Raf Yorumu: Mutlu insanın hikayesi olmaz.." (@sufle55)

Fransız Yeni Dalga Akımı’nın belki de tek kadın temsilcisi Agnes Varda’nın 1985 yapımlı ‘Yersiz Yurtsuz’u (Sans Toutni Loi) gerek belgesel-kurmacaya dayalı anlatım dili gerekse de ötekiyi/yabancıyı (dişil öteki) temsil ediliş biçimiyle önemli bir film. Agnes Varda’nın sinemasal dilinin oluşmasında, kadının…devamıFransız Yeni Dalga Akımı’nın belki de tek kadın temsilcisi Agnes Varda’nın 1985 yapımlı ‘Yersiz Yurtsuz’u (Sans Toutni Loi) gerek belgesel-kurmacaya dayalı anlatım dili gerekse de ötekiyi/yabancıyı (dişil öteki) temsil ediliş biçimiyle önemli bir film. Agnes Varda’nın sinemasal dilinin oluşmasında, kadının toplumsal alandaki cinsiyet rollerine ilişkin Laura Mulvey’ci, eril tahakkümcü hegemonyanın karşısına konumlandırdığı feminist duruş ve retoriğin etkisi büyüktür. Yersiz Yurtsuz’un ana kahramanı Mona (Sandrine Bonnaire), Fransa taşralarında sırtında büyük çantası ve çadırı ile pejmürde bir halde dolaşan; yeri yurdu belli olmayan genç bir kadındır. Yollarda otostop çekerek bilinmezliğe doğru yol alan, günübirlik olay ve karşılaşmalara tanıklık eden bir tür taşra ‘flâneur’udur. Nasıl ki 19. yüzyılın Baudlere’nin flâneur’u (kent gezgini) Fransa’da meydana gelen sınai ve toplumsal değişimlerle tüm kenti avarece gezerek ifşa ediyorsa Agnes Varda da Mona ile taşrayı, dışarıda olanın tekinsizliğini dinamik kamera hareketleriyle seyirciye duyumsatır. Mona’nın barınak alanları ise terkedilmiş metruk, salaş binalar ve bazen ağaç kenarlarına, bazen tarla kenarlarına kurduğu çadırıdır. Agnes Varda, Mona’nın içinde bulunduğu taşra kültürünü bozulmuşluk düzeyinde yansıtır. Varda böylece Fransa toplumunun çürümüşlüğünü alt kültüre hapsolmuş tiplemeler üzerinden yansıtır. Mona’nın karşılaştığı kişiler genellikle uyuşturucu kullananlar, sarhoşlar, göçmenler ve gezgin tiplerdir. Gerçi toplumda meşru görülen kişilere de rastlar Mona (kadın bir akademisyen, genç çiftçiler). Fakat Mona, meşru alandaki statülerin mahremiyet alanından uzak olduğu için bariz bir şekilde bir tehdit, bir öteki ve yabancı olarak konumlanır film boyunca. Nitekim Mona’yı bir tarlada işçi olarak çalışan Tunuslu bir adamın yanına almasını diğer arkadaşları tehdit olarak görür, kabul etmez ve Mona ayrılmak zorunda kalır.