Raf Yorumu: kimmiş bu kalli? (@kalli)

kalli 5 months ago

Samipaşazade Sezai tarafından kaleme alınan ve realizmden romantizme geçişin önemli bir halkası olarak kabul edilen bu eser aynı zaman da Tanzimat edebiyatının en güçlü romanlarından biri sayılır. Sergüzeşt kelime anlamıyla 'başından geçenler' demektir. Biz de kitapta bir köle kız olan…devamıSamipaşazade Sezai tarafından kaleme alınan ve realizmden romantizme geçişin önemli bir halkası olarak kabul edilen bu eser aynı zaman da Tanzimat edebiyatının en güçlü romanlarından biri sayılır. Sergüzeşt kelime anlamıyla 'başından geçenler' demektir. Biz de kitapta bir köle kız olan Dilber'in başından geçenleri, onun acılarla dolu hikâyesini okuruz. Bakalım, Dilber'in başına neler gelmiştir? Evet, kitap bize edebiyattaki en güçlü kadın karakteri sunmaz, lâkin edebiyattaki en güçlü ve en önemli köle kadın karakterlerden birini sunarken, onu da okuyucu gözünde zamanla büyütüp güzellemeye başlar. Dilber, küçük yaşlarda acıyla tanışmış, zayıf, cılız, çirkince bir kızdır. Yazar bize böyle tarif eder Dilber'i en azından. Türlü itilip kakılmalara maruz kalır, çocukluğunda yaşadığı bu hayat onun kederle dolu olacak hayatının sadece ufak bir parçasıdır. Dilber büyüyüp genç bir kız olunca ve köle olarak satıldığı evin oğlanı Celal Bey'le aralarında bir aşk muhabbeti başlayınca güzelleşmeye başlar. Sezai Bey, onu okurun gözünde büyülemeye başlar. Dilber'i güzelleştirdikçe güzelleşir. Mizancı Murad kitap hakkında yaptığı eleştiride 'kimilerinin zamanla çirkinleşirken', 'kimilerinin de zamanla güzelleştiğini' belirtmiş. Dilber gibilerin... Bana göre bu durum böyle değil. Dilber'i güzelleştiren aşk, sevgi. Biz onun asaletini, güzelliğini Celal Bey'in gözüyle okuyoruz aslında. Samipaşazade Sezai, Celal gibi düşünerek tasvir ediyor Dilber'i. Onu öyle bir noktaya koyuyor ki... Kimsenin ulaşamayacağı bir güzellik. Adeta bir Tanrıça. Hatta Celal Bey, Dilber'e Kleopatra adını bile takıyor. Başkalarının gözünde 'basit bir halayık parçası' olan Dilber, Celal'in gözünde 'Kleopatra' oluyor. Hikâyede kavuşma okumak ister miydim? Evet. Peki bunu bekledim mi? Hayır. Acıklı bir son olacağı belliydi. Böyle bir kitaba mutlu son yakışmazdı zaten. O sebepten ötürü okuduğum final tatmin etti beni. Tatmin etmesine etti, ama hikâyenin finalinin draması bana geçmedi. Kitap boyunca hor görülen bir Dilber okuyup zaten kendimi bu sona hazırladığım için midir acaba? Yoksa duygusal düşünmeyecek bir anıma mı geldi kitabın finali? Davul bile dengi dengine diyen bu eser hoşuma gitti. Tek kusuru çok fazla betimleme yapmasıydı. Kitabın gözümde canlanmasını, hayal etmenin kolaylaşmasını seviyorum, ama bu durum fazlaca uzarsa da sıkılıyorum. Samipaşazade Sezai'de betimlemeleri birazcık uzatmış sanki.