlu ne yalancı! Çoğu zaman kendimize karşı bile dürüst olamıyoruz..." Film boyunca insanın üzerine öyle bir sağanak sağanak yalanlar boca ediliyor ki en sonunda elinizde nur topu gibi bir koca şüpheyle kalakalıyorsunuz öylece... Gerçi öylece kalakalsak yine iyi lakin…devamı📌38:40
"İnsanoğlu ne yalancı!
Çoğu zaman kendimize karşı bile dürüst olamıyoruz..."
Film boyunca insanın üzerine öyle bir sağanak sağanak yalanlar boca ediliyor ki en sonunda elinizde nur topu gibi bir koca şüpheyle kalakalıyorsunuz öylece...
Gerçi öylece kalakalsak yine iyi lakin o şüphe öyle bir şüphe ki git gide her hücrenizi, iliğinizi, kemiğinizi sarıp sarmalayan sizi gerim gerim sıkıştıran bir sancı gibi adeta baştan aşağı her yanınızla ayaklı bir şüpheye dönüşüveriyorsunuz öylece... Aklınızda tekrarlayan tekdüze aynı sorular... Hangisi gerçek, kim dürüst, kim bencil, ona mı inanmalı, buna mı?..
Peki ya en sonda, o adama güvenmeli mi, emanet edilebilecek biri mi, ben olsam ne yapardım, yoksa kendi ellerimle bir hayat mı karartıyorum taa en başından hem de, doğru mu yaptım, yanlış mı?..
Film bittiği anda zihnim tam olarak böyle bir hâldeydi. Filmde adeta bir başrol yok gibi, başrol sizsiniz, onlarla oturuyor, onlarla konuşuyor, bir köşede her şeye şahit oluyorsunuz. Bir karar verme ihtiyacı hissediyorsunuz, bir yargıya varma ihtiyacı... ama nafile... İnsan aslında ne kadar aciz olduğunu anlıyor, bir yargıya varamamanın, her şeyi bilememenin acizliğini... Bazen ne de kolay hükümler veriyor, niyetler okuyoruz, değil mi? Peki ya ne kadar düşünüp sorgulabiliyoruz bu denli kolay mıdır sahiden diye, bu kolaylık normal mi diye...
Halbuki başkalarının niyetini okumak bir kenara dursun, kendi niyetimizi okumak bile başlı başına bir iş değil midir ki çoğu zaman? Hem de öyle bir iş ki işin içinden çıkmak, kolay kelimesinin yanına yamacına bile yanaşamıyor...
Dürüstlük neden zorlar insanı? En başta da kendimize karşı dürüstlük sanki bir büyük, devasa külfet...
Sanıyorum film bu durumun çünküsünü gayet güzel açıklamış, daha iyi bir cevap bulamıyorum.
📌51:06
"İnsanlar kötü şeyleri unutmak ve yalan da olsa iyi şeylere inanmak ister. Böylesi daha zahmetsizdir."
Bu demek oluyor ki kendimizi olduğumuzdan daha iyi görmek istiyoruz, bunun için kendimizi, davranışlarımızı, düşüncelerimizi daha iyiye dönüştürmek yerine; daha iyiyle örtüp süslediğimiz bir hayali hâlimizi anlatmak daha zahmetsiz geliyor. Sanıyorum zahmet etmeyi öğrenmek kendimizi aşabilmenin ilk adımı, ayaklarımızı sızlatmaktan korkmamaksa bir ufak sancılı cesaret...
Bu zahmete cesaret edemediğimizdeyse hoşlanmadığımız her davranışımıza bir ama, bir bahane bulmamız pek de uzun sürmüyor. Film bu amaların, bahanelerin, yalanların hepsine bencillik ve sahtekarlık diyor ve bir posta da bencillik kavramı üzerine düşündürüyor, hatta bir noktada "Bencil olmazsan hayatta kalamazsın." diyor, sonra da acaba hayatta kalmak için illa bencil mi olmak lazım diye zihnimizi tıkır tıkır kurcalıyor. Zihnim tıkırdarken bu bahaneler arasından şeytanın da fıslamayı en sevdiği cümle şu olabilir diye düşünüyorum: "Ama herkes yapıyor!" Bence en tehlikeli cümle bu, zira insana her şeyi yaptırabiliyor. Böyle anlarda dönüp de "Ama ben herkes miyim ki herkesin yaptığını yapayım" diyip de o şeytanı dumur edebilmek nasıl enfes olurdu diye hayal ediyorum ve "konudan çok mu saptım acaba yine" diye de bir tur sorguluyorum 😅
Velhasılıkelam film üzerine daldığım bütün bu düşüncelerden sıyrılıp da yüzeye çıkarsam artık, buraya kadar anlattıklarımdan filmi gayet beğendiğim anlaşılmıştır zaten. Filmin görselliğini de ayrıca belirterek fazlasıyla hoşuma gittiğini söylemek istiyorum. Kamera her bir açıyı es geçmeden sanki gerçeğin bütün pencerelerini dolanmak ister gibi olayı her yönüyle gözlerimizin önüne sermeye çabaladığını hissettim. Kameranın bir sağa bir sola kayması, bir yukarıdan bir aşağıdan çekmesi ister istemez tüm detaylardan gör der gibiydi ve bu, filmi gözümde şahane estetik kıldı.
Lakin bir parantez açarak şunu da eklemek isterim ki bu tarz eski filmlerin genelinde bazı sahnelerin uzun uzadıya sündürülmüş hissiyatı veren yanına bir türlü alışamıyorum. Filmi ara ara x10 hızına alasım geliyor ama inat ettim, direndim ve filmi hızlandırmadan izledim (bence bir alkışı hak ettim) 😂
Bilmiyorum, siz de hissediyor musunuzdur? Bu tarz yıllar yıllar öncesinin filmlerini izlerken bir yandan sanki o dönemde yaşıyormuşum da film ilk çıktığında sinemaya gitmiş, filmi öyle izliyormuşum gibi hayal ediyorum ve bu hayal değişik, hoş bir izlenim bırakıyor bende. Böyle hayal edince tahammülsüzlüğüme bile tahammül edesim geliyor, sanıyorum ondan filmi hızlandırmadan sabredip izlemeyi başarabildim hahahsjd
Neysem, yeter bu kadar konuştuğum. Sonuç olarak bu sefer de henüz hiç gitmediğim, görmediğim coğrafyaların asla gidemeyeceğim zamanlarına ışınlandık, çok şükür 🎬💫
Ha bir de olur da siz de izlerken ansızın 1950'lerin belki Tokyo'sunda, Kyoto'sunda falan dolanasınız tutarsa bir sokakta karşılaşırız, bir selam verirsiniz belki 🤭🌸
9/10
⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐☆