elif_f (@elif_f)

Gönül Heybesinde Bir Ömür Biriktirmek: Kış Hasadı Modern dünyanın gürültüsü ruhumuzu her geçen gün biraz daha boğarken, bazen öyle bir sese, öyle bir nefese denk geliriz ki yönümüzü yeniden kalbimize, yani asıl vatanımıza çeviririz. Son zamanlarda satırları arasında kaybolduğum, daha…devamıGönül Heybesinde Bir Ömür Biriktirmek: Kış Hasadı Modern dünyanın gürültüsü ruhumuzu her geçen gün biraz daha boğarken, bazen öyle bir sese, öyle bir nefese denk geliriz ki yönümüzü yeniden kalbimize, yani asıl vatanımıza çeviririz. Son zamanlarda satırları arasında kaybolduğum, daha doğrusu kendimi bulduğum Shems Friedlander’ın Kış Hasadı adlı eseri, benim için tam olarak böyle bir durak oldu. Alt başlığında yer alan "Bob Dylan’dan Mevlânâ’ya" ifadesi, aslında bir insanın dış dünyadan iç dünyaya, nefsin basamaklarından ruhun dinginliğine doğru yaptığı o muazzam hicretin bir özeti niteliğinde. Batı’nın Ritmini Doğu’nun Sükûnetiyle Yoğurmak Shems Friedlander, sadece bir yazar değil; o bir ressam, fotoğrafçı, grafik tasarımcı ve her şeyden önemlisi, modern zamanların içinde bir derviş. 1940’ların Brooklyn’inden, 60’ların o fırtınalı Amerikan entelektüel ve sanatsal çevresinden geçip yolu tasavvufun berrak pınarına, Hz. Mevlânâ’nın potasına çıkan bir bilge. Kitap, yazarın Bob Dylan, Allen Ginsberg gibi Batı kültürünü şekillendiren figürlerle kesişen gençlik yıllarından başlayarak, İstanbul’un ve Konya’nın manevi iklimine uzanan o uzun, ince yolu anlatıyor. Friedlander’ın hayat hikayesi bana bir kez daha hatırlattı ki; aramakla bulunmaz ama bulanlar ancak arayanlardır. Batı’nın sunduğu tüm maddi ve sanatsal zirveleri tatmış bir ruhun, nihai huzuru bir zikir halkasında, bir dervişin sessiz tebessümünde bulması, modern insanın çıkmazlarına tutulmuş en net aynadır. Bir Ömrün Hasadı ve Kalbin Zikri Kitaba adını veren "Kış Hasadı" kavramı, ömrün son demlerinde geriye dönüp bakıldığında heybede kalan o saf, temiz manevi meyveleri simgeliyor. Tasavvuf, insanın kendi içindeki karanlığı eritme ve kalbini tamamen "O"nunla doldurma yolculuğudur. Friedlander bu eserinde, tasavvufun derin teorik kalıplarını değil, bilakis bizzat yaşadığı, kokladığı, hissettiği hallerini bizlere aktarıyor. Muzaffer Ozak Efendi gibi büyük maneviyat önderlerinin dizinin dibinde diz çöken yazar, bize aşkın ve teslimiyetin kelimelerle değil, ancak "hâl" ile bulaşacağını gösteriyor. Kitapta beni derinden sarsan ve tasavvufi neşveyi en duru haliyle özetleyen şu alıntı, günlerce zihnimde yankılandı: Sufizm bir kütüphane dolusu kitap okumakla ilgili değildir. Sufizm, kalbin üzerindeki pası silmek ve onu İlahi olanın yansıyabileceği bir ayna haline getirmektir. Gerçek zikir, sadece dilin dönmesi değil, kalbin her atışında O’nu sayıklamasıdır. Nihai Bir Uyanış Daveti, benim nazarımda sadece bir hatırat veya biyografi değil; modern çağın tam ortasında kaybolmuş ruhlara bir pusula, bir uyanış davetidir. Şöhretin, paranın ve alkışların insan ruhunu doyurmaya yetmediğini, asıl zenginliğin fakriyet bilincinde ve teslimiyette saklı olduğunu fısıldıyor. Bu kitabı bitirdiğimde, kendi iç dünyamın muhasebesine daldım. Kendi "kışım" geldiğinde, heybemde hangi hasatları barındıracağım? Dünya sürgününde biriktirdiklerim mi, yoksa kalbime nakşettiğim o ezeli aşk mı kalacak geriye? Friedlander bize gösteriyor ki, arayış nerede başlarsa başlasın, doğru bir rehber ve samimi bir kalple çıkılan yolun sonu daima Aşk’a çıkıyor.

elif_f 2 weeks ago

Cinnet

Stanley Kubrick

173 Gönderi

Cinnet, sadece bir korku filmi değil, aynı zamanda izolasyonun, çürümenin ve bir adamın aklını yitirmesinin klostrofobik bir anatomisidir. Stanley Kubrick, Overlook Oteli'nin her bir halı desenini, her bir simetrik koridorunu, izleyicinin ruhuna işleyecek şekilde kurgulamıştır. Stephen King'in romanından yola çıkan…devamı

elif_f 2 weeks ago

Siddhartha

Hermann Hesse

59 Gönderi

Hermann Hesse'nin Siddhartha adlı eserini bitirdiğimde, kitabın aslında bir insanın hakikati arayış hikâyesinden çok daha fazlasını anlattığını düşündüm. Çünkü Siddhartha'nın çıktığı yol, yalnızca bir karakterin yolculuğu değil; insanın kendi nefsini, kalbini ve varoluşunu tanıma çabasının sembolü gibiydi. Kitap boyunca dikkatimi…devamıHermann Hesse'nin Siddhartha adlı eserini bitirdiğimde, kitabın aslında bir insanın hakikati arayış hikâyesinden çok daha fazlasını anlattığını düşündüm. Çünkü Siddhartha'nın çıktığı yol, yalnızca bir karakterin yolculuğu değil; insanın kendi nefsini, kalbini ve varoluşunu tanıma çabasının sembolü gibiydi. Kitap boyunca dikkatimi çeken şey, hakikatin başkasından öğrenilemeyeceği fikri oldu. Siddhartha bilgelerin yanında bulunuyor, dinliyor, düşünüyor; fakat aradığı huzuru hiçbir öğreti içinde bulamıyor. Çünkü bazı gerçekler vardır ki kitaplardan okunmaz, nasihatlerle edinilmez; insan onları yaşayarak kavrar. Bu yönüyle eser bana tasavvuftaki "kendini bilen Rabbini bilir" sözünü hatırlattı. İnsan bazen en uzun yolu kendi içine yürümek için kat eder. Hesse'nin dili sade görünse de satırların arasında derin bir tefekkür gizli. Siddhartha'nın nehirle kurduğu ilişki özellikle dikkat çekici. Nehir, kitapta yalnızca akan bir su değil; zamanın, sabrın ve teslimiyetin sembolü hâline geliyor. Tasavvuf geleneğinde kâinattaki her varlığın bir hikmet taşıdığı düşünülür. Siddhartha da hakikati bir mürşidin sözlerinden değil, nehrin sessizliğinden öğreniyor. Çünkü bazen en büyük dersler konuşanlardan değil, susanlardan alınır. Kitabı okurken insanın dünya ile ilişkisini de yeniden sorguluyoruz. Makam, servet, haz ve arzular peşinde geçen yılların sonunda Siddhartha'nın yine kendine dönmesi, bana Nurettin Topçu'nun sıkça vurguladığı iç muhasebeyi hatırlattı. İnsan ne kadar uzağa giderse gitsin, sonunda kendi kalbine döner. Asıl yolculuk da orada başlar. Siddhartha, bana göre bir roman olmanın ötesinde, insanın kendi içine yönelmesi için yazılmış uzun bir tefekkür metni. Kitabı kapattığımda aklımda kalan şey olaylar değil, şu soruydu: İnsan gerçekten neyi arıyor? Belki de bütün ömrümüz, cevabını bildiğimizi sandığımız bu sorunun peşinde geçiyor. Siddhartha'nın hikâyesi ise bize, hakikatin uzak diyarlarda değil; sabırla dinlenen bir kalbin derinliklerinde saklı olabileceğini fısıldıyor.

elif_f 3 weeks ago

Karartma Geceleri

Rıfat Ilgaz

16 Gönderi

Rıfat Ilgaz'ın Karartma Geceleri romanı, bir dönemi anlatırken dönemin insanında bıraktığı izi de hissettiren eserlerden biri. Kitap boyunca yalnızca savaş yıllarının gölgesini değil, düşüncelerinden dolayı sıkışan, yalnızlaşan ve görünmez hâle gelen insanların dünyasını da görüyoruz. Ilgaz, bunu büyük iddialarla değil;…devamı

elif_f 3 weeks ago

Cennetin Çocukları

Majid Majidi

70 Gönderi

Bazı filmler vardır; büyük olaylar anlatmaz, gürültülü sahneler kurmaz, izleyiciyi şaşırtmaya çalışmaz. Fakat bittiğinde insanın içinde sessiz bir iz bırakır. Cennetin Çocukları da tam olarak böyle bir film. Günümüz sinemasının alıştırdığı gösterişli hikâyelerin aksine, bir çift kaybolan ayakkabının peşinden insanlığın…devamı

elif_f 1 month ago

Göğü Delen Adam

Erich Scheurmann

32 Gönderi

Modern dünyanın insanı yorması yeni bir mesele değil; fakat bazı kitaplar vardır ki bu yorgunluğu sadece anlatmaz, onun ruhunu deşifre eder. Göğü Delen Adam da tam olarak böyle bir eser. İlk bakışta sade bir anlatı gibi görünse de, satır aralarında…devamıModern dünyanın insanı yorması yeni bir mesele değil; fakat bazı kitaplar vardır ki bu yorgunluğu sadece anlatmaz, onun ruhunu deşifre eder. Göğü Delen Adam da tam olarak böyle bir eser. İlk bakışta sade bir anlatı gibi görünse de, satır aralarında medeniyetin hızına, insanın kendi özünden uzaklaşmasına ve modern hayatın görünmeyen çürümesine yöneltilmiş derin bir eleştiri taşır. Kitabın yazarı Erich Scheurmann, Batı uygarlığını dışarıdan bir gözle değerlendirmeyi tercih eden yazarlardan biridir. Onun en dikkat çekici yönü, eleştirisini öfke üzerinden değil; sade, sakin ve neredeyse masum bir anlatım üzerinden kurmasıdır. Bu yüzden kitap bağırmaz, suçlamaz; fakat okurun zihninde uzun süre yankılanan sorular bırakır. Scheurmann’ın kalemi, modern insanın “ilerleme” dediği şeyin gerçekten bir gelişim olup olmadığını sorgular. Kitabın merkezinde, Samoa’dan gelen bir ada insanının Avrupa medeniyetine bakışı yer alır. Fakat burada asıl mesele bir kültür çatışması değildir. Asıl mesele, insanın kendi kurduğu dünyanın içinde nasıl yabancılaştığıdır. Şehirlerin gürültüsü, saatlere bağlı yaşamak, sürekli yetişme telaşı, kalabalık içinde büyüyen yalnızlık… Kitap bütün bunları bir “uygarlaşma belirtisi” değil, insanın doğadan ve kendinden kopuşu olarak ele alır. Özellikle modern hayatın ritmine dair yaptığı tespitler bugün hâlâ şaşırtıcı derecede günceldir. İnsanların zamana sahip olmak isterken aslında zamanın kölesi hâline gelmesi, ihtiyaçların çoğalırken huzurun azalması ve eşyanın insanın önüne geçmesi kitap boyunca hissedilen temel düşüncelerdendir. Bu yüzden eser sadece kendi dönemini anlatmaz; bugünün insanına da ayna tutar. “Göğü Delen Adam”, klasik anlamda olay örgüsü güçlü bir roman değildir. Gücünü düşünceden alır. Okuyucuyu sürükleyen şey merak değil, farkındalıktır. Kitabı bitirdiğinizde akılda kalan şey karakterler değil; insanın gerçekten nasıl yaşaması gerektiğine dair zihinde oluşan o sessiz sorgulamadır. Belki de kitabın en etkileyici yanı şudur: Modern dünyanın içinde yaşayan insana, unuttuğu sade hakikatleri yeniden hatırlatır. Çünkü bazen en büyük eleştiri, yüksek sesle yapılan değil; insanı kendi hayatına yeniden baktıran eleştiridir.

elif_f 1 month ago

Mutlu Olma Sanatı

Arthur Schopenhauer

31 Gönderi

Mutlu Olma Sanatı, klasik kişisel gelişim anlayışının tam karşısında duran bir eser. Kitap, mutluluğu sürekli neşeli olmak ya da hayata romantik bir gözle bakmak üzerinden değil; insan doğasını, arzuları ve hayatın gerçeklerini anlamak üzerinden değerlendiriyor. Schopenhauer burada oldukça sert ama…devamı

elif_f 2 months ago

Bülbülün Kırk Şarkısı

İskender Pala

10 Gönderi

“Adını andıkça kalbim toparlanıyor, sanki dağılmış bir hayat yeniden yolunu buluyor.”

elif_f 2 months ago

When Life Gives You Tangerines

Im Sang-choon

208 Gönderi

Uzun bir süreden sonra gözyaşlarımı sile sile izlediğim bir dizi oldu :( “Hayat sana mandalinalar verdiğinde, mesele onların tadı değil… onları kiminle paylaştığındır.”

elif_f 2 months ago

Bitmeyen Sınav

Vidhu Vinod Chopra

28 Gönderi

Bugünün dünyasında başarı hikâyeleri genellikle parlak, hızlı ve “kolay” gösterilir. Oysa bu film, başarıyı bir sonuç değil; sabrın, inancın ve vazgeçmeyişin uzun bir yürüyüşü olarak resmediyor. Vidhu Vinod Chopra’nın sade ama etkili yönetimi, hikâyeyi dramatize etmek yerine gerçekliğin içinde tutmayı…devamı