Spoiler içeriyor
dizi çekim ve senaryo teknikleri açısından kötü. bunu hemen söyleyip kurtulalım. emrah sebes in işlerini pek beğenmeyen birisi olarak, behzat ç evreni için bir şeyler söyleyebilirim belki. ercüment çözer, tıpkı joker gibi; bir faşizm güzellemesidir. behzat ç, tıpkı batman gibi;…devamıdizi çekim ve senaryo teknikleri açısından kötü. bunu hemen söyleyip kurtulalım. emrah sebes in işlerini pek beğenmeyen birisi olarak, behzat ç evreni için bir şeyler söyleyebilirim belki.
ercüment çözer, tıpkı joker gibi; bir faşizm güzellemesidir. behzat ç, tıpkı batman gibi; gene bir faşizm güzellemesidir.
delilik bizi korkutuyor, doğamız gereği anlayamıyoruz. ercüment çözer ya da joker arketipi yeni dünyanın bir ürünü değildir; mitolojide sayısız kere işlenen bir karakterdir aslında; dionysos'tur, loki'dir, seth'tir, belki biraz keloğlandır... düzenin karşısında, hatta düzenin üstünde karakterlerdir. iyi ya da kötü değil, gri değil, ahlak anlayışları bu dünyanın ötesinde, kendi zihinleri çerçevesindedir. meczupturlar, delidirler, sosyopattırlar aslında. dolayısıyla, joker ya da ercüment çözer bu çağın, sanayileşmenin, modern ya da post modern toplumların, post-truth anlayışın, kitle iletişim döneminin ürünü değildirler. onlar hep vardı ve hep var olacaklar. onlar insanlığın bir bug'ı, bir istisnadırlar, istatiksel olarak gözden gelinebilir kadar azdırlar ve bundan sebep gerçek-dışı kabul edilebilirler.
ama behzat ç ve batman evrenleri bize şunu telkin eder: "insanlar kötüdür. toplum, zayıf insanları deliliğe sürükler. bu deliler, haklı olarak yaptıkları eylemleriyle toplumu terörize edebilir. daha da kötüsü, toplumu kendi deliliklerine ortak edebilirler. insanlar, kendilerini gene kendilerinden korumak için bazı özgürlüklerinden feragat etmelidir. bu bir kısıtlama değil, özgürlüğün o andaki yürütücü organa devridir. o organ ise bizi korumakla mükelleftir."
bu organ tarih boyunca hep değişiklik gösterdi. hobbes'un deyimiyle bu "levithian" ne kadar güçlenirse o oranda baskıyı arttırdı. çünkü levithian için ona tanınan yetki, belirli bir koşulla devredilemez; sadece biçimsel olarak devredilir. eğer idam yetkisi tanınıyorsa, o sadece adi suçlar için kullanmaz, "gerekirse" kendini korumak için bu yetki alanı genişletilebilir.
behzat ç/batman evreninde, kaba insanlar yüzünden kabalaşmış, saygısız insanlar yüzünden saygısızlaşmış, delilik yüzünden delirmiş kahramanlar vardır. batman, yarasa kostümü gidip çatılarda gezebilir, tüm gotham city'deki telefonları dinleyebilir, deliliği bitirmek için gerekirse kanunlardan üstün davranabilir. behzat ç ise karşısındaki insan yerine koyarsa tepesine çıkacaklarını bilir, bu yüzden istisnasız herkese kaba olmalıdır, zorluk çıkartan birisine gerekirse şiddete başvurması problem değildir. çünkü ikisi de finalde, deliliği bitirmek için çalışırlar. bu yüzden yaptıkları her şey maruz görülmeli ve kanun üstü davranmaları sorun olmamalıdır.
ercüment çözer ve joker faşizmin bir bahanesidir. tüm baskıları haklı çıkartacak, levithian'a verilmesi gereken bütün yetkilerin verilmesini sağlayacak birer gerekçedirler. her zamanki gibi suçlu da bellidir; toplum. toplum bu insanları yaratıyorsa, o zaman toplumun düzeltilmesi gerekmektedir. toplum, özgürlüğünü kötüye kullanıyorsa, belki de o kadar özgür olmamalıdır. killing joke'da joker'in de söylediği gibi; "kötü bir gün geçiren herkes joker olabilir". çizgiromanda komiser gordon bir anda savcı oluyor dizide. kötü bir gün geçirince, aniden deliliğe ortak oluveriyor. ve bahane haline geliyorlar...
kaldı ki, joker de, ercüment çözer de bunu açıkça söylüyorlar zaten. ercüment çözer, bir mahkumla konuşurken "sen çok mu saygılısın" lafına karşılık "ben bir kişi değilim, beni bir kavram olarak düşün" diyor. kendisini toplumdan üstün görerek, saygı olgusundan da bağımsızlaşıyor. ve sadece bir beklenti haline geliyor. bir konsept, bir olgu oluyor, belki de bir "doğru yaşam için uygulanması gereken kanunlar" listesi. gerçekdışı bir hayalet. bir ara 19. yy'da avrupa'da dolaşıyordu bu hayalet, bush döneminde amerika'da. neo-liberal dünyanın "vatansever" uygulamalarının tamamında...
Hasılı kelam, sistem eleştirisi yapar gibi davranan dizi, Ercüment çözer in kara güneşi gibi kara bir propaganda aracına dönüşüyor...
Baya eleştirdim, sadece şunu eklemek isterim, bir çizgiroman sever olarak Ercüment Çözer’e hitler orjini hoşuma gitti. Alakasız, karikatürize ama çizgiromanvari.