Raf Yorumu: Elif (@filmtepesi)

'Borçlarından dolayı hapse giren Rahim, iki günlük izinle cezaevinden çıkar. Bu sürede borcunu ödeyip serbest kalabilmek için çeşitli yollar arar. Tesadüfen bulduğu içinde altın bulunan bir çantayı sahibine geri verir ve bu dürüst davranışıyla bir anda kahraman ilan edilir. Ancak…devamı'Borçlarından dolayı hapse giren Rahim, iki günlük izinle cezaevinden çıkar. Bu sürede borcunu ödeyip serbest kalabilmek için çeşitli yollar arar. Tesadüfen bulduğu içinde altın bulunan bir çantayı sahibine geri verir ve bu dürüst davranışıyla bir anda kahraman ilan edilir. Ancak medya ve toplum onu yüceltirken, olayın ayrıntıları netleştikçe bu “kahramanlık” sorgulanmaya başlar.' 🪶 "İnsanların sözleriyle yaptıkları her zaman birbirini tutmuyor." "Durumu ondan çok daha kötü bir sürü insan var. Hırsızlık yapabilecekleri halde yapmıyorlar. Onları tebrik eden var mı? Ben hayatımda kimsenin onurunu zedeleyecek bir şey yapmadım. Bana da takdirname verilecek mi? Dünyanın neresinde insanlar doğru davrandıkları için ödüllendiriliyor?" 🪶 Film, İran’ın Şiraz kentinde geçer ve ana karakter Rahim Soltani adlı bir adamdır. Rahim, bir borç nedeniyle hapse düşmüş ve orada geçici izinle dışarı çıkmıştır. Ziyareti sırasında, nişanlısı sokakta içinde altın dolu bir çanta bulur. Bu altınlarla borcunu ödeyip hapisten kurtulmayı planlarken, son anda fikir değiştirir ve çantayı sahibine teslim etmeye karar verir. Rahim bu iyiliğiyle medya tarafından “kahraman” ilan edilir. Fakat kısa süre sonra hikâyedeki çelişkiler, detaylar ve Rahim’in geçmişi su yüzüne çıkmaya başlar. İnsanlar onun niyetlerini sorgulamaya başlar. Filmin ilerleyen kısımlarında "iyi bir insan olmak", "ahlak", "toplumun beklentileri" ve "görünenle gerçek arasındaki fark" gibi kavramlar izleyiciye sorgulatılır. Gerçekten Kahraman filmi de tam olarak bunu yapıyor: “İyilik nedir?” diye değil, “İyiliğin algısı nedir?” diye sorduruyor insana. Benim bu filmle ilgili en çarpıcı bulduğum şey, ahlakın mutlak bir şey olmadığını göstermesi. Yani doğru ya da yanlış bazen insanların niyetinden çok, hikâyeyi nasıl sunduğunla ya da toplumun o anki algısıyla şekilleniyor. 🍂 Rahim’e gelirsek…Rahim, bir yönüyle çok insani, çok tanıdık bir figür: Kırılgan, umut dolu, çaresiz ama iyilik yapma niyetinde biri. O altını cebine indirebilir ama yapmıyor. Peki bunu içten mi yapıyor, yoksa insanların gözünde “temizlenmek” için mi? Belki ikisi birden. İşte tam burada film bizi rahat bırakmıyor: Çünkü Rahim’in içini asla tam göremiyoruz. Ve gerçek hayatta da kimsenin kalbini tüm açıklığıyla göremiyoruz. Rahim suçlu muydu, suçsuz muydu? Haklı mıydı, haksız mıydı? Belki şöyle diyebilirim: Hataları vardı ama suçlu sayılmazdı. Doğruyu yaptı ama belki “kusursuz” değildi. Ve belki de bu yüzden film bu kadar çarpıcıydı; çünkü o bizim gibi biri. Ne tamamen iyi, ne tamamen kötü. Kendi yerini bulmaya çalışan biri. Hani filmde bir adam diyor ya: “Birçok kişi doğru davranıyor ama kimse onları övmüyor.” İşte o söz, bence filmin kalbi. Toplum, bir “kahraman” arıyor ama sıradan iyilikleri görmüyor. Çünkü iyi olmak “olması gereken” sayılıyor. Ama biri “kötüden iyiye” geçince onu alkışlıyoruz. Bu çok büyük bir çelişki gerçekten. Aynı iyilik, kişinin geçmişine göre farklı değerlendiriliyor. Ve bazen toplumun beklentisi de “iyilik” değil, “hikâyeye uygun iyilik” oluyor. Yani belki de film bize şunu diyor: “Toplum, masallardaki kahramanları arıyor ama gerçek hayattaki insanlar çelişkili, eksik, yaralıdır.” Ve belki de gerçek kahramanlık, sadece iyilik yapmakta değil; iyiliğin karşılık bulmadığı, hatta yanlış anlaşıldığı zamanlarda bile ondan vazgeçmemekte yatıyor. ⚖️ Filmin bir sahnesinde, haksız yere iki sene içeride yatan bir taksici diyor ki: “Bu dünyanın her tarafı haksızlık dolu zaten.” O kadar gerçek, o kadar çıplak ki… Çünkü bu cümleyle birlikte görmediğimiz milyonlarca “küçük” insanın sesi duyuluyor aslında. Onların adını bilmiyoruz, hikâyelerini öğrenmiyoruz, yüzlerini hatırlamıyoruz ama onlar orada… Sessizce adaletsizlikle baş eden insanlar. Ve düşünün: Rahim kendince bir iyilik yapıyor ama bu iyiliğin görünür olması onu daha karmaşık bir yere taşıyor. Taksici ise görünmez kalmış. Onun yaşadığı adaletsizliğe ne kamera dönmüş, ne medya ilgilenmiş, ne bir “alkış” gelmiş. O da hayatını, hüznünü ve adalet arayışını sessizce içine gömmüş. Bence Kahraman filmi tam olarak bu yüzden güçlü: Çünkü gerçek hayatta kahramanlar çoğu zaman görünmez. Çünkü iyilik ve adalet bazen fark edilmeden, bazen cezalandırılarak yaşanıyor. Taksici de böyle biri — sessiz, onurlu ama görülmemiş. Ve göremediğimiz, anlamadığımız o kadar çok haksızlık var ki... Bu dünyada "gerçek" adalet, belki de çok nadir uğruyor insanların kapısına. Yine de bazıları, görünmeyeceğini bilse de doğru olanı yapmaya çalışıyor. Belki en büyük kahramanlık da burada gizli. Dışarıdan bakınca herkes doğruyu söylüyor gibi, herkes iyi görünmeye çalışıyor. Ama iş gerçek hayatta o sözlerin gereğini yerine getirmeye gelince, işte orada işler değişiyor. Aslında bu fark en çok güçsüz kalan insanlar üzerinde etkili oluyor. Çünkü toplum çoğu zaman imajla ilgileniyor, niyetle değil. Rahim’in de en çok zorlandığı şey bu değil miydi? Herkes onun hikâyesinin bir kısmını bildi, ama tamamını hiç kimse dinlemedi. Medya bir anda onu kahraman yaptı, sonra da o kahramanlığa en ufak gölge düştüğünde yüz çevirdiler. Çünkü hikâyeler gerçeklerden daha güçlü hale geliyor bazen. Ama ne oluyor biliyor musunuz? Bu ikiyüzlülük — yani sözle eylemin uyuşmaması — en çok gerçekten doğru olanları yaralıyor. Taksici gibi, Rahim gibi, belki de sokaktaki yüzlerce insan gibi. 🍃 Rahim, görünüşte sıradan bir adamdı. Ne bir devrimciydi, ne de elinde gücü tutan biriydi. Borçlar arasında sıkışmış, yaşamın kıyısında yürüyen, çırpındıkça batan biriydi. Ama bir gün, küçük bir iyilik yaptı. Eline geçen bir cüzdanı sahibine iade etti. İşte o küçücük hareket, bir anda onu “kahraman” yaptı. Çünkü toplumun buna ihtiyacı vardı — bir iyi haber, bir umut simgesi. Ama aynı toplum, onun hikâyesini kendi istediği şekilde çerçeveledi. Gerçeği değil, parlayan kısmını aldı. Ve o parıltı çatladığında, herkes arkasını döndü. Çünkü toplumun kahramanları, her zaman steril olmalıydı. Hatalıysa, insanlıktan çıkarılmalıydı. Oysa Rahim, kahraman olmak istememişti. O sadece insan olmaya çalışmıştı. Onurlu, dik durmaya çalışan ama yere çokça düşen bir insan. Film bize şunu anlatıyor: İyilik, bazen alkış almaz. Doğru olanı yapmak, her zaman karşılığını vermez. Ama bu, onu yapmamamız gerektiği anlamına gelmez. Çünkü gerçek kahramanlık, görünmeden yapılan fedakârlıklarda, ses edilmeden gösterilen sabırda gizlidir. Taksici karakteriyle öğrendik ki, görünmeyen adaletsizlikler milyonlarca hayatı sarıyor. Ve bazen, kimse seni alkışlamayacak. Ama sen, kendin için doğru olana tutunmak zorundasın. Çünkü vicdan, dışarıdan değil, içeriden konuşur. Ve belki en çok oğluyla öğrendik bir şeyi: Rahim, toplumda kaybetti ama oğlunun gözünde kaybetmedi. Bazen bir insan sadece bir kişiye umut olmak için yaşar. Ve bu umut, dünyadaki bütün alkışlardan daha kıymetlidir. 🪶 "Kaç para tuttu?" "Bir mahkumun parasını alamam." "Lütfen. Sana haksızlık olur." "Bu dünyanın her tarafı haksızlık dolu zaten. Ben de haksız yere iki sene içeride yattım." 🪶