kimmiş bu kalli? (@kalli)

kimmiş bu kalli? (@kalli)

dengesizlerin en dengelisi

Joined at July 2020

560 Followers 125 Following

Follow Message Statistics

443

Post

1,064

Movie

240

Serie

178

Book

kalli 7 months ago

Dark

Baran bo Odar

393 Gönderi

""Matrix hatası nedir?" sorusuna cevap veren, harika bir diziyle geldim. Gerçi Dark'a 'harika, mükemmel, çok iyi' gibi sıfatlar yapıştırmak bir hakaret sayılabilir. Zira Dark tüm dizilerin ötesinde, tüm sıfatların ilerisinde bir dizi. İzlediklerim arasında en en en iyisi. Tüm karmaşık…devamı""Matrix hatası nedir?" sorusuna cevap veren, harika bir diziyle geldim. Gerçi Dark'a 'harika, mükemmel, çok iyi' gibi sıfatlar yapıştırmak bir hakaret sayılabilir. Zira Dark tüm dizilerin ötesinde, tüm sıfatların ilerisinde bir dizi. İzlediklerim arasında en en en iyisi. Tüm karmaşık düğümlerin, zamansal döngünün karmaşanın yarattığı nizami bir düzen. Hem karmaşık, hem de nizami. Akla yatmayacak şeyler Dark evreninde daha doğrusu evrenlerinde yaşanıyor. Beynimizle oyun oynuyor Dark, hem de o kadar güzel oynuyor ki... Dizi boyunca birçok karakterin ağzından duyduğumuz bir söz var. "Bildiklerimiz bir damla, bilmediklerimiz ise bir okyanus." Evet, bu dizi hakkında bildiklerim bir damla, bilmediklerim ise okyanus. Zihnimde o kadar soru işareti var ki... Tekrar tekrar izlesem bile cevaplayamayacağım sorular, çözemeyeceğim düğümler. Yine de yine de mükemmel işte. İzlediğim tüm kafa karıştırıcı dizileri ve filmleri, okuduğum tüm kitapları karşıma çıkan tüm zaman paradoksu hikâyelerini kenara bırakıyorum. Dark'ın yarattığı paradoks zamanın da ötesinde. Başka bir evrende, daha doğrusu evrenlerde. Büyükbaba paradoksunu biliyorsunuzdur belki. Bilmiyorsanız da açıklayayım. Zamanda yolculuğun imkansız olduğuna atıf eden bir paradoks. Geçmişe gidip büyükbabanızı öldürürseniz -babanız ya da anneniz henüz var olmadan önce- kendi varlığınızı yok edersiniz. Böylece geçmişe giden biri olmaz. Fakat hayır. Evren bunun ötesinde. Siz büyükbabanızı öldürerek sadece yeni bir paralel dünya yaratırsınız. Hiç var olmadığınız bir dünya. İşte Dark'ta da böyle bir dünya, dünyalar yaratılıyor. Bu dünyalar neden ve nasıl var oldu sorusuna cevap vermek henüz daha izlemeyenler için sürprizbozan olacağı için bu konuya girmeyeceğim. Lâkin şunu söylemek isterim ki Adam ve Eve'nin dünyaları olasılıkların tekrar tekrar yaşanacağı zamanda tüm kırılmaların yeni olasılıkları doğurduğu bir dünya. İkisi de haklıydı aslında kendilerince. Eve oğlunu dünyasını kurtarmak istedi, herkesi yaşatmak istedi. Adam ise her şeyi karanlığa gömmek, hiç var olmasın istedi. Fakat aynı şeyleri yeniden ve yeniden iki dünyada da paralel olarak yaşamaya devam ettiler. Geçmişe gittiler, geleceğe gittiler. Öldüler, tekrar tekrar öldüler. Sadece Eve ve Adam'dan bahsetmiyorum. Ölen onlarca karakterden. Burayı sürprizbozan olarak algılamayın. Zira anlayacağınız üzere Dark evreninde ölüm bir son değil. Yeni bir olasılığın başlangıçı. ChatGPT'nin önerisiyle diziyi izlerken baştan sona kadar not aldım. Karakter şeması çıkardım. Soylarını yazdım. Olanları ve olasılıkları, aklımda olan soruları ve cevapları ve de cevaplanmayanları... Yine de bir şeyler eksik, tam olarak kavrayamadım Dark'ı. Bu dizinin hatası değil tabii. Olması gereken buydu, izleyicinin zihnini allak bullak etmek. Benim açımdan başardı da. İlk sezon kısmen daha kolaydı, düğümler vardı ama anlaşılmayacak düğümler değildi. İkinci sezonda öğrendiğim bir aile bağıyla şok oldum. Dark'ın zihinlerini ötesine geçtiğini böylece anlamış oldum. Tam bir şeyleri çözdüm derken 3. sezona geldim. Paralel evrenlerin var olduğunu gösteren 3. sezona. İşte orada tüm bildiklerim okyanusta kayboldu. Ufak bir damla kaldı sadece. Geçmiş, gelecek Eve'nin dünyası ve Adam'ın dünyası... Tüm karakterler birbirine karıştı, düğüm üstüne düğüm atıldı. Beynim allak bullak olmuş şekilde veda ettim diziye. Peki, sonda her şeyin çözülmesi aslında gerçekten çözüm müydü? Yoksa bütün bu olanlar yeniden yaşanabilir miydi? Hâlâ aklımda bu soru dönüyor ve dönmeyede devam edecek sanırım Aynadan birbirlerine bakan aynı insanlar, ama farklı kişiler. Kimi döngünün tam içinde, kimi dışında fakat herkes bu döngüyle bağlantılı...

kalli 1 day ago

Black Mirror

Charlie Brooker

237 Gönderi

Spoiler içeriyor Teknolojiyi sadece faydaları ya da sadece zararları ile değil, tüm yönüyle, tüm taraflarıyla ele alan bi' başyapıt Black Mirror. Çağın oldukça ötesinde bir dizi. Bu da onu diğer bilim kurgu temalı dizi ya da filmlerden bir hayli öne koyuyor, izlerken…devamıTeknolojiyi sadece faydaları ya da sadece zararları ile değil, tüm yönüyle, tüm taraflarıyla ele alan bi' başyapıt Black Mirror. Çağın oldukça ötesinde bir dizi. Bu da onu diğer bilim kurgu temalı dizi ya da filmlerden bir hayli öne koyuyor, izlerken sıkılmak mümkün değil. İzlediğiniz bölümden sıkılırsanız kapatıp ilginizi çekecek bir bölüme geçebilirsiniz. En iyi yanlarından biri de bölümlerin birbirinden bağımsız olması. Teknoloji, özellikle yapay zeka daha ne kadar gelişebilir? Ne kadar ileri gidebilir? İnsanlar üzerindeki etkisi iyi veya kötü ne olur? Yapay zeka insanlığın sonunu getirir mi? Bu veya bu gibi sorunlar teknoloji alanındaki gelişimleri, yapay zeka modellerinin insancıl davranışlar göstermeye başladığını gördükçe bir çoğumuzun aklında dönüp durmuştur. Black Mirror, bu soruları ve daha fazlasını cevaplıyor. İleri teknolojinin korkunç boyutlarını ele alıyor, tabii doğru kullanıldığında görülebilecek faydalarını da. Bir bölümde insan hafızası izlenebilirken, bir bölümde ölü birinin zihninin başka bir bedende yaşatılması ele alınıyor. Bir bölümde DNA kodları kullanılarak insanlar oyuna hapsedilerken, bir bölümde yaratılan sanal bir dünya, bir simülasyon konu ediniliyor. Bu ve bunun gibi birçok bölüm. Her bölüm insanı merakta bırakırken, "acaba?" düşüncesiyle bir kaygıya da sürüklüyor. "Acaba bunlar gerçek hayatta olsa ne olur?" Tabii, bilim kurgu dediğimiz şey gerçeğin bir fragmanı olduğu için bu filmdeki birçok teknolojik gelişmenin, cihazın gerçek hayatta tasarlanacağı kesin. Tabii, biz o zamana kadar yaşar mıyız bilemem. Lâkin yapay zeka bu kadar gelişmeye devam ederse elde ettikleri bilgilerle bize şantaj bile yapabilirler. Dizide ilgi alakamı en çok çeken bölümlerden söz etmek istiyorum. Beğeni sırama göre değil, bölüm sırasına göre bir anlatım olacaktır. İlki, 1. sezonun 2. bölümü olan 15 Milyonluk Hak bölümü. İnsanların köleleştiği bir evren. Sabahtan akşama dek tek yaptıkları pedal çevirip puan kazanmak. Topladığı puanlarla da hayatlarını idame ettirmek. Tabii yediğiniz yiyecekler bile kontrol altında tutuluyor. Preimium insan değilseniz YouTube reklamlarına falan maruz kalıyorsunuz, Reklamı Atla seçeneği de yok. Bir de yetenek yarışması olayı var. 15 milyon puan toplamayı başaran insanlar Acun Ilıcalı'nın Yetenek Sizsiniz Türkiye yarışmasına katılmaya hak kazanıyor. Yarışmada Sergen'e Evet dedirtmeyi başaranlar da pedal çevirmekten kurtulup lüks köle oluyor. Evet, yine sistemin kölesisiniz. İkinci olarak ilgimi çeken bölüm 2. sezon, 3. bölüm Waldo Zamanı oldu. Waldo, bir çizgi film karakteri. Kaba, küfürbaz. Lâkin bir o kadar da doğrucu ve sempatik bir karakter. Herkes tarafından çok seviliyor. Peki, bir çizgi film karakteri başkan adayı olursa ne olur? Öyle rol gereği değil, gerçekten aday. Siyasilerin sahteliğinden, maskelerinden sıkılan halk bir çizgi film karakterini desteklemekten gurur duyarlar değil mi? Üçüncü anlatmak istediğim bölüm 3. sezonun ilk bölümü olan Dibe Vuruş bölümü. Günümüzle en çok alakası olan, birçoğumuzu yakınken ilgilendiren bir konuya değinmişler. "Beğenilme kaygısı." Her şeyimizi paylaşır olduk, yediğimiz yemeği, içtiğimiz suyu, hatta en özel anlarımızı bile. Neden? İnsanlar kalbe dokunsun diye. Fakat ne dokunulan kalp gerçek, ne de paylaşılan anlar. Sosyal medya insanları kocaman bir sahteliğe sürükledi. Bölümde bu beğenilme durumu gerçek hayata yansıtılmış. Evet, her insana puan verebiliyoruz, onlarda bizi puanlayabiliyorlar ve karşılıklı puanlarımızı görebiliyoruz. Bu puanlar öyle sıradan puanlamalar değil. Bir insanın tüm hayatı demek. Şan, şöhret, edindiğiniz meslek, statü, saygınlık. Puanı düşük olan kişi yolculuk dahi yapamıyor. Aslına bakarsanız böyle bir sistem faydalı olabilir, doğru kullanılırsa. Düşünün biriyle sevgili olacaksınız ya da arkadaşlık kuracaksınız puanı düşük. Hemen uzaklaşırsınız. İnsan ilişkilerini bir düzene sokar. Fakat ön yargıya maruz kalıp düşük puan alan, alacak insanları düşününce de korkutucu bir sistem. Bir diğer ilgimi çeken bölüm 4. sezonunu 3. bölümü olan Timsah oldu. Bölümde insan hafızasının izlenebildiği bir cihaz konu ediniliyor. Karanlık bir geçmişe sahip olan ve bu geçmişinden kaçamayan Mia'nın evine bir kadın misafir oluyor. Yaşanan bir kazanın görgü tanığı olarak sorgulanıyor Mia. Kafasına bu cihazın takılmasıyla her ne kadar zihnini başka anılara yönlendirmeye çalışsa da tüm karanlık geçmişi ortaya çıkıyor, sonrası kan vahşet... Sonu ters köşe sayılabilir, böyle bir faka basma durumu beklemezdim doğrusu. Black Mirror, sadece yapay zekadan, teknolojiden söz etmiyor. Siyasetçilerin, politikanın iki yüzlülüğünü anlatıyor. Beğenilme, en iyi olma kaygısının insanlar üzerindeki olumsuz etkilerine değiniyor. 'Sosyal linç' dediğimiz şeyin bir insanın sonu olabileceği gerçeğiyle bizi yüzleştiriyor. Evet, insanlara herkes yapıyor deyip eleştiri adı altında yaptığımız ağır hakaret içeren yorumlar onların sonu olabilir. Bazen bunu hiç düşünmüyoruz, değil mi? Ebeveynlerin aşırı kontrolcü olmasına ve bu fazla disiplinin çocuk üzerindeki olumsuz etkisine değinmeden de geçmiyor. Her bölümü sevmesem de birçok bölümüyle beni cezbetmeyi başardı.

kalli 2 weeks ago

Anadolu mitolojisinde efsanevi bir kahraman olarak Şahmaran'ın hikâyesini bilir misiniz? Kendisi benim en sevdiğim efsanelerden biridir ve bunu sizlerle de paylaşmak isterim. Bundan yıllar yıllar yıllar önce Anadolu'nun bir köyünde geçimini odunculukla sağlayan Cemşab adında bir genç yaşarmış. Cemşab iyi…devamıAnadolu mitolojisinde efsanevi bir kahraman olarak Şahmaran'ın hikâyesini bilir misiniz? Kendisi benim en sevdiğim efsanelerden biridir ve bunu sizlerle de paylaşmak isterim. Bundan yıllar yıllar yıllar önce Anadolu'nun bir köyünde geçimini odunculukla sağlayan Cemşab adında bir genç yaşarmış. Cemşab iyi niyetli, yardımsever, dürüst bir gençmiş. Bir gün iki arkadaşıyla beraber dolanırken bir kuyunun dibinde bal olduğunu keşfetmişler. İki hınzır arkadaşın aklına şöyle şeytanca bir fikir gelmiş. Cemşab'ı kuyuya salacaklar, Cemşab onlar için balları çıkaracak sonra kuyuyu kapatıp Cemşab'ı orada bırakacaklardır. Böylelikle ballardan kazanacaklar para üçe değil, ikiye bölünecektir. Arkadaşları planlarını uygulamış, balları aldıktan sonra Cemşab'ı kuyuda bırakıp gitmişlerdir. Cemşab bir süre bekler, arkadaşlarının geri döneceğini düşünerek. Fakat geri dönmeyeceklerini anladığında harekete geçmeye karar verir. Bağırır, avazı çıktığı kadar bağırır. Kuş uçmaz, kervan geçmez yer. Kuyunun dibi. Kim duysun Cemşab'ın çığlıklarını? Öyle oturup ölümü beklemek istemeyen Cemşab bir şeyler yapmak ister. Bir ışık farkeder, ışığa doğru hareket ettiğinde kendini daha önce görmediği kadar güzel bir bahçede görür, cennete geldiğini düşünür Cemşab. Burası öyle büyüleyici bir yerdir. Saray gibi bir şey görür. Hayranlık ve şaşkınlıkla oraya ilerler. Etrafını yılanlar sarar fakat bir şey yapmazlar. Yine de Cemşab'ın korkmasına engel değildir bu durum. Saraya girdiğinde onu gövdesi yılan üst kısmı insan olan bir kadın karşılar. O Şahmaran'dır. Yılanların kraliçesi. Şahmaran Cemşab'ı memnuniyetle kabul eder, artık himayesi altına aldığını söyler. "Yılanlarım sana dokunmayacaktır." der. Cemşab yıllarca burada krallar gibi bir hayat sürer. Bir yandan da Şahmaran'dan tıp ilminin inceliklerini öğrenir. Yıllar sonra anasını, babasını özlediğini anlayan Cemşab evine geri dönmek ister. Şahmaran'dan kendini göndermesini ister. Şahmaran buna biraz üzülse de Cemşab'ın isteğini kabul eder. Fakat ondan bir söz ister: "Beni gördüğünü kimseye söylemeyeceksin." Cemşab köyüne geri döner, ailesiyle hasret giderir. Aradan yıllar geçer, sözünün eri çıkar Cemşab. Ortadan kaybolduğu bu yıllar içinde kimseye nerede olduğunu, ne yaptığını anlatmaz. Fakat bir gün... Ülkenin padişahı hastalanır. En ünlü hekimleri, büyücüleri toplarlar saraya. Kimse de bir tedavi bulamaz padişahın hastalığına. Padişahın baş veziri de büyücülükle ilgilenmektedir. Tedaviyi bulur sonunda vezir. Tek bir tedavisi vardır padişahın hastalığının. O da Şahmaran'ın etini yemek. Ülkenin dört bir yanına haber salınır; Şahmaran'ı gören, duyan, bilen varsa saraya gelsin. Kimseden ses çıkmaz. Zaten Cemşab'tan başka gören yoktur Şahmaran'ı. Araştırmalarına devam eden vezir şöyle bir bilgiyle karşılaşır; 'Şahmaran'ı gören kişinin sırtı yılan derisi gibi pul pul olur.' Bu bilgi tüm ülkeye salınır. Herkes hamama sokulur. Cemşab kaçıp saklanmaya başlar, tabii nereye kadar? Sonunda yakalanır ve soyulup hamama sokulur. Sırtını görenler şaşkınlıklıklarını gizleyemezler. Derisi tıpkı yılan derisi gibidir Cemşab'ın. İlk başlarda hiçbir şey söylemez Cemşab. Fakat en sonunda yapılan baskılara ve tehditlere boyun eğmek zorunda kalır ve Şahmaran'ın yerini gösterir vezir ve askerlerine. Şahmaran'ı çıkarırlar yer yüzüne. Çıkmadan önce Şahmaran'ın yılanların şöyle söyler: ``Ben düğüne gidip geleceğim, beni bekleyin.`` Şahmaran yakalanarak saraya getirilir. Kendisine son isteği sorulur, Cemşab'ı görmek istediğini söyler Şahmaran. Cemşab verdiği sözü yemiş olmanın utançlığıyla, Şahmaran'ın kendisine kızacağını düşünerek gider yanına. Fakat Şahmaran onu gülümseyerek karşılar, hiç kızmaz. Şunu tembihler sadece. ``Birazdan beni öldürüp etimi kaynatacaklar. Başımı sen yiyeceksin, başımı yiyen bilgin olur. Gövdemi padişah yiyecek, gövdemi yiyen sağlığına kavuşur. Kuyruğumu ise vezir yiyecek, kuyruğum zehirdir.`` Cemşab Şahmaran'ı dinleyerek kimin nereyi yiyeceğini vezir ve padişaha iletirler. İkisi de seve seve kabul eder. Şahmaranın etinin sağlık ve bilgelik kazandırdığını bilmektedirler. Tabii kuyruğun zehir saçtığı detayını bilmez vezir. Yediği gibi oracıkta ölüverir. Padişah ise sağlığına kavuşur. Cemşab'a gelince mükemmel bir tıp ilmine sahip olur kendisi. Tabiplerin atası olur. Rivayet odur ki; Cemşab'ın Lokman Hekim olduğu söylenir bazı Anadolu kaynaklarında...

kalli 3 weeks ago

Siyah Kuğu

Darren Aronofsky

204 Gönderi

Spoiler içeriyor Siyah Kuğu filmi, Kuğu Gölü balesine baş dansçı olarak seçilen Nina'yı, onun psikolojisini, geçirdiği değişimi, mükemmel olma isteğini anlatıyor. Bale yönetmeni Thomas, yeni sezonda sergilemek istediği oyun için baş balerin olarak Nina'yı seçer. Nina iki karakteri canlandıracaktır; birisi masum ve…devamıSiyah Kuğu filmi, Kuğu Gölü balesine baş dansçı olarak seçilen Nina'yı, onun psikolojisini, geçirdiği değişimi, mükemmel olma isteğini anlatıyor. Bale yönetmeni Thomas, yeni sezonda sergilemek istediği oyun için baş balerin olarak Nina'yı seçer. Nina iki karakteri canlandıracaktır; birisi masum ve iyi taraf olan Beyaz Kuğu, diğeri ise tam anlamıyla karanlık olan Siyah Kuğu. Nina, Beyaz Kuğu için mükemmel bir isimdir. Zira, Beyaz Kuğu'nun bulundurması gereken özellikler Nina'da eksiksiz olarak bulunmaktadır. Saflık, iyi niyet, disiplin, mükemmeliyet. Lâkin Siyah Kuğu tarafında epey eksiktir Nina. Özgür değildir, karanlık tarafı yoktur, arzu, öfke ya da Siyah Kuğu'da olması gereken rahatlığa sahip değildir. O yüzden provalarda hep bir eksik çıkar. Nina Siyah Kuğu olmaya çalışırken karşısına bir rakip çıkar; Lily. Lily, Nina'nın tam tersine Siyah Kuğu'nun ete kemiğe bürünmüş halidir. Filmi değerlendiren bazı yorumculara göre Lily karakteri gerçek değilmiş, Lily'nin, Nina'nın kendi zihninde yarattığı olmak istediği kişiyi temsil ettiği söyleniyor. Nina, Lily'e hayranlık duymasının yanında hem onu kıskanır, hem de ondan korkar. Zira tam olarak olmak istediği kişidir Lily. Aynalarda yüzü değişmeye, kendini kaybetmeye başlar Nina. Artık kendine yabancılaşmıştır. Mükemmel olma arzusu, Siyah Kuğu olma isteği onu kendi bedeninden, zihninden tamamen uzaklaştırır. Filmin finali kusursuzdu. Nina'nın harika bir performans sergileyip kendini tamamen kaybettikten sonra yere uzanıp "Mükemmelim. Ben mükemmeldim." diye bağırması filmin özeti gibi oldu. Sürekli en iyi olmak isteyen Nina, sonunda en iyi oldu. Fakat bu süreçte kendinden her şeyi verdi... Anne karakterine değinmeden yorumumu sonlandırmak istemiyorum. Zira Nina başrol, Lily ise değişimde etkili olan kişi olsa da Nina'nın olduğu karakteri şekillendiren, Nina'yı bu kadar saf, çocukca, bastırılmış duygularla ve özgüveni düşük olarak yetiştiren kişi annesi. Evet, Nina mükemmeliyetçi bir karakter ama karaktere daha detaylı baktığımızda oldukça özgüvensiz bir tip. Bunun da sebebi annesinin kendi başarısızlığını kızına da miras bırakıp onu tutkun olduğu şeylerden çekme isteği. Yanlış olan tek bu da değil. Anne, yetişkin bir kadın olan Nina'yı kendi haline bırakmıyor hiç. Her an her şeyini kontrol ediyor, odasını dahi çocuk odası gibi dekor etmiş. Yani büyümesine asla izin yok. Eh, büyümeyince yetişkinlerin yaşayacağı bazı duygulardan, hazlardan mahrum kalıyor Nina. Aniden böyle bir şeyle karşılaşınca ya da karşılaşmak durumunda kalınca affalıyor. Ying-yang'ı bilirsiniz. Her siyahın içinde bir beyaz, her beyazın içinde bir siyah. İnsan içinde beyazı da barındırmalı, siyahı da. Eğer bir tarafı çok fazla bastırırsak bir gün ortaya çıkarmaya çalıştığımız tıpkı Nina gibi kendimizi kaybederiz. Bazı anlarda siyah, bazı anlarda beyaz olmayı bilmeli. Konunun ebeveynlik kısmına geri dönecek olursam, anne-babaların ya da çocuğun bakımından kim sorumlu ise elbette onu kontrol etmeli, doğruyu yanlışı göstermeli. Bazen önünde bazen arkasında duvar olmalı. Lâkin, bu kontrol çocuğun tüm özel alanına girecek, hayatını etkileyecek boyutta olmamalı. Zira zincirlerle bağlayıp kendi istediğiniz gibi yetiştirdiğiniz çocuklarınız o zincirleri kırmayı başardığı anda yasak koyduğunuz ne varsa ona koşar, koşacaktır. Siyah Kuğu'ya sadece bir kimlik kaybı ya da başkalaşım filmi olarak bakmamak gerekir. Siyah Kuğu aileye bir derstir, karanlık ve aydınlığın iç içe geçmesiyle yaratılan bir kaosun sahnelenmesidir.

kalli 1 month ago

Yakıcı Sır

Stefan Zweig

67 Gönderi

Stefan Zweig'in en çarpıcı eserlerinden biri olan ve insan psikolojisini inceleyen Yakıcı Sır, bir çocuğun gözünden yetişkin dünyasının gizini ve iki yüzlülüğünü anlatır. Bu esere hem bir çocuğun gözünden, hem de yetişkin gözünden bakmayı bilmek gerek. Zira iki farklı pencereden…devamıStefan Zweig'in en çarpıcı eserlerinden biri olan ve insan psikolojisini inceleyen Yakıcı Sır, bir çocuğun gözünden yetişkin dünyasının gizini ve iki yüzlülüğünü anlatır. Bu esere hem bir çocuğun gözünden, hem de yetişkin gözünden bakmayı bilmek gerek. Zira iki farklı pencereden bambaşka şeyler anlatan ama bir şekilde iki kuşağı da bir paydada birleştiren bi' eser, Yakıcı Sır. Çocuğun gözünden bakınca yetişkin dünyasının ne denli yalanlarla ve sırlarla dolu olduğunu görüyoruz. Sadece bu da değil konu. İkiyüzlülük gibi anlamını bilmeyeceğimiz, veyahut somut anlamıyla düşüneceğimiz bir kelimeyle tanıştırıyor bizi. Bir yetişkinin ya da yetişkinliğe yavaş yavaş adım atan bir gencin gözünden ise kitap daha anlamlı ama aynı zamanda daha acı verici. Zira, kaybedilen çocukluk masumiyetini çarpıyor yüzümüze. Eserde, 3 karakter yer alıyor. Baron, Edgar ve Edgar'ın annesi. İlk başta Baron ile başlıyoruz kitaba. Tatil için gittiği otelde gönlünü zararsız bir flört ile eğlendirmek isteyen hovarda Baronumuz "zararsız" diye nitelendirdiği flört anlayışı ile en büyük zararı veriyor minik bir kalbe. Aynı zamanda hayatı da öğretiyor aslında bilmeden. Baron, çapkın ve flörtöz olmasının yanısıra oldukça manipuletif de bir tip. Önce Edgar'ı etkisi altına alıyor. Onu bir basamak gibi kullanıp elde etmek istediği kadına, Edgar'ın annesine ulaşıyor. İkiyüzlülük denilen şeyle, riyakarlıkla, yetişkin dünyasının çıkarcılığıyla Baron'un ihaneti sayesinde yüzleşiyor küçük Edgar. Anneye gelirsek de kötü bir insan değil, ama iyi bir anne de değil. Çünkü ilgi açlığını, anneliğinin önünde tutuyor. Oğluna yeterli ilgi ve sevgiyi göstermeyip onun hislerini bilmeden de olsa küçümsüyor. Gelelim Edgar'a. Psikolojinin, kitabın kırılma anı olan bir karakter. Değişimini, büyümesini net şekilde gördüğümüz bir isim. Bu büyüme biyolojik bir büyüme ve değişim değil. Zihinsel ve hayat bakışı olarak gelişen bir büyüme. Yalanla tanışıyor, yetişkinlerin sandığı gibi dürüst olmayacağı gerçeğiyle yüzleşiyor. Saf sevgiyle bağlı olduğu annesinin aslında tanıdığı kişi olmadığı farkındalığına erişiyor. Bir damla bir okyanus olabilir, ufak bir kaçamak ise geri dönülmez yıkımlar yol açabilir. İşte kitabın anlatısı tam anlamıyla bu.

kalli 4 months ago

Dikkat! Bu hikâye kanınızı dondurabilir, içinize ürperti verip kabusunuz olabilir. Okurken midenizi yanınıza bırakmak isteyeceğiniz -zira ben dinlerken öyle oldum- bir hikâye ile geldim; İzmit'te Yamyamlık Vakası. Tarih, 20 Haziran 1950'yi gösterirken gazetelerde insanların hem kanını donduran, hem de hayli…devamıDikkat! Bu hikâye kanınızı dondurabilir, içinize ürperti verip kabusunuz olabilir. Okurken midenizi yanınıza bırakmak isteyeceğiniz -zira ben dinlerken öyle oldum- bir hikâye ile geldim; İzmit'te Yamyamlık Vakası. Tarih, 20 Haziran 1950'yi gösterirken gazetelerde insanların hem kanını donduran, hem de hayli ilgilerini çeken bir haber yayımlanır. Başlık şöyledir: "Yamyamlar 16 Yaşındaki Gencin Kalbini Yediler!" Haberde bahsedilen genç çocuğun adı Rıfat'tır, Rıfat Gülhan. Rıfat Arifiye Köy Enstitüsü'ne kayıt yapmak için köyünden çıkmış, geri dönmemiştir. Gelelim olayın şüpheli sanıklarına. Bunlar; Fransa'nın Hatay'ı kontrol ettiği dönemlerde askerlik yapan, daha sonra ülkelerine dönmeyip Türk vatandaşlığı yapan 4 Senegal'li gençlerdir. 40 kişilik bir kabilenin reisleridir ve geçimlerini kalaycılık yaparak sağlamaktadırlar. Abid Çeviren, Kasım Kuyumcu, Memed Kuyumcu, Hasan Gezginci. Tabii 4 gencin yakalanmasında ne yamyamlık olayınının ne Rıfat'ın ölümünün alakası vardır. Tamamen farklı bir suçtan yakalanıp Kandıra Cezaevi'ne gönderilmiştir sanıklar. Sahte altın kaçakçılığı suçundan. Peki, olay yamyamlığa nasıl gelmiştir? Neden böyle bir suçla suçlanmışlardır? 4 gencin reisliklerini yaptıkları kabilenin üyelerinden biri olan 11 yaşındaki Bahri'nin arkadaşlarına anlattıklarıyla. Bahri arkadaşlarına anlatır, arkadaşları ailelerine... Böyle böyle derken olay jandarmanın kulağına kadar gider. Jandarma olayı gözardı etmez elbette. İfadesini almak üzere Bahri'yi karakola getirirler ve gördüklerini anlatmasını isterler. Bahri başlar anlatmaya: "Rıfat'ı önce soymaya kalktılar, Rıfat hiç parası olmadığını söyleyince onu öldürdüler. Sonra çeşitli kabile dansları ile cesedini parçalamaya başladılar ve onu kazanda kaynatıp yediler. Hatta ben onları izlerken beni gördüler ve Mehmed Kuyumcu Rıfat'ın etinden bana da yedirdi." Bahri'nin anlattıkları bu kadarla sınırlı değildir. Eskişehir'de öldürülen Hazine isimli kabilenin üyelerinden olan genç bir kadından da bahseder. Bahri'nin anlattığına göre Abid Hazine'ye aşıktır, aşkına karşılık bulamayınca arkadaşları ile beraber kurşun sıkarak onu öldürmüş ve etini yemişlerdir. Bahri'nin tüm bu anlattıkları jandarmayı dehşete düşürür, bu korkunç bir vakadır. Gazeteler sürekli bu olayı yazmaya başlarlar, insanlarda ilgiyle olacakları, olanları takip etmeye. Tabii sanıklar anlatılanlar sebebiyle sorguya alınırlar. Sanıklar altın kaçakçılığı yaptıklarını kabul ederler, fakat cinayetleri reddederler. Hele yamyamlık asla yapacakları şey değildir, şöyle söylerler: "Biz müslümanız." Bahri'nin, Rıfat'ın cesedinin atıldığını söylediği Sakarya Nehri'nde arama çalışmaları başlar. Fakat nehir zaman zaman taştığı için bir ipucu bulmak kolay olmayacaktır. Eskişehir polisi de ihbar üzerine Bahri'nin tarif ettiği bölgelerde arama çalışmalarına başlar. Evet, bölgede bir takım kemikler bulunur ve söylenene göre bir bacağı yoktur. Ertesi gün gazetelerde şu haberle karşılaşır insanlar: "Yamyamlar öldürdükleri genç kadının bacağını yediler." Kemikler incelenmek üzere adli tıppa gönderilir. Kemikler incelenedursun ben anlatmaya devam edeyim. En sonunda Kasım Kuyumcu, Hazine'yi öldürdüklerini itiraf eder. Gerçekten yamyamlık gibi ağır bir suç işlemişlerse cezaları idam olacaktır; dörtlü dayanamayıp hapishaneden firar ederler. Çok geçmeden yakalanırlar tabii. Yine altın kaçakçılığı yaptıklarını kabul ederken, yamyamlık suçlamalarına karşı çıkarlar. Eskişehir'de bulunan kemikler üzerine rapor tamamlanır. İlk olarak kemiklerde bir eksiklik yoktur, ayrıca Bahri'nin anlattığı gibi bu kişi kurşunla vurularak değil, boynu kırılarak ölmüştür. Tabii bir de Hazine'ye ait olamayacak kadar eskidir bu kemikler. Eskişehir cephesinde olaylar böyle devam ederken dönelim yeniden İzmit'e. Rıfat'ın babası bir mektup alır. Mekrup Rıfat'tandır. Mektubunda iyi olduğunu, İstanbul'da bir lokantada bulaşıkçı olarak çalıştığını yazmıştır. Hemen Rıfat'ın mektupta yazdığı adrese giderler, doğrudur. Rıfat gerçekten de oradadır. Olaylar iyice karmaşık bir hal alır. Rıfat sağsa Bahri'nin öldürüldüğünü gördüğü kişi kimdir? Jandarma Bahri'yi yeniden sorguya alır. Bahri, bunları görmediğini anlattıkları bir başkasından duyduğunu söyler. Kimden duyduğunu da hatırlamaz. Hazine'yi sorarlar. Öyle birini tanımadığını söyler. Kasım Kuyumcu bir cinayet itiraf etmiştir, evet. Fakat ortada işlenen bir cinayet yoktur. Kendisine yapılan baskılara dayanamayıp yapmıştır bu asılsız itirafı Kasım Kuyumcu. Birkaç gün sonra gazetelere şu başlık atılır: "İzmit Yamyamları Serbest, Cinayet Davası Düşürüldü!" Çocukların hayal gücü bazen korkunç boyutlara varabiliyor. Belki, bu kadar üstüne düşmeselerdi ya da Rıfat o mektubu yazmasaydı, ya da başına İstanbul'da bir şey gelseydi bu dört genç işlemedikleri suçlardan idam edileceklerdi. Bahri'nin hayal gücü mü? Gerçekten böyle şeyler daha geçmişte yaşandı da Bahri onları sanki şuan yaşanmış gibi anlattı ve ilgi odağı olmak bir çocuk olarak hoşuna mı gitti? Ya da Bahri tamamıyla o zamanlarda anlaşılması güç olacak, insanların daha tanışmadığı psikolojik rahatsızlıklardan birine mi sahipti? Olay soru işaretlerine açık...

kalli 4 months ago

Değirmen

Sabahattin Ali

8 Gönderi

Uzun zamandır Sabahattin Ali okumuyordum, özlemişim o şairane kalemini. Doğrusu, kitabın başında Sabahattin Ali'nin kendine yaptığı özeleştiri ve hikâyeleri pek de beğenmediğini belirtmesi beni okuma konusunda biraz uzaklaştırmıştı, tabii listemde olduğu için ve kısa da olduğu için -kısa öykü kitabı…devamıUzun zamandır Sabahattin Ali okumuyordum, özlemişim o şairane kalemini. Doğrusu, kitabın başında Sabahattin Ali'nin kendine yaptığı özeleştiri ve hikâyeleri pek de beğenmediğini belirtmesi beni okuma konusunda biraz uzaklaştırmıştı, tabii listemde olduğu için ve kısa da olduğu için -kısa öykü kitabı olmasının da etkisi var- bir şans vermek istedim, bence kendisine haksızlık etmiş. Gayet güzel hikâyelerdi, en azından hepsinin bir mesajı vardı ve bu mesajlar hem bireye hem topluma ulaşan net mesajlardı. Öykülerde farklı farklı temalara değinip, toplumun farklı kısımlarına hem bireyi hem toplumu eleştirmeyi başarmış. Değirmen, Sabahattin Ali'nin ilk öykü kitabıymış sanırım, ilkin günahı olmaz diyelim. Değirmen kitabı, 3 kısma ayrılmış 16 ayrı öyküden oluşuyor ve az önce de bahsettiğim gibi bu öyküler farklı farklı temaları konu alıp -aşk, esaret, yoksulluk, yalnızlık, ikiyüzlülük, ahlaksızlık...- bunlara karşın kısa ama etkili, net bir eleştiri sunuyor. Her hikâyeyi tek tek, derinlemesine yorumlamak istemiyorum. Sadece genel temalarından bahsedeceğim. Değirmen, Viyolensel, Kurtarılamayan Şaheser, Kırlangıçlar, Birden Bire Sönen Kandilin Hikâyesi ve Bir Cinayetin Sebebi hikâyeleri; aşkı, fedakarlığı ve aşkın sınır tanımayacağını anlatıyordu. Mesela Bir Cinayetin Sebebi'nde karakterimiz işlediği cinayeti sevdiği kızın gözüne girebilmek için işliyor, zira sevdiği kız bir katile olmayacak derecede ilgi, alaka gösterince ana karakter bunu kıskanıp, onun dikkatini çekerim düşüncesiyle gidiyor ve alakasız birini öldürüyor. Acaba günümüzde bazı kızların bu 'badboy' sevdası erkeklerin saçma sapan tiplere, suçlara özenmesinde etki yaratıyor mu? Bu hikâye biraz onu düşündürdü doğrusu. Siyasetin, bürokrasinin ikiyüzlülüğüne, ahlaksızlığına değinip, bizlere tanıdık gelecek hikâyelerde vardı elbet eserde. Yalnızca romantizm düşünmeyelim yani. Bunu en net anlatan hikâye de Bir Orman Hikâyesi idi. Hikâye, siyasilerin rant alanı açmaları için imkan verdikleri bir şirketin ormanı nasıl talan etmeye çalıştıklarını ve bunun karşısında köylülerin "anamız, babamız" dedikleri ağaçları, ormanları nasıl korumaya çalıştıklarını, onurlu direnişlerini anlatıyordu. Suçlu ilan edilip itilip kakıldılar tabii. Tanıdık gelmiştir herhalde senaryo? Kitabın içindeki en sevdiğim öyküden bahsedip yazıyı bitirmek istiyorum. Ben en çok 'Birden Bire Sönen Kandilin Hikâyesi'ni sevdim. Öykünün o ürpertici havası, Sabahattin Ali'nin öyküde kullandığı betimlemeler, anlatıcının ruh hâli, aşk temasını taşıdığı metafor harikaydı. Gerçek gibi hissettiriyor, ama tabii bir metafor olduğunu anlamak da zor değil. Hikâye de bir adam anlatıcıyı Kandil'e benzeyen bir kuleye çıkartıyor ve burada ona birden bire sönen kandilin hikâyesini anlatmaya başlıyor. Burada 'kandil' aşkın, sevmenin ve sevilmenin insanı nasıl parlattığını göstermek için kullanılmış. Adam o sevgiyi kaybedince kandil de sönüyor elbet, etraf karanlığa gömülüyor. Hikâyenin sonunda adamın bir iskelete dönmesi de kaybettiği aşkının onu nasıl tükettiğini gösteriyor. Çok, çok iyi bir hikâye idi. Diğer aşk temalı hikâyelerindeki anlatım, fedakarlık, bağlılık ve sadakat güzeldi ama bu hikâye bütün havasıyla mükemmeldi, farklı ve mükemmel. Sabahattin Ali, 16 öykünün tamamında da çok güzel temalar seçmiş ve seçtiği temaları güzel, etkileyici ve derin eleştiriler ya da anlatım sunan hikâyelerle taçlandırmış. Evet, daha iyi olan hikâyelerde vardı ama bence hiçbirisi kötü değildi. Okuması da kolay bir eser, öyküler pek uzun değil. Öyle yorucu hikâyeler de değil. Ardını merak ettiriyorlar, sonuca ulaştırmak istetiyor. Tabii biraz açık kalmış gibi hissettirebilir. Onun da bilerek yapıldığı düşüncesindeyim, zira toplumu gözler önüne seriyor hikâye. Ve toplumun hikâyesi hep devam eder. Her zaman düşünmeye ve eleştirilmeye açıktır. O sebepten dolayı Sabahattin Ali'nin sonu okuyucuya bıraktığı yorumunu yapmak pek yanlış olmaz sanırım.

kalli 4 months ago

Bugünkü anlatımın ana kahramanı, çağ açıp çağ kapatan, "Fethedilemez!" denilen Constantinpolis'i, İstanbul yapan Fatih Sultan Mehmet Han. Anti kahraman ise tarihin en acımasız, en gaddar, en zalim hükümdarı olan Kont Vlad Drakula. Hikâyenin başlangıcı, Fatih Sultan Mehmed ile Vlad Dracula'nın…devamıBugünkü anlatımın ana kahramanı, çağ açıp çağ kapatan, "Fethedilemez!" denilen Constantinpolis'i, İstanbul yapan Fatih Sultan Mehmet Han. Anti kahraman ise tarihin en acımasız, en gaddar, en zalim hükümdarı olan Kont Vlad Drakula. Hikâyenin başlangıcı, Fatih Sultan Mehmed ile Vlad Dracula'nın çocukluklarına dayanıyor. 15. yüzyılın başlarındayız, yer ise Osmanlı Sarayı. İkili o zamanlar çok yakın arkadaşlar, hatta kan kardeşler. Birbirlerinden hiç ayrılmıyorlar, hep beraber oyun oynuyorlar, eğitimlerini beraber görüyorlar. Birbirlerine bu kadar bağlı olan iki arkadaşı azılı düşman yapan nedir peki? İkiliyi uzaktan uzağa izleyen bir çocuk daha vardır; Vlad'ın kardeşi Radu. Şunu sorabilirsiniz. 'Vlad ve Radu'nun Osmanlı Sarayı'nda ne işi var?' diyebilirsiniz. O zamanlar da Eflak&Boğdan İmparatorluğu Osmanlı'nın etkisi altındadır. O zamanların Eflak Kralı Voyvoda, iki oğlunu ayaklanma çıkmaması için saraya gönderir. Osmanlı'da bu iki oğlanı Voyvoda'ya karşı sarayda tutar. Tabii, bu bir esaret değildir. Zira Vlad ve Radu Osmanlı şehzadelerinin aldığı her eğitimi alır, onlardan ayrılmazlar. Vlad ve Mehmed birbirlerine bir söz vermişlerdir: "Koşullar ne olursa olsun birbirimize yardım edeceğiz." Vlad, Mehmed'e adeta hayrandır. Onu örnek almaya başlar. Mehmed, ülkesi için ne yapıyorsa aynısını yapmaya hazırdır. Günün birinde Vlad ve Radu, eğitim gereği Tokat kalesine gönderilir. Mehmed ile yolları tamamen ayrılır. Tokat'ta yaşadıkları Vlad'ın Osmanlı'ya duyduğu hayranlığı söndürürken, nefretini de körüklemiştir. Saraya geri dönerler. Radu sadık bir Osmanlı hizmetkârı olurken Vlad Osmanlı'da düşman olan bir genç olmuştur. Vlad Eflak'a geri döner. Bu arada babası da suikast sonucu öldürülmüştür. Bu durum Vlad'ın nefretini iyice körüklemiştir. Vlad, Kont Vlad olurken Mehmed ise Sultan Mehmed olmuştur. Öncelikle işe babasının ölümünden sorumlu olan herkesi öldürmekle başlar. Öyle zalim yöntemler kullanmıştır ki Kont Vlad, kendisine Dracula lakabı takılır; şeytanın oğlu. Kont Vlad, insanları hayati organlarına zarar vermeyecek şekilde kazıklara oturtur, karşılarına geçip zevkle ölümlerini izler. Vlad'ın yaptığı zalimlikler Sultan Mehmed'in kulağına gider. İlk başta işi diplomasi yoluyla çözmek ister. Zira çocukluk hatıralarına ihanet etmek istemez Fatih. Eflak'a birkaç elçi gönderir. Ondan yaptıklarına son vermesini ister. Kont Vlad, elçilere şöyle söyler: "Sizi dinlememi istiyorsanız, sarıklarınızı çıkarın." Elçiler bunu kabul etmezler. O zaman Vlad korkunç bir gülümseme ile ekler: "O zaman sarıklarınız sonsuza dek başınızda kalsın." Askerlerine emir verir. Emri alan askerler her bir elçinin kafasına sarıklarını 3 çivi ile çakıp onları Osmanlı sarayına geri gönderir. O noktadan sonra Sultan Mehmed, olayı diplomasi ile çözemeyeceğini anlar. Sultan Mehmed, Eflak'a sefer düzenler. Eflak ormanlarına geldiklerinde askerler büyük bir korkuya kapılırlar. Zira, Kont Vlad daha önce sefere gelmiş 20 bin kişiyi kazığa oturtup öldürtmüştür. Orman, adeta ceset tarlasına dönmüştür. Kont Vlad'ın yaptığı tek zalimlik bu değildir. Bir gün, bir ziyafet vereceğini söyler Kont Vlad. Saraya ne kadar ayyaş, haydut, hırsız varsa toplar. Onları yedirir, içirir. Daha sonra ise odanın tüm kapılarını kapattırıp odayı ateşe verir. İnsanlar cayır cayır yanarak hayatlarını kaybederler. Sultan Mehmed ve askerleri Kont Vlad'ın sığındığı kaleyi kuşatırlar. Karısı kalenin surlarından atlayıp intihar ederken Vlad, kargaşadan yararlanıp kaçar. Gün gelir, Vlad öldürülür. Fakat nasıl öldürüldüğü bilinmez. Kimi tarihçilere göre onu öldüren kendi askerleridir, kimine göre de Osmanlı tarafından idam edilir. Vlad'ın, kafası kesilir. Bir kazığa oturtulur. İstanbul'a getirilen kafası İstanbul'un sokaklarında dolaştırılıp teşhir edilir. Sultan Mehmed'in üvey annesi Mara Hatun, bu kafayı alarak Sırbistan'daki bir manastıra götürülür. Kafatası kutsal kabul edilir. Şimdi nerede olduğu bilinmez. Lâkin bir rivayete göre de Topkapı Sarayı'nda yer alan ve Yahya Peygamber'e ait olan kafatası aslında Kont Vlad'a aittir. Osmanlı Saraylarında yankılanan şen kahkahalardan büyük bir vahşete uzanan bir hikâye. Bu olay, Bram Stoker'ın yazdığı Dracula romanı ile ünlenir. Bram Stoker, Kont Vlad'ı ölümsüzleştirmiştir. Kitap, bir vampirin insanların kanını içerek hayatta kalmasını anlatır. Rivayet odur ki; Kont Vlad'da acımasızca katlettiği insanların kanını içmiştir.

kalli 4 months ago

Bugün sizlere, 1959 yılında trajik bir şekilde hayatını kaybeden 9 genç dağcının, gizemli ve korkunç ölümlerini anlatacağım. 1959 yılının Sovyet Rusya’sına gidiyoruz. Üniversite öğrencilerinden oluşan 10 profesyonel dağcı, Otorten Dağı’na ulaşma hedefiyle hazırlıklara başlar. Hazırlıklar eksiksiz şekilde tamamlanır ve 23…devamıBugün sizlere, 1959 yılında trajik bir şekilde hayatını kaybeden 9 genç dağcının, gizemli ve korkunç ölümlerini anlatacağım. 1959 yılının Sovyet Rusya’sına gidiyoruz. Üniversite öğrencilerinden oluşan 10 profesyonel dağcı, Otorten Dağı’na ulaşma hedefiyle hazırlıklara başlar. Hazırlıklar eksiksiz şekilde tamamlanır ve 23 Ocak 1959’da yolculuk başlar. Ekibin lideri 23 yaşındaki Igor Dyatlov’dur. Igor, yola çıkmadan önce bağlı olduğu spor kulübüne 12 Şubat’ta telgraf çekeceğini belirtir. Bu ayrıntı hikâyede büyük önem taşımaktadır. Otobüs, tren ve kamyon gibi vasıtalarla yürüyüşlerinin başlayacağı bölgeye ulaşan ekip, 26 Ocak’ta hedefe doğru yürüyüşe başlar. Başlarda yolculuk oldukça kolaydır, hava sıcaklığı kısmen idealdir. Kendilerini zorlayacak hiçbir şey yoktur; kumanyaları ve ekipmanları yeterlidir. 28 Ocak gününe gelindiğinde ekibin üyelerinden biri olan Yuri Yudin’in romatizma ağrıları çok artar. Devam edemeyeceğini söyleyerek eşyalarını arkadaşlarına dağıtır ve geri dönmeye karar verir. Bu durum onu derinden üzer. Fakat o ağrıların kendisini ölümden kurtaracağından çok daha sonra haberi olacaktır Yuri Yudin’in. Ural Dağları’nın eteklerine gelene kadar her şey normaldir. Lâkin o andan sonra her şey ters gitmeye başlar ve yolculuk oldukça zorlu bir hâl alır. Ortalığı sis kaplamış, görüş alanı düşmüştür. Hava sıcaklığı -30 dereceye kadar iner. Ancak yapılan en büyük hata, rotada yapılan hatadır. Bu hata onlara bir hayli pahalıya mal olur ve ekibi hedeflerinden saptırarak Kholat Syakhl adlı dağın yamacına kadar getirir. Mansi halkının yerel dilinde bu adın anlamı “Ölüler Dağı”dır. Ekip, dağın yamacına çadırlarını kurar. Sonlarının yaklaştığını bilmeden… Takvimler 12 Şubat 1959’u gösterdiğinde Igor’dan beklenen telgraf gelmez. İlk başlarda bu durum dikkate alınmaz; zira zorlu şartlar nedeniyle böyle gecikmeler normal kabul edilir. Ancak ailelerin baskıları artınca, 20 Şubat 1959’da gönüllü öğrencilerden oluşan bir arama ekibi Igor Dyatlov ve arkadaşlarını bulmak üzere yola çıkar. Ekibin kamp yaptığı alana ulaşıldığında etrafa saçılmış bazı eşyalar bulunur. Bunların çoğu karlar altında kalmıştır. Ayrıca birkaç çift bot da vardır. Çadır bulunduğunda ise oldukça ilginç bir manzarayla karşılaşılır: Çadır, içeriden bıçakla alelacele yırtılmıştır. İçeride kalın kıyafetler durmaktadır. Peki gençleri yarı çıplak hâlde, alelacele çadırdan kaçmaya zorlayan ne olabilir? Arama ekibi araştırmaya devam eder. Çadırdan yaklaşık 300 metre ileride Igor Dyatlov’un donmuş hâlde cesedine ulaşılır. Igor, bir ağaç dalına sarılı vaziyette bulunmuştur. Yine çadırın yakınlarında, bir sedir ağacının altında Yuri Doroshenko ile Yuri Krivonişenko’nun birbirlerine sarılmış hâlde cesetleri bulunur. Önlerinde küller vardır ve üzerlerinde yalnızca iç çamaşırları bulunmaktadır. Onlardan hemen sonra Zina ve Rustem’in cesetlerine ulaşılır. Rustem’in kafatasında çatlak vardır. Kalan dört dağcının cesedi ise karlar eridikten sonra, bir dere yatağının yakınlarında ortaya çıkar. Ludmila, Semyon ve Nikoloi, tıpkı Yuri’ler gibi birbirlerine yakın hâlde donmuş vaziyette bulunurlar. Nikoloi ve Ludmila’nın kafatasında ciddi kırıklar vardır. Ayrıca Ludmila’nın dili ve dudakları yoktur. Semyon’un ise kaburgaları ciddi şekilde ezilmiştir. Alex’e diğerlerine yakın bir yerde ulaşılır. O da donmuştur; ancak üzerinde belirgin bir travma izi yoktur. Cesetlere yapılan otopsilerde herhangi bir saldırı izine rastlanmaz. Ölüm sebepleri kayıtlara hipotermi ve aşırı soğuktan donma olarak geçer. Peki onları yarı çıplak, ayaklarında botları dahi olmadan çadırlarından kaçıran şey neydi? Bir yana, kafataslarında ve kaburgalarında kırıklara, çatlaklara sebep olan şey ne olabilirdi? Aileler ortaya çıkan rapordan elbette tatmin olmaz ve çocuklarının ölümünün araştırılmasını ister. Sunulan önerge AKP–MHP oylarıyla reddedilir. Ailelerin ve basının araştırma yapması yasaklanır, olayın üstü kapatılır. Olayla ilgili çeşitli rivayetler ortaya atılır. Kimileri bunun bir ayı saldırısı olduğunu söylerken, kimilerine göre de bu olay bölgede yaşayan Mansi halkının işidir. Ancak hiçbir darp izinin bulunmaması bu iki iddiayı da boşa çıkarmaktadır. Mansi halkına göre ise bu olay tamamen kötü ruhların işidir. Evet, o dağ kötü ruhlara aittir ve bu şeytani varlıklar kendi bölgelerine giren bu 9 genci korkunç bir şekilde katletmiştir. Aradan 20 yıl geçtikten sonra dosya yeniden açılır. Dağcıların kıyafetlerinde radyoaktif izlere rastlanır; bu, önceki raporlarda yer almayan bir detaydır. Şöyle bir ihtimal gündeme gelir: Sovyet Rusya bölgede gizli bir radyoaktif araştırma yürütüyordu ve dağcıların kamp kurduğu yerlere yakın bir noktada bir patlama yaşandı. Gençler bu patlamanın etkisiyle ya da yaşadıkları panikle kaçarken çeşitli uzuvlarından yaralandılar. Ludmila’nın dili ve dudaklarının olmaması da soğuktan kopup düşmüş olabileceği şeklinde yorumlanır. Askerî üs iddiası da dâhil olmak üzere ortaya atılan her şey teori olarak kalır. Dyatlov Geçidi Vakası asla tam olarak açıklanamaz. Sorular tam anlamıyla cevap bulamaz. Resmî kayıtlara geçen tek açıklama ise hep aynıdır: “Karşı konulamaz bir doğal güç.”

kalli 4 months ago

İvan İlyiç'in Ölümü

Lev Nikolayeviç Tolstoy

87 Gönderi

Evet, 2026'nın ilk kitabı ile karşınızdayım. Yıla biraz depresif bir eserle başlamış olsam da -gerçi klasiklerin kaç tanesi böyle değil ki?- Tolstoy ile başlamak iyi bir seçim, sanırım. Lev Tolstoy, Ivan Ilyiç'in Ölümü eserinde bir ölümü değil, yaşanmamış hayatı anlatıyor.…devamıEvet, 2026'nın ilk kitabı ile karşınızdayım. Yıla biraz depresif bir eserle başlamış olsam da -gerçi klasiklerin kaç tanesi böyle değil ki?- Tolstoy ile başlamak iyi bir seçim, sanırım. Lev Tolstoy, Ivan Ilyiç'in Ölümü eserinde bir ölümü değil, yaşanmamış hayatı anlatıyor. Aslında kitabı bu tek cümle ile de özetleyebilirim. Lâkin bir şeyler daha yazmak, eklemek istiyorum. Eser, Ivan Ilyiç'in ölüm haberiyle başlar. Bu şekilde okuyucuyu kitaba alıştırırken, ölüm gerçeğinin en basit ama aynı zamanda en gerçekçi haliyle yüzleştirir. Ölüm sonrası ardımızda bıraktıklarımızın halleri... Ne olacak değil? Nasıl yaşandı diye? sorarız. Meraka değil, düşünceye açıktır eser. Ardından da geriye dönüp, Ivan Ilyiç'in hayatına, saygın olduğunu düşündüğü yaşamına odaklanıyor. İşte tam bu arada "ölüm"ü bir kenara bırakıp "yaşanmamış hayat"a odaklanıyor Tolstoy. Ivan Ilyiç, tam anlamıyla bağ kurduğum bir karakter olmadı. Bana göre fazla düz ve soğuktu. Fakat tam olarak uzak hissettiğimi de söyleyemem, zira Ivan'ın yaşadığı hayat gibi hayatı, o sıradanlığı, yaşanmamışlığı ve boşluğu zaman zaman her birimiz yaşarız. Ivan Ilyiç'in seçimleri topluma göre doğru atfedilse onun hayatına baktığımızda koca bir yanlıştır. Kendi düşüncelerine önem vermeden, dışarıdan nasıl görüneceğine, saygınlığını korumaya dikkat ederek yaşar. Evet, saygınlık önemlidir. Fakat insana kendini unutturuyorsa tüm önemini yitirir. Hayatı kaba bir tabirle 'boş' kılar. Ölüm ile yüzleşince, yüzleşmek üzere olunca veyahut bunu hissedince hayatımızda bazı değişiklikleri gideriz, gitmek isteriz. Kendimizi buna zorunlu hissederiz. Belki en çılgın fikirlerimizi hayata geçirir, belki gönlümüzce gezer, eğleniriz, belki sevdiklerimize vakit ayırır, belki de en çok unuttuğumuz o kişiye; 'kendimize' yöneliriz. Belki de yapmak istediğimiz ama hayatın koşuşturmasını bahane ederek ertelediğimiz ibadetlere kendimizi verir. Yapmamız gereken şeyleri, yaşamamız gereken hayatı kaçırdığımızı 'ölüm' ile yüzleşince farkederiz. Ivan Ilyiç, tam anlamıyla böyle bir yüzleşme yaşıyor ve hayatını sorgulamaya başlıyor. Fakat... geç kalmışlık işte... Yaşadığı hastalık, acılarla beraber bir bilinç de kazandırır. Hayata dair düşünmeye başlar, çevresini fark eder. Fakat sadece fark eder, zira yeni bir hayat yaşamaya bir şeyleri değiştirmeye zamanı yoktur Ivan Ilyiç'in. Yalnızlığının farkındadır Ivan Ilyiç. Evet saygın bir yargıçtır, kurallara önem verir. İnsanlar onun önünde eğilirler. Lâkin bütün bunlar yalnız olmasına engel değildir, zira sahte bir saygı vardır burada. Zorunlu bir saygı. Mesela eşi Praskovya ile evliliği toplumun 'evlilik' baskısıyla olmuş, zorunlu bir evliliktir. Buna duygusal değil, mantıklı bakar Ivan Ilyiç. Proskovya Fyodornova için de bu böyledir. Ivan Ilyiç, eşinden destek görmez, aslında onu sevmez de... Hayat arkadaşı tarafından yalnız bırakılmıştır; bunun özeti kitabın en başlarında verilse de derinlere inince daha iyi anlarız. Kitabın ilk bölümünde; Ivan Ilyiç'in ölüm haberiyle beraber karısının maddi kaygılarla verdiği tepkiyi görüyoruz. Kocasının ölümüne değil, maddi olarak bir şeyler alıp almayacağı konusunda endişelendiği için üzülüyor. Bir insanı aynı yatağı paylaştığı hayat arkadaşı bile yalnız bırakıyorsa, diğerlerinin çok bir önemi var mıdır ki? Tabii, herkes Ivan'a karşı yapmacık değildir. Hizmetkârı Gerasim, ona saygı ve merhamet gösteren tek kişidir. Ona şefkat duyar, dürüst yaklaşır. Rol yapmaz Gerasim. Neyse odur. Tüm bu sahteliğin içinde Gerasim'i doğal bir konuma koyar Lev Tolstoy. Ivan Ilyiç'in çevresi ondan uzaklaşmaya başlar, hastalıklara beraber. Zaten uzaklardır ya. Fakat bu hastalık daha da uzaklaştırır. Bunun sebebi hastalığın bulaşıcı olması falan değildir tabii. Duyulan ölüm korkusudur asıl kaçma sebebi. İnsanlar ölümle yüzleşmekten korkarlar. Kimi insan yüzleşmekten kaçar, kimileri kaçmaz 'sahte' bir merhamet gösterir, başkasının acısına. Bu vicdan rahatlatma aracıdır, 'benim de başıma gelir.' düşüncesiyle empati kurmaktır. Fakat, gerçekten hissetmek yoktur burada. Sadece hissetmeye çalışmak, hissetmiş gibi yapmak vardır. Sadece belirli insanlar acımızı gerçekten anlayıp bize destek olurlar ve biz de bazı insanları gerçekten anlayıp destek oluruz. Ivan Ilyiç'in Ölümü, bizleri hayatın sahteliği ve gerçekliğiyle yüzleştirir. Yaşayamadığımız hayatımıza bakmanızı sağlar, ölüm'ün kaçınılmaz olduğunu daha en başında vurgularken hayatımızı yaşamamız gerektiğini bağırır. Ivan Ilyiç, şu sözlerle veda eder hayata: "Bitti! Ölüm bitti... o yok artık! Acılarını, ağrılarını unutur, ölüm korkusunu unutur, her şey biter ve gözler sonsuzluğa kapanır.