(@) - Raf

Spoiler içeriyor Yusuf Atılgan'ın, "Aylak Adam"ından sonra okuduğum ikinci kitabı. Ve bu kitap -tabiri caizse- bana sırtımda buzdolabı taşıttı. Aylak Adam'ı okurken de ilk başlarda zorlanmıştım ama sonradan kitap akıp gitmişti sanki. Ama bunu okurken çok yoruldum, özellikle ilk sayfalarda parantez içine…devamıYusuf Atılgan'ın, "Aylak Adam"ından sonra okuduğum ikinci kitabı. Ve bu kitap -tabiri caizse- bana sırtımda buzdolabı taşıttı. Aylak Adam'ı okurken de ilk başlarda zorlanmıştım ama sonradan kitap akıp gitmişti sanki. Ama bunu okurken çok yoruldum, özellikle ilk sayfalarda parantez içine parantez içine parantez... yazılan cümle yarıda kesiliyor, bir parantez açılıyor, bir şeylerden bahsediliyor, ardından parantez kapatılıp benim çoktan unuttuğum diğer cümleye devam ediliyor. Bazı cümleler çok uzun, bazı cümlelerde noktalama işareti hak getire... Yazarken başım ağrıdı bak yine. Büyük ihtimalle tekniğe aşina olmadığım ve yeterli bir birikimim olmadığı için bu kitap, çok zorlayıcı oldu benim için. Hele akrabalık ilişkileri... Benim zaten normalde akrabalık ilişkileri konuşulurken otomatik olarak iq'um eksilere düşüyor, burada işin içinden çıkamadım. Akrabaların isimleri sanki Rusça; hepsini unuttum okurken. Görünmez adamımız Zebercet... Bir laboratuvarda elim bir kaza sonucu değil, büyük ihtimalle fiziksel görüşünüşü ve ağzının laf yapmayışı yüzünden. Kadınlar tarafından bir erkek olarak görünmüyor. Askerlikte yardımcılığını yaptığı subayın(?) evinde kalırken subayın eşi ve kızı yanında her şeyi rahat rahat konuşabiliyorlar, geneleve gittiğinde her zaman görüştüğü kadın "benim küçük askerim" diye dalga geçiyor, bir gün bir bankta oturan otelin sürekli müşterisini beceriksizce otele çağırdığında kadın onu başından savıyor... Çok yalnız bir adam bu Zebercet (ismi bile yalnızlığını yüzüne vurmak için seçilmiş sanki. Otelde çalıştığı süre boyunca tek bir Zebercet bile gelmiyor kalmaya). Büyük ihtimalle son yakını olan babasını da kaybettikten sonra iyice tek başına kalıyor. Hayatı, otel; çok çok önemli bir şey olmadığı sürece terk etmiyor asla. Bir gün otele bir kadın geliyor ve Zebercet'in çöküşü de böylece başlıyor. Çok etkileniyor kadından, takıntı derecesinde (zaten diş fırçalama, ayaklarını yatmadan önce yıkama gibi takıntılarını da okuyoruz) ve ardından beklemeye başlıyor... Rabb'im, öyle bir bekliyor ki, kadın yanımda olsa ezan okuyup adını kulağına "Godot" diye fısıldardım yani. Ve kadın benim ona atadığım ismin hakkını vererek gelmiyor zaten. Zebercet kadının odasını adeta bir mabede çeviriyor. Kadın ışığı yakıp gitmiş, yatak dağınık, kenarda havlusu (zavallı havlu :(), söylediği çay... her şey kadının bıraktığı gibi duruyor. Eğer bıraktığı gibi bekletirse odayı, kadının döneceğine ve onu seveceğine inanıyor. İnsanoğluna umut lazım yaşamak için işte, böyle saçma bir sebeple biraz da olsa hayata tutunuyor Zebercet. Ardından bir gün, yanlışlıkla odadaki bardağın kırılmasıyla bütün büyü bozuluyor (belki artık içten içe gelmeyeceğini anladığı için bilerek ama yanlışlıkla kırılmıştır o bardak o an), odanın ışığı kapanıyor ve odanın kutsallığı bitiyor artık gözünde. Zebercet'in bu yalnızlığı onu hayata, insanlara, en çok da hislerine karşı yabancılaştırıyor. Bir insanın yapabileceği en kötü şeyleri yapıyor ama ne bir panik ne bir utanç ne bir suçluluk hissediyor bunları yaparken (gerçi sonlara doğru biraz suçluluk ve utanç hissediyor galiba, insanların yüzüne bakamıyor çünkü). Aslında tek istediği şey; yalnızlığına çare olacak bir aşk, onu gerçekten sevecek bir sevgili ama nafile... Bir iki yerde olasılıklardan bahsediliyordu kitapta; insanın önüne sunulan sonsuz seçenekler ve seçme özgürlüğü. Ve bilin bakalım, kim asla doğru bir seçim yapmıyor kitap boyunca? :)) Zebercet'in kitap boyu yaptığı tek doğru tercih bıyıklarını kestirmek oldu. Ve sonunda o da yaptığı tercihlerin sorumluluğunu üstlenmeden veya tercihlerinin sonuçlarıyla yüzleşmeye korktuğu için, Emekli Albay gibi kaçtı her şeyden. Bütün bu yaşadığı şeyler karşısında Zebercet'e üzülemedim, sadece yer yer soğukkanlılığı yüzünden dehşete düştüm. Kitabı tam olarak anlayabildiğimi sanmıyorum, eğer bulursam analizini okumayı düşünüyorum ve birkaç sene sonra tekrar okumayı planlıyorum. Anlamadığım bir şeye de sırf anlamadığım için düşük puan vermek yerine puan vermemek daha mantıklı geldi bana.

eiivitsi 3 years ago

Duygular Sözlüğü

Tiffany Watt Smith

1 Gönderi

"Yukarı bakın. Bulutlara. Rüzgarsız gökyüzünde gri ve ciddiler mi? Yoksa hafif bir esintide tutamlar halinde kaygısızca dalgalanıyorlar mı? Alaca kırmızı günbatımına bulanmış ufuk, arzuyla dolup öfkelenmiş mi? (...) Bulutlara bakın, bir duygunun her şeyin rengini bir anlığına değiştirdiğini görebilirsiniz." Duygular…devamı"Yukarı bakın. Bulutlara. Rüzgarsız gökyüzünde gri ve ciddiler mi? Yoksa hafif bir esintide tutamlar halinde kaygısızca dalgalanıyorlar mı? Alaca kırmızı günbatımına bulanmış ufuk, arzuyla dolup öfkelenmiş mi? (...) Bulutlara bakın, bir duygunun her şeyin rengini bir anlığına değiştirdiğini görebilirsiniz." Duygular Sözlüğü'nde kapakta da belirtildiği gibi, A'dan Z'ye, toplamda 154 duygunun tanımı, ne zaman tanımlandıkları, kelimelerin kökeninin nereden geldiği gibi konulara, kısaca değiniliyor. Tanımını bildiğimiz, zaman zaman hissettiğimiz ama isimlendirmediğimiz duyguların, bir başka kültür tarafından da yaşandığını ancak onların bu duyguyu isinlemlendirdiğini görmek gayet keyifli ve aynı zamanda da sinir bozucuydu. Çünkü bazı duyguları okurken "Bunu biz nasıl isimlendirmemişiz?!" diye içimden atalarımıza sitem ettim biraz. Aslında bu isimlendirmeler sayesinde, okurken zaman zaman farklı kültürlerin hayatı algılayış biçimleriyle ilgili de biraz fikir sahibi oluyorsunuz. Benim kitapta en çok sevdiğim kısım, kelimelerin kökenleriyle ilgili verilen bilgilerdi. Bazı duygular o kadar farklı yerlerden gelip o kadar farklı bir şekilde evrilmiş ki insanın aklına ve uydurma gücüne (yaratıcılık asla değil) bir kere daha şaşırdım okurken. (Mesela: "Panik sözcüğünün kökenleri Yunan mitolojisine dayanıyor; insanların yaşamadığı vahşi yerlerde gezginlerin hissettiği ani ve açıklanamaz dehşet, anlamına geliyor. Ancak sonradan anlıyorlar ki yabani, ağaç ya da kaya kılığına bürünüp gizlenen yarı insan yarı keçi tanrı Pan ile karşılaşmışlar. Pan gürültülü ayinlerin dere beyiydi ve takipçileri onu kendilerinden geçtikleri partilerle kutluyorlardı. Panik böylece açıklaması zor bir korkulu ve endişeli bekleyişle, tehlikeli olabilen kolektif bir akıldışılık tarafından ele geçirilme hissiyle bağdaştırıldı.") Dilin ve kültürün, yok olmamak adına, sürekli değişen ve gelişen dünyaya ayak uydurduğunu biliyordum ama duygularda da işin bu şekilde işlediğini düşünmemiştim hiç. Yazar, bazı duygulara hiç beklemediğim açılardan yaklaşmış; olumsuz olarak etiketlediğimiz, olumlu bir sonuç getireceğine ihtimal vermediğim bazı duyguların, ayarında hissedildiğinde gayet olumlu sonuçlara ulaştırabileceğinden bahsetmiş -tabii araştırmalarla desteklemiş bunu da. Ayrıca kitapta bazı duygular; bazen film karakterleriyle, bazen de hikâye veya romanlarla örneklendirilmiş. Baktığım filmlerin ve kitapların neredeyse hepsi de birbirinden güzel duruyordu, onları da aldım listeye. Kitabın etinden, sütünden, her şeyinden faydalandım yani. Ben çok severek okudum, size de tavsiye ederim. Neredeyse kitabın hepsini alıntıladım sayılır zaten 1000kitap'ta, ne zaman telif yiyeceğim, diye korkuyla ve tedirginlikle bekliyorum şu an. Ayrıca ecnebilerin "mansplaining" olarak ifade ettikleri, "erkeklerin, bir şeyi, kadınlara küçümseyici bir tavırla anlatması" kavramını, çevirmen çok güzel bir şekilde "açükleme" olarak çevirmiş. Ben daha önce başka bir yerde rastlamamıştım buna, eğer bu kelimeyi çevirmen bulduysa harika bir iş çıkarmış, bunu kelime dağarcığıma kazandırdığı için teşekkür ederim. :')

eiivitsi 3 years ago

The Menu

Mark Mylod

174 Gönderi

Spoiler içeriyor Çok merak ettiğim, beklentimin de çok yüksek olduğu bir filmdi. Filmi izlerken keyif aldım ama sürekli "bu filmin verdiği bir mesajı, bu karakterlerin temsil ettiği bazı semboller olmalı" diye düşünerek izledim filmi. Şefi Tanrı, yanında çalışanları hiçbir şeye itiraz etmeden…devamıÇok merak ettiğim, beklentimin de çok yüksek olduğu bir filmdi. Filmi izlerken keyif aldım ama sürekli "bu filmin verdiği bir mesajı, bu karakterlerin temsil ettiği bazı semboller olmalı" diye düşünerek izledim filmi. Şefi Tanrı, yanında çalışanları hiçbir şeye itiraz etmeden hemen uygulayan melekler, müşterileri de insanlık olarak düşünmeye çalıştım ama yine de bir şeyler oturmadı. Özkan Uğur'un da dediği gibi "OLDURAMADIM". Filmde Tyler karakterinin feci hâlde itaatkar olduğunu görüyoruz. Şef mail atıyor, herkesin öldürüleceğini önceden söylüyor ve bunu kimseye söylememesi gerektiğini söylüyor, Tyler bunu harfiyen uyguluyor. Şef sus diyor, Tyler susuyor. Şef tarafından eleştirilmek, onun tarafından sevilmemek Tyler için bir zulüm. Yobaz bir inananı temsil ediyor olabilir diye düşündüm. Yobaz ama aynı zamanda yüzeysel. Bütün terimlere hâkim, her şeyi biliyormuş gibi görünüyor ama Şef mutfağa geçirince yemek yapmada çuvallıyor. Bu durum, münafıklığı temsil ediyor olabilir diye düşündüm ve bu ikiyüzlülük karşısında Şef tarafından cezalandırılıyor. Margot tam bir isyankar, orada olmaması gereken bir kişi. Her şeyin mükemmel bir şekilde tasarlandığı ve kusursuz bir şekilde planlandığı bir "evrene" plansız bir şekilde gelen bir misafir. Diğerleri her ne kadar isyan ediyormuş gibi görünseler de aslında herkes bir şekilde kaderine razı. Bir tek Margot'nun sonuna kadar mücadeleye devam eden biri olduğunu görüyoruz. Margot'nun, Şef'in yardımcısı olan kadınla yaşadığı dövüş sahnesi, kadının onu düzeni bozmakla suçlaması bana, Hz. Adem (a.s.) yaratılırken meleklerin "Dünyada fesat çıkaracak ve kan dökecek birini mi yaratacaksın?" diye sorduğu ayeti hatırlattı. Margot, Hz. Adem (a.s.)'ı değil, Tanrı'nın planına uymayan bir inançsızı temsil ediyor olabilir. Ama burada da şu sorulara cevap bulamadım: 1) Eğer Şef, Tanrı'yı temsil ediyorsa annesi neyi temsil ediyor olabilir? Çünkü hiçbir semavi dinde Tanrı'nın ana-babası yok diye biliyorum ben. 2) Şef, restoranın sahibini, olmasaydı ben de olmazdım, benim de sahibim sayılır, diyerek tanıtıyor ama ardından düşmüş melek olarak denize batırıyor adamı. Tanrı iyiliği, şeytan kötülüğü temsil ettiği için kötülük olmasa iyilik de olmazdı, gibi bir düşünceyle yazılsa bile saçma geldi bana. Burası da benim analizime uymuyor. 3) Şef'in, Margot'ya yanına katılması teklifi. Peygamberlik gibi mi algılamalıyız? Ama peygamberler de insan, insanüstü bir mertebeye nasıl geçiş yapacak? Ayrıca genelde peygamberleri kurtarıcı olarak görürüz. Ama filmde kimse kurtulamadı ve bu durumun, Margot'nun da pek umurunda olduğunu söyleyemeyiz. Ve diğer bütün insanlar gibi Margot da günahkâr tabii ki... İlk başta insanlığı yaratıp sonradan insanların bu insanlıktan çıkmış hâllerini görüp eserini beğenmeyen bir Tanrı'yı da sembol ediyor olabilir Şef. Son sahnede Şef, her şeyin ne kadar da anlamsız olduğunu göstermek için aşırı dandik bir tatlıyla her şeyi ateşe veriyor. Bir nevi kendini de cezalandırıp öldürdüğünü düşünebiliriz yani. Ve tüm bunlara gerçekten isyan edip karşı çıkan Margot'yu da gitmesine izin vererek ödüllendiriyor olabilir. Yani ben bir şeyleri kaçırıyor olabilirim veya bayağı sallamış da olabilirim. Ama eğer bu film, sembolik bir film değilse hiç olmamış diyebilirim. :D Eğer bütün bunlar bir şeyi temsil etmiyorsa hiç beğenmedim, eğer bir şeyleri temsil ediyorsa tutarlı bulamıyorum. O yüzden bu filme puanım yok, veremiyorum çünkü. Sonuç olarak: biz Emine Beder'den devam...

eiivitsi 3 years ago

Cehennem Çiçeği

Alper Canıgüz

5 Gönderi

Spoiler içeriyor Kuşku uyandıran bir cinayet, gizem, macera, aşk, ihanet, yengeler... ...ve bol bol varoluş sancıları. Henüz beş yaşında, eperkenden farkındalık kazanarak hayatı kendine zindan eden Alper Kamu, başka bir cinayetle daha karşımızda. Bu sefer kitapta üç cinayet okuyoruz gibi bir şey…devamıKuşku uyandıran bir cinayet, gizem, macera, aşk, ihanet, yengeler... ...ve bol bol varoluş sancıları. Henüz beş yaşında, eperkenden farkındalık kazanarak hayatı kendine zindan eden Alper Kamu, başka bir cinayetle daha karşımızda. Bu sefer kitapta üç cinayet okuyoruz gibi bir şey aslında. Maktullerden biri Alper'in amcası, biri mahalleye yeni taşınan komşunun en küçük oğlu ama üçüncüyü söylersem ağır bir spoiler olacağı için ve zaten yazmaya da elim varmadığı için yazmıyorum. Amcasının katili, eski eşine duyduğu aşk... (yani esasında bir cinayet değil ama ben biraz şov yapmak istedim.) Asıl peşine düştüğü gizemli cinayet ise on iki yaşındaki abisi tarafından öldürülen komşunun oğlunun cinayeti. Ama bu durum, küçük dedektifimizin aklına hiç yatmıyor ve beceriksiz yetkililerin elinden, ipleri kendi eline alıyor yine. Yani şu Alper Kamu olmasa Adalet'i kim bulup çıkaracaktı üstü tozla kaplanmış kutulardan? Kitap gayet keyifli ve akıcıydı. Yine, yeni, yeniden Alper'in babasına karşı hissettiği o sevgiyi, onu kaybetmekten korkmasına rağmen onun iyiliğini düşünüp terk edilmeyi göze alarak onu uzaa...ak diyarlara gönderme isteğini okumak beni çok duygulandırdı. Yani tabiri caizse, babasını, aşık olduğu kadını gazinolardan çekip çıkarmaya çalışan jönler gibi kurtarmaya çalışıyor bu hayattan -ve annesinden. Gerçi bu sefer, annesini de sevdiğini kabullenebildi sonunda. Bu dünyayı, Alper'in minicik entelektüel gözlerinden görmek bazen komik, çoğu zaman düşündürücü ve hüzünlü oldu benim için. İnsanların davranışlarının nasıl bir domino taşı gibi birbirini etkilediğini ve maalesef o taşlar gibi insanları da (özellikle çocukları) nasıl o ilişki ve davranış modeline düşürdüğünü gördüm bir kez daha. Sen bir hakaret ettiğinde, çocuk bin küfür sıralayacak; sen bir tokat attığında çocuk, en ufak yanlışında kardeşinin elini sıcak demire basacak; sen çocuğa kendini yük gibi hissettirdiğinde, çocuk oturup öz yıkımını planlayacak... Ufak gördüğümüz şeyler zamanla bir çığa dönüşecek ve o çığın altında kimin kalacağı da belki de çok geç olmadan bilinmeyecek. Sonuç olarak: "Hafıza acı anıları siler, geriye hiç büyümeyen bir çocuğun hikâyesi kalır."