Raf Yorumu: Seris_Comment (@seris

Salkım Hanım’ın Taneleri Bir film değil, bir utanç tarihi… Bazı filmler vardır, izlersin ve sonra günlerce aklından çıkmaz. Salkım Hanım’ın Taneleri tam olarak öyle bir film… Sadece bir dönemi anlatmaz; bir vicdanı, bir utancı, bir suskunluğu da taşır omuzlarında. 1942…devamıSalkım Hanım’ın Taneleri Bir film değil, bir utanç tarihi… Bazı filmler vardır, izlersin ve sonra günlerce aklından çıkmaz. Salkım Hanım’ın Taneleri tam olarak öyle bir film… Sadece bir dönemi anlatmaz; bir vicdanı, bir utancı, bir suskunluğu da taşır omuzlarında. 1942 yılında, Türkiye’nin karanlık bir döneminde geçen hikâye; Varlık Vergisi’nin kıyımına uğrayan gayrimüslimlerin yaşadığı acıları, ayrımcılığı ve yok sayılmışlıklarını anlatırken, aslında hepimizin unutmaması gereken bir geçmişle yüzleştiriyor. Film, Yılmaz Karakoyunlu’nun aynı adlı romanından uyarlanmış. Yönetmen koltuğunda ise Tomris Giritlioğlu gibi bir kadın yönetmen var ki, o dönemin atmosferini böylesine zarif ama sarsıcı bir dille perdeye taşıyabilmesi zaten başlı başına takdire şayan. İstanbul’un gri sokaklarında dolaşırken, bir yandan dönemin sosyal yapısına, ekonomik adaletsizliklerine tanıklık ediyoruz; bir yandan da karakterlerin iç dünyasında dolaşıyoruz. Ve oyunculuklar… Bir ansambl kadro bu kadar mı kusursuz kurulur? Dolunay Soysert’in zarafetiyle incelen Salkım Hanım’ı, Uğur Polat’ın içten içe çürüyen dünyası, Güven Kıraç’ın vurgulu oyunculuğu, Hülya Avşar’ın sert kabuğunun altındaki kırılganlığı… Derya Alabora’nın tek bir bakışıyla bile içimizi dağlaması… Hepsi birer birer kalbimize işliyor. O kadar gerçek, o kadar sahici ki… Film bittiğinde karakterleri ardında değil, içinde taşıyorsun. Bu film yalnızca oyunculuk ya da teknik becerisiyle değil, duruşuyla da büyüleyici. Çünkü cesur. Çünkü zor bir konuyu, çok da fazla dillendirilmemiş bir tarihî arka planı cesaretle ele alıyor. Varlık Vergisi gibi uzun yıllar boyunca üstü örtülmeye çalışılmış bir uygulamayı sinema perdesine taşımak, hem politik hem sanatsal açıdan önemli bir adım. Sessizleştirilmiş insanların sesi oluyor bir bakıma. Elbette bu başarısı karşılıksız kalmadı. 2000 yılında Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Derya Alabora) gibi büyük ödülleri topladı. Üstelik Türkiye’nin Oscar adayı olarak da yurt dışına gönderildi. Her ne kadar Oscar’a ulaşamamış olsa da, bu film zaten bizde bıraktığı izle çoktan hak ettiği yere ulaştı. Ben izlerken zaman zaman nefes alamadım. Dönemin o baskıcı ruhu, insanların içlerindeki yalnızlık, çaresizlik, baskı altında ezilen umutlar… Film sadece bir hikâye anlatmıyor; seni alıp o döneme götürüyor, yan sokaklardan gelen bir çığlık gibi içine işliyor. Ve bir kez daha sanatın, unutturmamak için var olduğunu hatırlatıyor. Salkım Hanım’ın Taneleri, sadece iyi bir film değil; hatırlamamız gereken bir yüzleşme, bir bakıma bir hesaplaşma. Gözümüzü kaçırmamak gerek…