Spoiler içeriyor
Bayıldım. Çok etkilendim. Etkisinden nasıl çıkacağım acaba? Uzun ve ayrıntılı bir yazı olacak,hazır olun. Elçi Genli Ai görevi gereği yaşadığı gezegeni Terra’yı terk ederek Gethen yani Kış gezegenine gider. Kemerli burunlu Kış İnsanları toprak tenli,iri ve uzun Genli’den çok farklıdırlar.…devamıBayıldım. Çok etkilendim. Etkisinden nasıl çıkacağım acaba? Uzun ve ayrıntılı bir yazı olacak,hazır olun.
Elçi Genli Ai görevi gereği yaşadığı gezegeni Terra’yı terk ederek Gethen yani Kış gezegenine gider. Kemerli burunlu Kış İnsanları toprak tenli,iri ve uzun Genli’den çok farklıdırlar. Günde 4 öğün yemek yiyen,acele işi sevmeyen,teknolojiden bihaber olan ve savaşmayı bilmeyen insanlardır. Çünkü asıl savaşı gezegenlerine karşı vermektedirler.
İsminden de anlaşıldığı gibi Kış çok soğuk bir gezegendir. Burada bir nevi buzul çağı yaşanmaktadır. Yolculuklar kızak,kayak veya karateknesi adı verilen teknelerle buzun üstünde yapılır. İnsanlar soğuğa karşı dayanaklı olmak için evlerinde dahi kendilerini çok sıcağa bırakıp rehavete kapılmazlar. Burunları soğuğa adapte olduklarından böyle kemerli olmuştur.
Gezegenin bazı bölgelerinde (Karhide mesela) insanlar “karhosh” yani ada ismini verdikleri 20 ila 200 özel odalı apartmanımsı yatakhanelerde bir arada yaşar. Yemekleri birlikte yerler.
Kış gezegeninde bir ay 26 gündür. Her günün de başka bir adı vardır. (Mesela 26 günlük bu döngünün ilk gününün adı Getheni’dir. İkinci günü Sordni’dir vs ) Yıllar başka şekilde sayılır. Yaşamakta oldukları yıla “Bir Yılı” derler. Yani bu yıl dolduğunda gelecek yıla da “Bir Yılı” demiş oluyorlar. Sayısal olarak bir kesinlik yok. Bazı yılları o yıllarda yaşanan önemli olaylar ve krallarıyla anıyorlar. Saatleri ifade etme şekilleri de farklı. 12.00-14.30 arasına “Birinci saat” diyorlar. 14.30-17.00 arasına “İkinci saat”. Bu iki buçuk saat aralıklı sayma,Onuncu saat ile son bulur.
Şimdi gelelim Kış insanlarının en ilginç özelliğine;
Kış insanları 26 günün 20’sinde cinsiyetsiz ve 5-6 gününde de hormonal dengelerine göre ya kadın ya da erkek oluyorlar. Hem cinsiyetsizler hem de bedenlerinde iki cinsiyeti de barındırıyorlar.
Bir ayın sadece o 5-6 günü hormonal dengelerine göre cinsel organları oluşuyor ve buna göre rastgele kadın ya da erkek oluyorlar. Buna kemmer dönemi diyorlar. Sadece kemmer’de cinsel ilişkiye girebiliyorlar ve bu ilişkide karşılıklı rıza ve istek olması şart,yoksa asla gerçekleşemiyor. Düşünsenize. Bir ay kadınsınız,sonraki ay belki de erkek. Bunu seçemiyorsunuz. Eğer kadın olmuşsanız ve hamile kalmışsanız bebeği doğurana kadar tekrar cinsiyetsiz halinize yani “sommer dönemine” girip bebeği karnınızda taşıyorsunuz. Emzirirken de cinsiyetsizsiniz ve kemmer dönemine girmiyorsunuz.
Bir sommer dönemi daha bitip yeniden kemmer dönemi gelince belki de erkek oluyorsunuz. Kemmerde kadın olan birisiyle ilişkiye girip belki de başka bir bebeğin “babası” oluyorsunuz.
Tek eşliliği seçip bir kişiye kemmering sözü verip onunla evlenebilirsiniz. Çocuklarınızı hem anne hem baba olarak büyütebilirsiniz. Ya da kemmering sözü vermeden her ay başka bir cinsiyette başka biriyle olacaksınız. -Bunun için gezegenin her yerinde kemmer dönemi için kurulmuş Kemmerevleri de mevcut. Birliktelik yaşamak isteyenler burada buluşuyorlar- Yeni doğan bebekleriniz Ocak adı verilen kurumlara verilip bir arada büyütülecek ve eğitilecek. Yetişkinlik dönemine gelene kadar her çocuk cinsiyetsiz.
Genli’nin gelmiş olduğu Terra gezegeni Ekumen isimli birçok gezegenin bir araya geldiği bir birliğe üyedir. Genli önce gezegenin Erhenrang isimli bir bölgesine gider. Duvarları insan kemiği ve kanıyla örülmüş sarayında yaşayan Kral Argaven ile konuşur ve onu Ekumen’e katılmaya ikna etmeye çalışır. Gezegenleri dışındaki hayatı bilmeyen Kış insanları yaşamından memnundur ve değişime hazır olan tek kişi Başbakan Estraven’dir.
Kitap boyunca güzel bir yol hikayesi okuyoruz. Genli’nin Kış gezegeninde her ülke ve şehirde şahit olduğu farklı kültürleri,değişim için attığı adımları okuyoruz. Estraven’in duygularını sanki biz de yaşıyoruz. Öyküsü çok etkileyiciydi. Bazı bölümlerde de Kış gezegeninin eski destanları yer alıyor.
Genli yılın her zamanı “kemmerde” ve cinsiyeti sabit olan genç bir adam. Sadece bu yandan yabancılık çekmiyor Kış’da. Değişime açık olmayan geri kalmış bir gezegenin çevrimsel ve aya göre değişen insanlarına başka gezegenlerde de hayat olduğunu inandırmaya çalışıyor. Bu yabancılık kavramı bana çok geçti.
Şimdi gelelim kemmer-sommer kavramına. Ki bu beni o kadar şaşırttı ki.
Yeni bir bebek doğduğunda ilk sorduğunuz sorulardan biri nedir? Bebeğin cinsiyeti,değil mi? Cinsiyet olmayan Kış toplumunda güçlü-güçsüz,yöneten-yönetilen vb gibi kavramlar ortadan kalkmış durumda. Cinsiyetinizin size sağladığı kolaylık ya da yaşattığı zorluk yok. İlişkilerde her zaman karşılıklı rıza var. T***üz yok. Hem anne hem babasınız. Hem kadın hem de erkek olmanın ne demek olduğunu biliyorsunuz. Herkes aynı derecede saygı görüyor.
Bu okuduğum ilk Ursula Le Guin kitabı. Ama daha şimdiden bir dahi olduğunu düşünmeden edemiyorum. Zihin konuşması,Öndeyiciler,gölge kısaltmak vb kavramlar okurken beni çok şaşırttı. Sonu ise uzun süre aklımda kalacak türden,çok etkilendim. Spo olmasın ama boğazımda bir yumru hisseder gibiyim şuan.
Kitapla ilgili tek bir eksik var. Ki bu benim okuduğum pdf ile de ilgili olabilir; bir harita ve bir sözlüğü olmasını isterdim. Bu kitabın evrenini anlamamızda bize çok yardımcı olurdu.
Çok güzeldi. Kitabı çok dikkatle okudum ama bazı anlamlı şeyleri kaçırmış olabileceğimi bile düşünüyorum.