Raf Yorumu: A.C.A (@filmrehberi)

Ferit Karahan’ın ikinci uzun metraj filmi. 1983 Muş doğumlu olan Karahan, daha önce Cennetten Kovulmak (2013) filmiyle Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde en iyi film ödülünü kazanmış ve ödülünü Rojava ile Gezi Parkı direnişine ithaf etmişti. Bu yönüyle yönetmen, Türkiye’nin…devamıFerit Karahan’ın ikinci uzun metraj filmi. 1983 Muş doğumlu olan Karahan, daha önce Cennetten Kovulmak (2013) filmiyle Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde en iyi film ödülünü kazanmış ve ödülünü Rojava ile Gezi Parkı direnişine ithaf etmişti. Bu yönüyle yönetmen, Türkiye’nin toplumsal-politik fay hatlarına dokunan hikâyeler anlatmaya yönelmiş biri. Film, 90’ların sonu – 2000’lerin başı atmosferinde, Van Bahçesaray’da çekilmiş. Karlarla çevrili izole bir yatılı okulda geçiyor. Katı disiplinli öğretmenler, adeta askerî bir düzen içinde öğrencilere baskı uyguluyor. Yusuf’un arkadaşı Memo aniden hastalanıyor; önce bürokrasi ve umursamazlık yüzünden hastaneye gönderilmiyor, ardından yoğun kar yolları kapatınca götürülmesi zaten imkânsız hale geliyor. Bu süreçte sadece bir çocuğun hastalığı değil, aynı zamanda okul yönetiminin sorumluluktan kaçışı, öğretmenlerin birbirini suçlaması, öğrencilerin çaresizliği ve sistemin acımasız yüzü açığa çıkıyor. Bir anlamda film, tekil bir trajediden yola çıkarak Türkiye’de kırsal eğitim kurumlarının yapısını, otoriter zihniyetle bürokrasinin öğrencilerin hayatı pahasına nasıl işlediğini eleştiriyor. Karahan’ın Kürt kimliği ve önceki filmlerindeki politik tavrı düşünülünce, filmin tamamen “tarafsız” olduğu söylenemez. Ama öte yandan Okul Traşı, meseleyi doğrudan etnik ya da ideolojik bir çatışma üzerinden değil, daha çok sistemin soğukluğu ve bireyin yalnızlığı üzerinden işliyor. Bu da filmi, uluslararası festivallerde anlaşılır ve evrensel kılıyor. Berlin’de Panorama bölümünde FIPRESCI Ödülü kazanmasının sebebi de biraz bu: bireysel trajediyi evrensel bir sistem eleştirisine dönüştürmesi. Filmin artıları, atmosfer çok gerçekçi; kar, soğuk, izolasyon hissi seyirciye geçiyor. Çocuk oyuncular çok başarılı. Seyirciyi rahatsız eden bir “gerçeklik duygusu” var. Eksileri: Bazı izleyiciler için fazla sert ve umutsuz olabilir; öğretmen figürleri fazla tek boyutlu görünebilir. Bence filmin en çarpıcı tarafı, aslında tek bir öğrencinin yaşamı üzerinden bütün bir sistemin çürümüşlüğünü görünür kılması.