Raf Yorumu: Bera Nur (@levieden)

İkinci Cinsiyet Cilt 1 İçindekiler —————— GİRİŞ İLK KESİM: YAZGI I. Bölüm: Biyolojik Veriler II. Bölüm: Ruhçözümsel Görüş III. Bölüm: Tarihsel Maddeciliğin Görüşü II. KESİM: TARİH III. KESİM: EFSANELER IV. KESİM: OLUŞUM Giriş I. Bölüm: Çocukluk II. Bölüm: Genç Kız…devamıİkinci Cinsiyet Cilt 1 İçindekiler —————— GİRİŞ İLK KESİM: YAZGI I. Bölüm: Biyolojik Veriler II. Bölüm: Ruhçözümsel Görüş III. Bölüm: Tarihsel Maddeciliğin Görüşü II. KESİM: TARİH III. KESİM: EFSANELER IV. KESİM: OLUŞUM Giriş I. Bölüm: Çocukluk II. Bölüm: Genç Kız III. Bölüm: Cinsel Yaşama Giriş IV. Bölüm: Sevici Kadın Beauvoir bu kitapla (ve anladığım kadarıyla serinin diğer kitaplarında -onları henüz okumadım-) “Kadın doğulmaz, olunur.” düşüncesinin temellendirmesini yapıyor. Şöyle söylüyor: “Erkeklerin insanlık içindeki özel yerlerini gösteren bir kitap yazmak hiçbir erkeğin aklından geçmez. Kendimi tanımlamak istiyorsam, ilkin: demem gerekiyor; (…) Hiçbir erkek, işe, kendini belli bir cinsin üyesi olarak kabul etmekle başlamaz: erkek oluşu, kendiliğindendir.” Bu alıntı aslında tüm kitabı özetler nitelikte - çok kabaca elbette. Beauvoir kadın olmanın bize öğretildiğini erkek olmanınsa “doğal olan” olduğunu söylüyor ve tüm kitap boyunca bu fikirlerin sandığımızdan da derinlere, iliklerimize işlediğini bize örnekler üzerinden anlatıyor. (İçindekiler kısmından hangi açılardan ele aldığını görebilirsiniz.) Örneğin Fransızca’da adamlar sözcüğü insanlar anlamında kullanılmakta; - ki bu Türkçe’de de var- sözcüğün tekilindeki (erkek) anlamı, genel (insan) anlamıyla özdeş olup çıkmıştır. Beauvoir Hegel’in şöyle dediğini söylüyor: “Bilinçte başka bilinçlere karşı temel bir düşmanlık vardır.” “Bir özne, ancak başka öznelere karşı çıkarak ortaya koyar kendini: temel varlık olarak kendini olumlamak, öteki varlığıysa temel olmayan varlık, nesne durumuna sokmak ister.” Okuyunca hepimizin -çoğumuzun- aklına öteki varlık olarak kadınlar geldi değil mi? Elbette postun ve kitabın kadınlarla alakalı olmasının ve günümüzde bile kadınların hak ettikleri hayatı yaşayamamasının etkisi vardır. Fakat bu “öteki”nin kadın olması ya da aklımıza erkektense kadının gelmesi arbitrary (gelişigüzel) mi? Hiç sanmıyorum. İşte Beauvoir ilmek ilmek bunu anlatıyor bu kitabında. Örneğin; * Yahudi erkeklerin kendilerini kadın yaratmayışından ötürü Tanrıya şükretmeleri * Tutucu kentsoylu sınıf için kadının özgürlüğe kavuşmasının kendi ahlak ve çıkarları için tehlike arz etmesi * Kadın değil de denilmesi ne demek? * Mitsein (birlikte varoluş) mümkün mü? * kendilik ve sonradanlık * aşkınlık ~ içkinlik * Anglo-Saksonların regl için “the curse” ifadesini kullanması * Freud’un elektra kompleksini bile kadın üzerinden değil; erkek üzerinden anlatması (erkeğin niteliklerine bakarak tanımlıyor) * anaerkil toplumlar nasıldı? * mitlerde / efsanelerde kadınlar / kadın tanrıçalar nasıldı? Kadının kendisi başlı başına bir efsane, mit mi; uzak, öteki, göz kamaştırıcı? * toprak ve kadın * hukukta kadın (tarihsel açıdan) (akatlar, asurlular, roma, cermenler, 17. yy sonrası Avrupa toplumlarında. doğu toplumları çoğunlukla es geçilmiş) * “yarım kalmış bir erkek” olan kadın * kadın erkek cinselliklerinin farklılığı; hem biyolojik hem toplumsal açıdan. * cinsel hayat ve ilk cinsel birlikteliklerin kadın için her zaman -Beauvoir’ın deyimiyle-: “kesip biçme, ırza geçiş oluşu” * ve daha birçok şey…. Bazı filozoflar / yazarlar ve kadın hakkındaki görüşleri: Rousseau: “Kadının eğitimi erkeğe göre ayarlanmalıdır. Kadın, erkeğin sözünü dinlemek, onun bütün haksızlıklarına katlanmak için yaratılmıştır.” Auguste Comte: kadınları “sürekli çocukluk”ta olmakla itham etmiş; bunun da “zeka zayıflığı biçiminde dışa vurduğunu” söylemiş. Balzac: “Kadının yazgısı ve en büyük utkusu erkeklerin yüreğini çarpıtmaktır.” “Kadın, sözleşme yoluyla elde edilen bir mülktür; taşınabilir mallardandır, çünkü kim alırsa onun olur; ve son olarak, kadın, aslında erkeğin eklentisidir.” Vicor Hugo: “erkeğin yardımcısı, insanlığın sürdürücüsü” kadın. Kadınların çalışma hayatıyla ilgili yasalar: * 1900’de iş günü 10 saat * 1905’te hafta tatili zorunlu * 1907’de çalışan kadın kazandığını dilediği gibi harcama hakkına kavuşur. * 1909’da doğum yapan kadına paralı izin * 1913’te kadınların doğum öncesi ve sonrası dinlenmeleri kurala bağlanır, tehlikeli ve yorucu işlerde çalışmaları yasaklanır. * 1911-43 yılları arasında aynı iş için kadınların aldığı ücret %50 daha az (ki birçoğumuza hiç yabancı gelmiyor bu durum hala eminim) * ve daha birçoğu.. (syf 136’dan itibaren bakılabilir) Elbette kitapta eksik bulduğum kısımlar vardı mesela çok Western-centric oluşu yazarın, bazen de ilginç bir şekilde bazı konularda kadınları suçlaması (neden daha önce direnilmedi? ve “bu kadının suçu”minvalinde /ya da bana öyle geldi/. Bir de çok tekrara düşen kısımları vardı bence. Onun dışında kitabın birçok farklı disiplinden -felsefe, psikoloji, tarih, dilbilim, biyoloji vs.- beslenmesini çok beğendim. İlk 2 kesim dışında da okuması çok rahat. Aslında oralar da zor değil ama ben çok not alarak, altını çizerek ve tekrar tekrar okudum. O yüzden uzun sürdü. 3. Kesim’in daha kolay oluşunun sebebi -benim açımdan- efsane mit vs. okumak tarih kısmından sonra ilaç gibi geldi. Yani tamamen benim ilgi alanım ve zevkimle ilgili. 4. Kesim ise neredeyse tamamen örnek olaylardan, yaşanmışlıklardan gidiyor. Günümüze de yakın bir zaman dilimi çoğunlukla, rahat akıyor o yüzden. Günde min 70-80 syf gidiyor. En çok hangi kesimi okumaktan zevk aldın derseniz Giriş kısmı ve 1. Kesim derdim sanırım. Çok derli toplu ve ilgi çekici kısımlar barındırdığı için. Şimdi iki tarafa alt alta kavramlar sıralayacağım ve hangi taraf kadın hangi taraf erkek bir tahmin edin? Neden öyle düşündünüz? Beauvoir açıklıyor. Okuyunuz efendim bu kitabı. (Ben daha açıklayıcı ve kompakt bir yorum yazmak isterdim ama 1. zihnim öyle çalışmıyor, 2. ne yazsam eksik kalacak..) bilinç ~ madde istem ~ edilginlik aşkınlık ~ içkinlik tin ~ ten