Raf Yorumu: Seris_Comment (@seris

1900

Bertolucci’nin Beş Saatlik Anıtı Bertolucci’nin “1900” filmi yalnızca bir sinema eseri değil, aynı zamanda tarihin, sınıf çatışmalarının, dostlukların ve ihanetlerin epik bir anlatımıdır. Film, iki çocuğun aynı gün doğumuyla açılır: biri toprak sahibi aristokrat bir ailenin varisi Alfredo (Robert De…devamıBertolucci’nin Beş Saatlik Anıtı Bertolucci’nin “1900” filmi yalnızca bir sinema eseri değil, aynı zamanda tarihin, sınıf çatışmalarının, dostlukların ve ihanetlerin epik bir anlatımıdır. Film, iki çocuğun aynı gün doğumuyla açılır: biri toprak sahibi aristokrat bir ailenin varisi Alfredo (Robert De Niro), diğeri ise yoksul bir köylü ailesinin çocuğu Olmo (Gérard Depardieu). Doğum anından itibaren kaderleri yan yana ama yolları farklı çizilmiş iki insanın hikâyesi, aslında tüm bir yüzyılın sınıfsal çatışmalarını temsil eder. Bu film, İtalya’nın 20. yüzyıl başındaki sosyo-politik çalkantılarını yalnızca karakterler üzerinden değil, görsel bir destanla anlatır. Bertolucci, kamerasını adeta bir tarihçinin kalemi gibi kullanır. Köylüler, toprak sahipleri, faşistler, sosyalistler… Hepsi bu büyük tabloda yerini alır. Filmin görselliği Vittorio Storaro’nun sinematografisiyle zirveye çıkar; her kare neredeyse bir yağlı boya tablo gibidir. Sarının, yeşilin, kırmızının pastoral bir ihtişamla ekrana akışı; toprakla insan arasındaki bağı gözlerimizin önünde ilmek ilmek örer. Oyunculuklar da filmin kalbinde ayrı bir destandır. Robert De Niro, aristokrat Alfredo’nun içsel boşluğunu, kararsızlığını ve kaypaklığını incelikle yansıtırken; Gérard Depardieu, Olmo’nun hırçın, saf ama devrimci ruhunu taşır. Donald Sutherland’ın canlandırdığı faşist Atilla ise belki de sinema tarihinin en rahatsız edici kötülerinden biridir: şiddetin, nefretin ve baskının cisimleşmiş hali. Burt Lancaster ve Dominique Sanda gibi isimler de filmin dev kadrosunu tamamlar. “1900”, sadece bir dostluk hikâyesi değildir; aynı zamanda bir kuşağın vicdan muhasebesidir. Kapitalizm ile sosyalizm arasındaki mücadele, sınıfsal adaletsizliklerin yarattığı öfke, devrim umudu ve faşizmin karanlık yükselişi… Hepsi bu filmin dokusunda birleşir. Bertolucci burada yalnızca bireylerin değil, bir ulusun ve bir yüzyılın ruhunu perdeye taşır. Beş saate yaklaşan süresiyle film, izleyiciden sabır değil, bir teslimiyet ister. Çünkü “1900”, bir çırpıda tüketilecek bir anlatı değildir; tarihin, insanlığın ve sinemanın devasa aynasıdır. İzledikten sonra insan, yalnızca iki karakterin dostluğunu ya da düşmanlığını değil, kendi içinde taşıdığı sınıfsal, tarihsel, duygusal çatışmaları da düşünür. Son sahnelerde Alfredo ile Olmo’nun yaşlanmış halleriyle birlikte hâlâ kavga etmeleri aslında bir metafordur: sınıf mücadelesi bitmez, sadece şekil değiştirir. Bertolucci bize bu destanı anlatırken, geçmişin gölgesinde bugünü ve geleceği de görmemizi ister.