Raf Yorumu: MsPureBlood (@mspureblood)

Charlotte Perkins Gilman (1860–1935), Amerika’da feminist düşüncenin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Aile içinde ekonomik sıkıntılarla büyümüş ve parçalanmış bir evlilik geçirmiş. Yazılarının merkezinde kadınların ekonomik bağımsızlığını ve entelektüel üretimlerini savunması vardır. İlk feminist ütopya olan “Kadınlar Ülkesi”nin yazarıdır. (Bu…devamıCharlotte Perkins Gilman (1860–1935), Amerika’da feminist düşüncenin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Aile içinde ekonomik sıkıntılarla büyümüş ve parçalanmış bir evlilik geçirmiş. Yazılarının merkezinde kadınların ekonomik bağımsızlığını ve entelektüel üretimlerini savunması vardır. İlk feminist ütopya olan “Kadınlar Ülkesi”nin yazarıdır. (Bu öykü kitabında ise 7 öykü bulunmakta. Diğer yayınevlerinden çıkanlardan fazla olduğu için bu yayınevini tercih etmenizi öneririm. Pdf’i mevcuttur isteyene iletebilirim.) Sarı Duvar Kağıdı (1890) Büyük Mor Salkım (1891) Üç Şükran Günü (1909) Ben Cadıyken (1910) Hayatını Kazanmak (1910) Kulübecik (1910) Keşke Erkek Olsaydım (1914) Kitaba ismini veren ilk öykü, bugün muhtemelen “postpartum depresyon (doğum sonrası depresyon)” olarak adlandırabileceğimiz bir hastalıktan muzdarip bir kadının öyküsünü anlatmakta. O dönemde ve hâlâ günümüzde devam eden kadınların yaşadığı ruhsal ve bedensel sorunların büyük ölçüde küçümsenmesi, “histeri” ya da “sinir zayıflığı” gibi üstünkörü tanılarla geçiştirilmesi öykünün ana noktasıdır. Hatta bu öykü, yazara uygulanan ve dönemin ünlü hekimi Dr. S. Weir Mitchell’in önerdiği “dinlenme tedavisi”nin (rest cure) doğrudan bir eleştirisidir. Kadın yazmak, düşünmek ve üretmek istediğinde “akıl sağlığını riske atmakla” suçlanır. Düşünmesinin bile “doktor” eşi tarafından yasak edildiği, cennette gibi bir kiralık konakta iyileşmesi beklenen kadının günden güne delirişini izleriz. Gaslighting, mansplaining gibi bugün aşina olduğumuz kavramların davranışsal tezahürlerinin yıkıcı etkisini okuruz. Dönemi ve hatta günümüz için değerli bir öyküdür. İlk öykünün şokunu ve ağırlığını atlattıktan sonra diğer öyküler daha sakin ve içine çeken bir halde karşılıyor insanı. Bazısı hafif gerilimliyken bazısı umut verici bir diğeri merak uyandırıcı. Hepsinin ortak noktası ise yeni bir bakış açısı yaratması. Öyküyü bitirdikten sonra diğerine geçmek için acele etmek istedim lakin durup düşünmem gerekti bir çoğunda. Bir öyküde yaşlı dul bir kadının zekice ve zarifçe tek başına girişimcilik hikayesini okurken bir diğerinde erkek zihninin ve yaşamının içine girmiş bir kadının şaşkınlığına ve aydınlanışına tanıklık ediyoruz. Öykülerin türlerindeki gotik, fantastik, psikolojik, deneme gibi değişimler ortaya dinamik ve sürükleyici bir anlatım çıkarmış. Ben özellikle “Ben Cadıyken” öyküsünü sevdim çünkü Gilman, tarihte kadınları susturmak/cezalandırmak için kullanılan “cadı” damgasını tersine çevirip özgürlük, dönüşüm ve eyleme geçirilebilir bir güç simgesi olarak ele almış. Bu dönüşüm kesinlikle okunmalı. Kısacası herkesin ve özellikle her kadının okuması gereken bir eser. 26 eylülde İstanbul’da bir kadın okuma kulübüyle kitabın tartışması yapılacaktır, ilgilisi iletişime geçebilir.