(@) - Raf

Zaman Döngüsünde Hafif Ama Etkili Bir Hikâye Palm Springs, zaman döngüsü temasını klasik kalıpların dışına çıkararak hem eğlenceli hem de düşündürücü bir şekilde ele alıyor. Bir düğün günü içinde sıkışıp kalan karakterler üzerinden ilerleyen hikâye, tekrarın getirdiği anlamsızlık hissini hafif…devamı

ozyhandias 5 months ago

Deney

Paul Scheuring

18 Gönderi

Gücün Zehirleyici Etkisi Üzerine Bir Deney Das Experiment, gücün ve kontrol yetkisinin insan psikolojisi üzerindeki yıkıcı etkisini çarpıcı bir şekilde ortaya koyan bir yapım. Film, sıradan insanların belirli roller altında ne kadar hızlı değişebileceğini ve otoritenin nasıl bir “zehir etkisi”…devamıGücün Zehirleyici Etkisi Üzerine Bir Deney Das Experiment, gücün ve kontrol yetkisinin insan psikolojisi üzerindeki yıkıcı etkisini çarpıcı bir şekilde ortaya koyan bir yapım. Film, sıradan insanların belirli roller altında ne kadar hızlı değişebileceğini ve otoritenin nasıl bir “zehir etkisi” yaratabileceğini gözler önüne seriyor. Hikâye, bir grup gönüllünün katıldığı simülasyon deneyine dayanıyor. Katılımcılar “gardiyanlar” ve “mahkûmlar” olarak ikiye ayrılıyor ve kısa sürede bu yapay düzenin gerçekliğe dönüştüğünü izliyoruz. Toplumda sıradan bir birey olarak oldukça “normal” görünen insanların, ellerine otorite geçtiğinde ne kadar hızlı ve sert bir şekilde zalimleşebildiğine şahit oluyoruz. Böyle bir ortamda doğruluk, adalet ve vicdan gibi kavramların geri planda kalıp yerini doğrudan güce bırakması, filmin en çarpıcı yönlerinden biri. İnsan fıtratının, böylesi hiyerarşik bir düzende ne kadar kolay bozulabildiğini de oldukça net görüyoruz. Bu da bize, gücün değil adaletin belirleyici olduğu ve bireylerin mümkün olduğunca eşit şartlara sahip olması gerektiğini çarpıcı bir şekilde hatırlatıyor. Filmi benzerlerinden ayıran en önemli taraf, olayları abartıya kaçmadan, oldukça gerçekçi ve rahatsız edici bir doğallıkla sunması. İzlerken “bu kadar da olmaz” demek yerine, “bu gerçekten olabilir” hissi ağır basıyor. Zaten bu yönüyle Stanford Prison Experiment ile olan benzerliği de filmin etkisini daha da artırıyor. Oyunculuklar ve atmosfer, bu gerilimi sürekli diri tutmayı başarıyor. Mekânın darlığı ve kapalı ortam hissi, izleyiciyi de deneyin bir parçasıymış gibi içine çekiyor. Bu da filmi yalnızca izlenen bir hikâye olmaktan çıkarıp, hissedilen bir deneyime dönüştürüyor. Öznel yorum olarak, film beni en çok insan doğasına ve evrimsel temellendirmeye dair düşüncelere itti. Güç verildiğinde sınırların ne kadar hızlı aşılabileceğini görmek, ister istemez rahatsız edici bir farkındalık yaratıyor. Evrimsel olarak zihinsel açıdan diğer primatlardan ayrışmış olsak bile, imkanlar el verdiği takdirde hâlâ ilkel dürtülerimizin ne kadar kolay devreye girdiğini ve bizi yönlendirebildiğini görmek hem çarpıcı, hem de acı verici. Bu yönüyle film, yalnızca bir kurgu değil; aynı zamanda insanın karanlık tarafına tutulmuş bir ayna gibi. Kısacası, Das Experiment, gücün ve otoritenin insan üzerinde nasıl bir zehir etkisi yaratabileceğini etkileyici bir şekilde anlatan, izledikten sonra da zihinde kalmaya devam eden bir yapım. Ders alınması gereken bir yapıt. İyi seyirler.

ozyhandias 5 months ago

Görevimiz Tehlike - Son Hesaplaşma

Christopher McQuarrie

26 Gönderi

Bir Tom Cruise Klasiği Tom Cruise, Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One ile serinin çıtasını bir kez daha yukarı taşıyor. Ekip dinamiğinin yine ön planda olduğu film, aksiyonu sadece izletmekle kalmayıp izleyiciye hissettirmeyi başarıyor. Hikâyenin merkezinde bu kez yapay…devamı

ozyhandias 5 months ago

The Shadow's Edge

Larry Yang

19 Gönderi

Yaşlı Efsane Kurttan Gençlere Taş Çıkartacak Yeni Yapıt Aksiyon sinemasının yıllara meydan okuyan isimlerinden Jackie Chan, bu kez yalnızca fiziksel becerileriyle değil, günümüzün karmaşık ve dijital dünyasına dokunan bir hikâyeyle karşımıza çıkıyor. Yeni filminde; klasik aksiyon anlatılarından farklı olarak bireysel…devamıYaşlı Efsane Kurttan Gençlere Taş Çıkartacak Yeni Yapıt Aksiyon sinemasının yıllara meydan okuyan isimlerinden Jackie Chan, bu kez yalnızca fiziksel becerileriyle değil, günümüzün karmaşık ve dijital dünyasına dokunan bir hikâyeyle karşımıza çıkıyor. Yeni filminde; klasik aksiyon anlatılarından farklı olarak bireysel kahramanlık yerine ekip çalışmasının ön plana çıkarıldığı, koordinasyon ve ortak aklın belirleyici olduğu bir yapı sunuluyor. Bu yönüyle film, izleyiciye hem nostaljik hem de yenilikçi bir deneyim vadediyor. Filmin çıkış noktası oldukça dikkat çekici: Eski bir askerin, manevi evlatlarının geleceğini garanti altına almak adına kusursuzca planladığı bir “kripto hırsızlığı” girişimi ve bu planı çözmekte zorlanan bir polis ekibi. Teknolojinin zirve yaptığı, yapay zekânın bile yetersiz kaldığı bu noktada çözüm, ironik bir şekilde geçmişte aranıyor. İşte tam da burada, emekliliğin sessizliğine çekilmiş kahramanımız yeniden sahneye çağrılıyor. Bu tercih, filmin temel çatışmasını yalnızca “iyi-kötü” ekseninde değil; “eski-yeni”, “insan-makine” karşıtlığı üzerinden de kurduğunu gösteriyor. Filmi benzerlerinden ayıran en önemli unsur, aksiyonun yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda zihinsel bir mücadeleye dönüşmesi. Kripto para, yapay zekâ ve dijital güvenlik gibi günümüzün popüler ve bir o kadar karmaşık konularının hikâyeye entegre edilmesi, filmi sıradan bir aksiyon yapımının ötesine taşıyor. Yapay zekâ ne kadar yetersiz kalmış gibi gösterilip kahramanımızdan yardım istense de, tamamen göz ardı edilmeyip operasyon sürecinde aktif şekilde kullanılması ve hatta kahramanımız tarafından da takdir edilmesi; filmin teknolojiye ve yeniliğe karşı düşmanca bir tavır takınmadığını göstermesi açısından oldukça hoş bir detay. Ancak bu teknik katman, anlatımı ağırlaştırmak yerine daha dinamik ve merak uyandırıcı hâle getiriyor. Bununla birlikte, Jackie Chan’in sinemasına özgü o estetik aksiyon sahneleri yine tüm ihtişamıyla karşımızda. En etkileyici taraf ise, 71 yaşına gelmiş olmasına rağmen hâlâ dublör kullanmadan sahnelerde yer alması. Bu durum yalnızca fiziksel bir başarı değil, aynı zamanda sinemaya duyduğu bağlılığın ve disiplinin açık bir göstergesi. Onu “efsane” yapan şeyin yalnızca geçmişte yaptıkları değil, hâlâ üretmeye ve zorlamaya devam etmesi olduğunu bir kez daha anlıyoruz. Subjektif olarak söylemem gerekirse, filmi izlerken zaman zaman duygulandım. Özellikle yılların eskitemediği bir ismin hâlâ bu kadar özveriyle sahnede oluşu, ister istemez insanda saygı ve hayranlık uyandırıyor. Bu yalnızca bir film değil; aynı zamanda bir kariyerin, bir disiplinin ve bir tutkunun devam ettiğini gösteren bir kanıt gibi hissettiriyor. Kısacası, bu yapım; geçmişin ustalığı ile bugünün dinamiklerini bir araya getiren, hem nostaljik hem de çağdaş bir deneyim sunuyor. Aksiyon severler için zaten kaçırılmayacak bir film; ancak bunun ötesinde, sinemada emeğin ve sürekliliğin ne anlama geldiğini görmek isteyenler için de oldukça değerli. İyi seyirler.

ozyhandias 1 year ago

İslam Öncesi Mekke Dönemi ve Hz. Muhammed

İhsan Süreyya Sırma

2 Gönderi

Batılı taraflarca da "Tarihin en etkili insanı" olarak nitelendirilen Hz. Muhammed (s.a.v.)'in hangi şartlar altında peygamberlik vazifesine büründüğü ve altından başarıyla kalktığını, atıflarla birlikte gözler önüne seren bir eser. Gözüme çarpan ilk detay yazarın kavram tanımları konusundaki profesyonelliği oldu. İhsan…devamıBatılı taraflarca da "Tarihin en etkili insanı" olarak nitelendirilen Hz. Muhammed (s.a.v.)'in hangi şartlar altında peygamberlik vazifesine büründüğü ve altından başarıyla kalktığını, atıflarla birlikte gözler önüne seren bir eser. Gözüme çarpan ilk detay yazarın kavram tanımları konusundaki profesyonelliği oldu. İhsan Süreyya Sırma, usta bir yazarın yapması gerektiği gibi, dönemi işaret etmek adına kullanacağı terime pasajlarda yer vermeden önce, kitabın başındayken bu terimin tanımlamalarını yapmış. Kitapta ayrıca dönem hakkında akademik dil kullanmak ve konularda ince ayrıntılara kadar inmek yerine avam düzeyine hitap etmek adına yalın bir dil kullanılmış. Dönem konularının özetlenmiş olması da kitabı daha kısa kılıp - ben her ne kadar kısa periyotlar ile okuma fırsatı bulsam bile - okuyucuya tek solukta bitirebilme imkânı sağlıyor. Döneme ışık tutan kaynakların yetersizliğinden kaynaklanmış olacak ki yazar yer yer kendi düşüncelerini belirtmiş, bir zümreyi hedef alarak propaganda yapmış ve bazı günümüz meseleleri adına tenkitlerde bulunmuş. Özellikle kitabın ikinci yarısında propaganda ve tenkit olarak isimlendirebileceğimiz, yazarın kişisel inançları doğrultusundaki fikirleri öylesine artmış ki eser bazı kısımlarda konunun bağlamından oldukça uzaklaşmış. "Davasında haklı" veya "haksız" tartışmasına girmeksizin yorum yapacak olursak bu durumun objektifliğe epey bir etki ettiği gözle görülür durumda. Fakat bu tutumun kitaba artı veya eksi yazma meselesi okuyucunun kendisine kalıyor. Eserin olumsuz yönlerine ek olarak yazar; bazı tarihi olayları, dönemin yalnızca özüne odaklanmak adına yaptığı sadeleştirmelerden dolayı fazlasıyla kırpmış. Bu durum da okuyucunun, olayların sonucu hakkında yapabileceği çıkarımları etkilediği gibi bu olayların kahramanlarının duygularını da tam olarak yansıtılmamasına sebep olmuş. Sübjektif yorum vakti. İlk olarak yazarın kullandığı kaynaklara ve atıf yaptığı isimlere bakarak siyer tarihini İslami kaynaklardan ayrı, batılı müsteşrik kaynaklarından ayrı araştırdığını ve bu alanda bilgi birikiminin oldukça fazla olduğunu söyleyebiliriz. İlaveten "İslam Öncesi Mekke Dönemi" üzerine sayfa sayısını da hesaba katarak özet bir akademik çalışma beklerken; konuların arasına sıkıştırılan öznel yorumları görmek, nazarımda kitaba evrensellik açısından prestij kaybı yaşattı. Tabii ki yazarın benim düşüncemdeki gibi bir gayesi olmadığı, bu yorumları "İslam Öncesi Mekke Döneminin, avamın günümüzdeki İslam anlayışı ile ne kadar benzer olduğunu" göstermek için kastî olarak yaptığını son pasajda açıklıyor. Yine de konunun meraklısına tavsiye edebileceğimi söyleyip incelememi noktalıyorum. İyi okumalar.

ozyhandias 1 year ago

İnsanın Anlam Arayışı

Viktor E. Frankl

105 Gönderi

Logoterapi Tekniği'nin geliştiricisi olan Viktor Emil Frankl tarafından kaleme alınan bu kitap; yazarın 2. Dünya Savaşı sırasında, toplama kamplarında yaşadıkları ve bu yaşadıklarından damıttığı dersler olarak özetlenebilir. Logoterapi, insanların hayatta bir anlam bulma arayışının, motivasyon kaynağı olduğunu öne süren bir…devamıLogoterapi Tekniği'nin geliştiricisi olan Viktor Emil Frankl tarafından kaleme alınan bu kitap; yazarın 2. Dünya Savaşı sırasında, toplama kamplarında yaşadıkları ve bu yaşadıklarından damıttığı dersler olarak özetlenebilir. Logoterapi, insanların hayatta bir anlam bulma arayışının, motivasyon kaynağı olduğunu öne süren bir terapi yöntemidir ve özellikle varoluşsal konulara odaklanır. İnsanların hayatta kalma isteklerinin anlam arayışından kaynaklandığını savunur. Anlam arayışında kaybolan insanlar, hayatta kalma sebeplerini de kaybederler ve bu nedenle intihar eğilimi gösterebilirler. Öncelikle; kitabın onlarca dilde milyonlarca adet satmasının sebepleri yazarımıza sorulduğu zaman, "bunun bir başarıdan ziyade çağımızın içinde bulunduğu acınası durumun bir dışavurumu olarak" gördüğünü söylemesi benim açımdan en az kitabın kendisi kadar düşündürücü ve anlamlı olduğunu söylemem gerekir. Kitabı yalnızca 9 günde yazması, kitabın meşhur olacağını düşünmediği için ilk baskısında adını bile kullanmamış olması; kitabının üzerine çok fazla eğilmediğini göstermek için fazlasıyla yeterli. Bu da bu başarıyı daha da ironik bir hâle getiriyor. Kitabı; toplama kamplarını anlatan diğer kitaplar karşısında öne çıkaran, yazarın psikiyatrist olması diyebiliriz. Bu mesleğinin getirisi olarak, kendisi de her ne kadar mağdur pozisyonunda olsa da, durumlara karşı gösterilen tepkileri profesyonel ve bilimsel olarak yorumlayabiliyor. Yazarın; anlattığı terapilerden yola çıkarak iyi bir terapist olduğunu söyleyebileceğim gibi, felsefik düşüncelerinden yola çıkarak da çok iyi düşünsel zekaya sahip olduğunu da tereddüt etmeden söyleyebilirim. Ayrıca konu üzerine yapılan deneylerden de kitapta bahsediyor oluşu, tekniğini daha da güçlü gösteriyor. Kitapta fazlasıyla hoşuma giden bir diğer mesele ise Frankl'ın Yahudi kökenli ve derin bir inanca sahip olmasına rağmen kitabında dini propaganda yapmamış olmasının yanı sıra, mesleği olan psikolojiye ve bilime "yöntemsel naturalist" yaklaşarak, kapatılamayan boşlukları 'Tanrı' fikri ile tamamlamamıştır. Böylece kitabının ve geliştiricisi olduğu Logoterapi'nin evrensel olmasını sağlamış. Ayrıca kitabın hikaye kısmındaki olaylardaki betimlemeler ve benzetmeler anlatımı güçlü kılıp, okuyucuyu da hikayenin içerisine çekiyor. Kitap bu sayede sürükleyicilik kazanıyor. Yazarımız, muhtemelen hikayenin birinci şahsı olup da öyküyü bizzat deneyimlediği için okuyucuya geçirme konusunda (kitabı çok kısa sürede yazmasına rağmen) usta bir öykü yazarı kadar başarılı. Bu durumu da yalnızca "öykünün ana kahramanlarından biri olduğu için" diyerek geçiştirmemeli, Frankl'ın kaleminin gücünü de göz ardı etmemeliyiz. Yazarın katılmadığım tek fikri, "yaşamın anlamının kişiden kişiye ve an be an değişiyor olduğu" düşüncesi. Hayatın anlamının da her şey gibi, hayatın kendisine içkin olmaması gerekir. Hayatın anlamı, insan varoluşunun nedeni olmalıdır. Zira ölümden daha net bir gerçeklik olmadığını düşünürsek, hayatın anlamının da bundan sonrasına yönelik olması daha olası gözüküyor, özellikle kişinin toplama kampı gibi yerlerde ölümle burun buruna olduğunu düşünürsek. Yaşama içkin olanlar ise 'anlam'dan çok 'amaç'tır. Kitabın zayıf yönlerini düşündüm fakat kendi başıma bulamadım, o yüzden ChatGPT'den yardım aldım. Zayıf yön olarak sadece, psikoloji bilimine ilgi duymayanlar için ağır olabileceğini söyleyebilirim. Bu yüzden psikolojiye veya benim gibi "anlam" mefhumunun kendisine ilgi duyanlar dışındaki insanlara okumalarını tavsiye etmem. ChatGPT'nin bunun dışında söylediği zayıf yönler benim için zayıf değil, aksine birkaçını güçlü yön olarak yukarıda belirttim. (SPOILER) Kahramanımızın bu hikayede, beklentiler her defasında aksine iken defalarca ölümlerden dönmüş olması ilahi bir gücün tecellisi izlenimi uyandırdı bende. Belki iyi bir karaktere sahip olmasından, belki de ileride bu yazdığı kitap gibi insanlığa fayda verecek hizmetlerde bulunacak olmasından mıdır, doğrusunu Allah bilir. Kitabın sayfa sayısına oranla uzun bir değerlendirme yapmamdan da bu kitabı beğendiğim anlaşılacaktır. Bunca olumlamanın ardından psikoloji severlere ve konunun ilgililerine tavsiye ettiğimi belirtmeme gerek olmadığını düşünüyorum. İyi okumalar.

ozyhandias 1 year ago

Kainatın Efendisi Peygamberimizin Hayatı

Salih Suruç

6 Gönderi

Salih Suruç'un kaleminden, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatını konu alarak yazılmış olan araştırma ve incelemeye dayalı, siyer alanında ödüllü bir eser. Öncelikle yazarın kitabında klasikleşmiş siyer anlayışına ek olarak dönemin ahlaki ve siyasi şartlarını da ele alıyor oluşu hoşuma giden ilk…devamıSalih Suruç'un kaleminden, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatını konu alarak yazılmış olan araştırma ve incelemeye dayalı, siyer alanında ödüllü bir eser. Öncelikle yazarın kitabında klasikleşmiş siyer anlayışına ek olarak dönemin ahlaki ve siyasi şartlarını da ele alıyor oluşu hoşuma giden ilk nokta oldu. Bunu yaparken de yalnızca Arap yarımadasından değil; Doğu Roma, İran ve Çin gibi ülkelerin yozlaşmış durumunu da bu milletlerin kendi kaynaklarından yararlanarak gözler önüne seriyor. Bu da faşizm gölgesindeki özellikle İslam aleyhtarlarının oklarını Araplara çevirip geçmişleri hakkında olumsuz konuşmalarına cevaben, o tarihteki yozlaşmanın yalnızca Araplardan ibaret olmadığını gösteriyor. Aynı zamanda okuyucuya empati kurdurarak, bu şartlar altında yapılan tebliğin zorluklarını göstermeye yardımcı oluyor. Bir başka hoşuma giden mesele ise yazarın, detaylıca anlattığı olaylar silsilesinin ardından konunun hülasasını yapıyor oluşu. Bu mesele akılda kalıcılık bakımından ehemmiyet teşkil etmesinin yanı sıra; okuyucunun, yazarın özlülüğü ile hazırlanmış bu özetten yola çıkarak çıkarımlar yapabilmesine imkan sağlıyor. Öte yandan yazar; tatbik edilen uygulamaların verdiği sonuçları, Peygamber'in akıl dolu siyasi ve askeri manevralarını da kitabında aktarıyor oluşu bu uygulamaların gelişigüzel olmadığını, bir amacının olduğunu da göstererek Hz. Muhammed'in (s.a.v.) fetanetini algılayabilmemize yardımcı oluyor. Ayrıca siyerden yola çıkarak da Altay Cem Meriç perspektifi ile söyleyebiliriz ki Hz. Muhammed (s.a.v.); fetanetinin yanı sıra kendisini Müslümanlara farz kılınan ibadetlerden alıkoymayışı, savaşlarda en ön safta bulunuyor oluşu ve benzeri örnekler de bu yoldaki samimiyetine delildir. Fetânet ve samimiyeti de kendisinin aklen ve ruhen sağlıklı olduğunu, ayrıca niyetinin kandırmaktan ziyade halis olduğunu göstererek nübüvvet için yeterli kanıt olmaktadır. Kitap sahih hadisler ve ayetler ile objektifliğinin (hadisler de Kur'an ayetleri de diğer bütün rivayetlerden katbekat güçlü kaynaklardır) dışında, yazarın kaleminden kaynaklı olarak duygusal bir niteliğe de sahip. Baştan savma bir şekilde okunmadığı takdirde okuyucuyu zaman zaman hüzne boğup zaman zaman da gülümsettirebiliyor. İyi okumalar.

ozyhandias 1 year ago

Neden Müslümanım?

Caner Taslaman

1 Gönderi

Günümüz felsefecisi Prof. Dr. Caner Taslaman'ın modern çağın düşünsel gereksinimini gidermek adına; incelemekte olduğumuz kitabında genel itibarıyla Kur'an'dan yola çıkarak, rasyonel kanıtlarıyla 10 başlık altında "İslam'ın neden doğru din olduğunu" izah etmeye çalışmaktadır. Yazar; felsefe ve bilim çatısı altında genellikle…devamıGünümüz felsefecisi Prof. Dr. Caner Taslaman'ın modern çağın düşünsel gereksinimini gidermek adına; incelemekte olduğumuz kitabında genel itibarıyla Kur'an'dan yola çıkarak, rasyonel kanıtlarıyla 10 başlık altında "İslam'ın neden doğru din olduğunu" izah etmeye çalışmaktadır. Yazar; felsefe ve bilim çatısı altında genellikle nonteistler tarafından İslam aleyhinde ileri sürülen argümanlara cevap "niteliğinde" - niteliği vurgulamamın sebebi kitabın tartışma temalı olmaktan ziyade araştırma ve inceleme kitabı olması -, yine felsefe ve bilim yoluyla farklı bir perspektiften yaklaşarak İslam lehinde argümanlar öne sürmekte. Her ne kadar defalarca tekrarlanan deliller gerçekliğinden bir şey kaybetmese de zihnin bir oyunu olarak insan gözünde sıradanlaşmaktadır. O yüzden "Kelam Kozmolojik Argüman, Ontolojik Argüman, Kur'an'daki Big Bang, Ahlak Felsefesi, Tabula Rasa Reddiyesi" vb. gibi sayısız kez görmüş olduğum argümanların yanı sıra Fıtrat Delilleri gibi yazarın kendi düşüncelerinin ürünü olduğunu düşündüğüm farklı argümanları da görmüş olmak açıkçası beni mutlu etti. Ayrıca yazarla bazı noktalarda farklı düşüncelere sahip olsak da kitabında, cımbızlama ile suistimal edilerek İslam aleyhinde konulan ve kullanılan ayetlerin "siyak-sibak" merkezli değerlendirmelerine memnuniyet duydum. Bunun dışında kitabın bazı kısımlarını şaşkınlık ve hayranlıkla ağzım açık bir şekilde okuduğumu da belirtmeliyim. En çok hoşuma giden ise yazarın kitabı kendi fikir ve düşüncelerinden bağımsız bir şekilde yazmış olması. Sübjektif yorum içermiyor oluşu kitabın nesnel araştırma ve incelemenin bir ürünü olduğunu daha çok ön plana çıkarıyor. Ayrıca unutulmamalıdır ki yazarın kitapta İslam lehine sunduğu deliller, birçok delilimizden yalnızca bir tanesidir. Bunun gibi İslam'ı ispatlayan nice deliller mevcuttur. İlave olarak yazar, konunun gidişatından dolayı gayriihtiyari olarak derin felsefi terimler kullanmış. Konunun meraklısı olup da bu terimlere yabancı olan okurların - her ne kadar anlam bütünlüğü kaybolacak olsa da - sıkılmamaları adına bu bölümleri hızlı geçerek okumaları faydalı olacaktır. Bunu önermek her ne kadar hoşuma gitmese de sırf bu sebepten dolayı bu eserden faydalanılamaması hoş olmaz. Kitap, samimi niyetlerle rasyonel delil peşinde olan okuyuculara gayet yeterli bir cevap olacaktır. Böylesi bir başyapıt için Prof. Dr. Caner Taslaman'a emeklerinden dolayı en içten teşekkürlerimi sunuyorum. İyi okumalar.

ozyhandias 1 year ago

Mutlu Yaşam Üzerine

Seneca

35 Gönderi

Stoa Felsefesinin reformist öncülerinden olan Romalı düşünür; ele aldığımız kitabının adından da anlaşılacağı üzere; ilk bölümde mutlu yaşamın yollarına, ikinci bölümde ise yaşamın kısalığına dem vuruyor. İlk bölümden başlayacak olursak, yazarımız mutluluğun yolunun çoğunluğun sandığının aksine hazdan geçmediğini, gerçek iyinin…devamıStoa Felsefesinin reformist öncülerinden olan Romalı düşünür; ele aldığımız kitabının adından da anlaşılacağı üzere; ilk bölümde mutlu yaşamın yollarına, ikinci bölümde ise yaşamın kısalığına dem vuruyor. İlk bölümden başlayacak olursak, yazarımız mutluluğun yolunun çoğunluğun sandığının aksine hazdan geçmediğini, gerçek iyinin erdem ve iyi ahlak olduğunu ve tıpkı "ekin için" biçilen bir tarlada bazı çiçeklerin filizlenmesi gibi hazzın da iyi ahlakı peşi sıra takip edeceğini söylüyor. Ne var ki bahsi geçen haz, bedensel dürtülerin peşinden koştuğu haz değil; ahlakın getirdiği ruhsal tatminlik duygusudur. Fakat bununla birlikte erdemin asıl meyvesi haz olmamakla beraber; gerçek amacı yılmaz bir zihnin sertliği, özgürlüğü, haşmeti, esenliği, özgürlüğü, uyumu ve güzelliğidir. O yalnızca alınan ekinin yanında gelen bir hediyedir. İkinci bölümde ise yaşamın kısalığının değiştirilemeyeceğini, bu kısa ömrün "doğru meşguliyetler ile" doldurulduğu halde anlam kazanacağını söylüyor. İlk bölümde de sık sık vurguladığı hazzın yalnızca anı tüketen bir alışkanlık ve zaman kaybı olduğuna dikkat çekiyor. Bu şekilde yaşayarak ömrün sonuna gelindiğinde geçmişe duyulan pişmanlıkla birlikte korkudan titreye titreye ölmek yerine; yaşamı bilgeliğe adayarak, yalnızca hayatına anlam ve amaç kazandıracak bilgiyi arayarak "ölmeyi öğrenmeyi" tavsiye ediyor. Bu kavramlar kulağa her ne kadar rahatsız edici ve can sıkıcı gelse de bu bölümü soluksuz bir şekilde bitirdim. Hayatın gerçekleri genelde yüz güldürmüyor maalesef. Kitapta en çok dikkatimi çeken noktalardan biri; Seneca'nın kendini savunmak amacıyla yapmış olduğunu düşündüğüm, kendi sözleriyle ve Stoacılık ile ters düşen yaşamının savunmasını yapıyor olması. Bu savunma da kendisine bu yönü ile alakalı eleştiriler geldiğini gösteriyor. Fakat zannımca değinmemiz gereken, Seneca'nın şahsi hayatı değil, düşünceleriyle değinmeye çalıştığı formül olmalıdır. Çünkü şahsi yaşantısı kendisini bağlarken, ileri sürdüğü formülün okları şayet bizi gösteriyorsa odaklanmamız gereken nokta bu formülün doğruluğu ve yanlışlığıdır. Sonuçta savunduğu Kinik Felsefe ile paralel bir yaşantı süren Diyojen'in öğretisi bile yaşadığı toplumda gerektiği kadar benimsenmemişti. Özetleyecek olursak Seneca'nın, erdem ve haz konusunda "dediğimi yap, yaptığımı yapma" mottosuna sahip olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Mutlak iyiyi ve ahlakı savunurken, savunduğunun aksine bir yaşam sürmesi ve öğretisinde bunun da ayrıca savunmasını yapıyor olması kendi içinde bir tutarsızlığa sebep olmuş. Asıl anlamlandıramadığım ise, Stoa Felsefesini kendi çıkarlarına göre şekillendirmiş ve bu felsefenin Yeni Stoa adı altında günümüze kadar ulaşmış olması. Belki de kaçırdığım bazı şeyler vardır, zamanda yolculuk ile milat yıllarına gidip gözlemleme veya kendisine sorma şansımız yok ne de olsa... Her ne kadar katılmadığım ve tutarsız bulduğum önermeleri olsa bile daha da uzatarak bu güzel eserin incelemesini bir kitap haline bile getirebilirdim belki fakat uzunluğuna bakınca "gelecekteki benliğimin" zahmet edip de bu kadarını bile okuyacağını zannetmiyorum. O yüzden burada noktalıyorum. İyi okumalar.

ozyhandias 1 year ago

Sokrates'in Savunması

Platon

73 Gönderi

Günümüzden yaklaşık 2400 sene önce yaşamış olan Sokrates'in, ona yöneltilen "gençlerin ahlakını bozma ve şehrin tanrılarına inanmayayış" suçlaması karşısında mahkemede yapmış olduğu, Platon tarafından kaleme alınmış olan konuşma. Her ne kadar bir hikaye kitabı kadar kısa olsa da duru ve…devamı