Yunan halkının Küçük Asya Felaketi olarak adlandırdığı 1922 yılının ardından, savaşı ve mübadele göçünü konu alan bir film. Rembetiko kelime kökeni; Rebetiko, rebetika, rembetika veya rembetiko, kökeni hakkında değişik varsayımlar mevcuttur. En yakın ihtimal olarak, Yunanistan‘da otoriteye karşı gelen ve…devamıYunan halkının Küçük Asya Felaketi olarak adlandırdığı 1922 yılının ardından, savaşı ve mübadele göçünü konu alan bir film.
Rembetiko kelime kökeni;
Rebetiko, rebetika, rembetika veya rembetiko, kökeni hakkında değişik varsayımlar mevcuttur. En yakın ihtimal olarak, Yunanistan‘da otoriteye karşı gelen ve esrar tekkelerinde yaşayan topluluklara verilen bir isimdir. kelime kökeni hakkında söylentiler çok fazla Yunanca, Sırpça, Osmanlı Türkçesi, farsça, Arapça gibi kökenler varsayımlar arasında.
Biraz Tarihçe;
Rebetiko’nun coğrafi bölgesi modern Yunanistan‘dır. Bunun asıl taşıyıcıları özellikle alt tabakadan işsiz güçsüz insanlar ve rebetlerdir. Ana çalgısı bağlama ve buzuki dir. Temel olarak Küçük Asya ve özellikle İstanbul ve İzmir kökenli Yunanistan’ın kent merkezlerinde “Kafe Aman” lar ortaya çıkmıştır.
Yunanların alt tabaka müziği olarak da bilinen rebetiko, rebetisler tarafından çalınıp söylenen müziktir. Rebetis terimi ayrı bir yaşam mantalitesi, davranışı, bakışı ve tarzı olan karakteristik bir erkek tipini tanımlıyor. Karakteristik rebetis, toplum dışıdır, kurumsal güçlere meydan okur. Fakat onlara karşı militanca eylemlerde bulunmaz. Toplumsal geleneklerin dışında olduğu izlenimini verir, bununla birlikte yasadışı olmaktan kaçınır, yer altı dünyasıyla kendini özdeşleştirmez. Argo bir dil konuşur, her zaman silah taşır.
Gelelim filme
Costas Ferris’in yönettiği Costas Ferris ve Sotiria Leonardou’nun yazdığı, Stavros Xarchakos’un orijinal müziği ileyazılmış 1983 filmi. Film rebetiko şarkıcısı Marika Ninou’nun hayatına dayanıyor.
Sotiria aynı zamanda Marika’ yı canlandırıyor.
1923 Yılı bir İzmir gecesi. Bir Rum Meyhanesinde şarkı söyleyen Adriana’nın sahneden iner inmez doğum sancıları tutar ve o gece kızı Marika dünyaya gelir. Daha sonra Mübadele kararının çıkması ile , Marika ve ailesi diğer rumlarla beraber zorunlu olarak Yunanistan’a göç ederler. Ailesi Yunanistan’a göç eden tüm Anadolu Rumları Yunanistan’da dışlanır ve hor görülürler. Pire’de sefil barakalarda yaşamaya çalışırlar. Daha sonra annesi gibi bir rembetiko şarkıcısı olan Marika özlemlerini, dışlanmışlıklarını, hüzünlerini ve sefaletlerinin acısını, rembetiko şarkıları ile tüm dünyaya haykırır.
Bir müzikal dramdır.
Konusu gereği müziğin hiç eksik olmadığı film mutsuzluklarını müzikleriyle ifade eden rebetleri konu alıyor. Film esnasında Türk-Yunan kültür sentezinden birçok parçaya rastlamak bu nedenle oldukça olağandır. Bunlardan birkaçı zeybekiko, sihirbaz gösterileri, davul zurnadır. Filmin ortalarına doğru ” ödemiş Kavakları ” çalmıştır.
Bunca savaşı ve sosyolojik ögeyi barındıran Rembetiko’da bir o kadar eğlence olması filmde Babis tarafından “Karmaşa olduğu zaman insanların eğlenceye daha çok ihtiyacı vardır.” şeklinde açıklanmaktadır. Ki zaten Yorgos’un geldiği gün Marika sarhoşken toplar gümbür gümbür patlarken meyhanede eğlenceye devam edilmesi de bunun ironik bir göstergesidir.
Ödüller
1984’teki 34. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde Altın Ayı ödülüne aday gösterildi ve Gümüş Ayı’yı ödülü.
Sotiria Leonardou, 1983 Selanik Film Festivali’nde “En İyi Kadın Oyuncu” ödülü.
Filmde bir etkileyici sahne de cenaze törenidir. Marika bir delinin kaza sonucu bıçaklaması sonucu hayatını kaybeder. Cenaze töreninde o hala yaşıyormuş gibi çalgı aletleri alınır ve Marika’ ya seslenilir. Hüzün dolu bir hayatın yine önceki zamanlarda yaptıkları gibi müzikle kapatılmasıyla biter film.
Film ne kadar müzikal olsa da dram yüklüdür. filmi izlerken daha çok müzik ve araya serpiştirilmiş sözler göreceksiniz. Yasanan acılar, kayıplar ve hiçlik içinde hissislesen insanları izleyeceksiniz. Belki de müzik onlar için güçlü durma savaşı. Bombalar patlarken bile dans etmeye ve çalmaya devam eden bir topluluk. Kaybedecek hiç bir şeyleri kalmadığı için belki de.
Film de Yorgos’ un içine attığı hiç bir zaman dısa vurulmayan aşkı çok güzeldi. Beden dili ile çok iyi anlatılmış bir oyunculuktu.
” Benim için sen bir anne ya da bir kız kardeş gibisin. seni… ”
Tamamlanamayan o kelimede yarım kalmışlık, çaresizlik vardı. bu tamamlayamadığı cümle aşkına dair tek belirti oldu.
Filmden uyarlanan bir kitap da mevcut ” İki gözüm Marika’m ”
Kitabı çok almak istesem de stokta satış yapan bir site bulamadım.
Peki kim bu Marika Ninau
Marika Ninou, gerçek adı Evangelia Atamian,1918′de İstanbul’da doğmuş Ermeni-Rum rembetiko sanatçısı…
İlk Ermeni kilisesinde şarkı söylemeye başlayan müzisyen, 1944′te ikinci evliliğiyle birlikte profesyonel müzik kariyerine başlamıştır. 1949 yılında ünlü şarkı sözü yazarı ve buzuki sanatçısı Vassilis Tsitsanis ile tanışarak müzik hayatında başka bir döneme başladı. 1951′de de İstanbul’a birlikte tekrar müzik yapmaya dönen ikili, birbirlerinin müzik hayatında önemli bir yere sahipler.1957′de vefat eden Ninou, bu kısa yaşamına birçok başarılı iş yerleştirdi ve toplamda 174 şarkı kaydı yaptı.
Balkan müziklerini çok seviyorum. Okeanos rembetikosunu dinlerken videoda bu filmin sahneleri kullanılmıştı. O şarkı sayesinde ulaştım bu filme. Filmde okeanos şarkısının da kullanıldığını sanıyordum ama kullanılmamış. Okeanos şarkısında Türk ve Yunan ezgileri var. Dostluk şarkısı bir nevi. dinlemenizi tavsiye ederim.