şu an çayımı yudumlarken bir şey yazmazsam daha yazamam gibi düşündüm ve kitabın yarısında anlatmaya başlıyorum, bitirmedim çünkü eserin girizgahının bile ilginizi çekeceğini düşünüyorum. yazar önce masalın biçimsel özelliklerini sıralamayla başlıyor. bu özellikleri hepimiz biliyoruz ve işlevlerini bilmeden yıllardır ifade…devamışu an çayımı yudumlarken bir şey yazmazsam daha yazamam gibi düşündüm ve kitabın yarısında anlatmaya başlıyorum, bitirmedim çünkü eserin girizgahının bile ilginizi çekeceğini düşünüyorum.
yazar önce masalın biçimsel özelliklerini sıralamayla başlıyor. bu özellikleri hepimiz biliyoruz ve işlevlerini bilmeden yıllardır ifade ediyoruz. birinci özelik masalların her zaman "bir varmış bir yokmuş, ya da evvel zaman kalbur zaman içinde" gibi kalıp sözlerle başlaması. bu ifadeler bilinçdışı düzeyde çocuğa şu mesajı veriyor: okuyacağın hikaye, senin gerçekliğinden ve dünyandan tamamen bağımsız, farklı. yani dünyandaki yaşadığın problemleri, ebeveynlerine duyduğun öfkeyi bu masalın kahramanlarına yansıtıp, rahatlayabilirsin. hikaye dış dünyadan tamamen ayrık olduğundan ise kimse bu durumu keşfedemez ve şüphelenemez.
ikinci bir özellik ise kötü kahramanların vahşice yaptıklarının cezasını ödemesi. bu kısmı bazı aileler elekten geçirip, bazı anlatımları sadeleştiriyor. ancak tam olarak bu kısım, bir nevi çocukların arınma yaşadığı ve odipal evrede babasını rakip gören çocuğun (masalın kahramanı kız ise rakip anne olur) yaşadığı çaresizliğin, ezilmenin acısını kötü kahramana yansıtarak terapatik nitelik gösterdiği kısım.
üçüncü özellik ise her zaman mutlu final olması. çocuğun masal okumaya ikna olması için mutlu sona inanması gerekir. gelişim evrelerindeki sorunların bir temsili olan ve bunları biçimsel, kurgu, dil ve üslup ile maskeleyip bilinçdışı düzeyde belirten masallar, mutlu sonla bitmese çocuğun yaşadığı problemlerin her zaman açığa kavuşacağını, sıkıntıların mutlaka biteceğini çocuğa aşılamayaz.
yazar daha sonra masalların hangi gelişim evresine tekabül ettiğini masallarla paralel olarak anlatıyor. oral, anal, fallik, latency, genital evreleri açıkladıktan sonra hikayelerin çözümleme denemesini yapıyor. örneğin, oral dönemde haz kaynağı ağızdır, çocuk, doğumdan sonra başlayan preodipal evrede anneden ayrılmayı kabul edemez ve tekrar annesiyle birleşmeyi arzu eder. emme ve ısırma eylemleri de bu evrenin en net özellikleridir. hansel ile grethel'i düşündüğümüzde masalın kıtlığa işaret ederek başlaması, çocuğun oral dönemde yaşadığı sıkıntılara isabet edeceğinin mesajını veriyor. üvey anneleri ve babaları tarafından ormana bırakılmaları doğumu simgeliyor. tekrar tekrar geri gelmeleri de anne karnındaki rahatlığı geri kazanmak istemeleri ve zorluklardan kaçmak arzusu.
ilerleyen kısımda pastadan oluşan ev, her söylenene tamam diyen ve çocuğa sınır koymayan anneyi bir diğer yaklaşımla regresyonu yani gelişim evrelerinde kriz anlarında görülen gerilemeyi, bir önceki evreye geri dönmeyi sembolize ediyor. evin sahibi olan cadı ise kural koyan, çocukları sınırlayan, sorumluluk veren anneyi. bu cadının ölmesi ile birlikte preodipal evre resmi olarak bitiyor ve çocuk odipal evreye geçiş yapıyor.
deli kadın masalında, kadın karakter basit işleri bile anlamakta zorlanması, mantık dışı davranması itibariyla oral dönemi temsil ediyor. kocası ise altına düşkün, plan yapan, uygulayan, ceza veren ve aklını kullanan kişi olarak anal evreyi sembolize ediyor. anal dönemde haz kaynağı anüstür. bu dönemde en büyük haz, kakayı dışarı atma veya tutmadır. burada altına düşkünlük ile dışkı arasında bir bağlantı kurulur. çocuğun ilk birikimi veya oyuncağı kakasıdır. gelişim evrelerinden geçtikçe kaka çamura, çamur toprağa, toprak taşa ve en son taş, değerli madenler suretiyle altına olan ilgiye dönüşür. hatta freud bağırsak problemlerinin yaralanan para kompleksinden kaynaklandığını ifade etmiş.
masaldaki iyi anne hikaye başlamadan önce veya hemen sonra ölür veya evi terk eder. bu zaten doğumu simgeliyor. ancak neden preodipal anne ve üvey anne olarak iki farklı anne karakteri var. bunun sebebi de çocukların nesne değişmezliği becerisinin henüz gelişmemiş olması. o yaştaki çocuklar insanları tek bir hususla değerlendirebilir, iyi ya da kötü. çevresindekilerin iyi ile kötü hallerinin bir arada bulunabileceğini düşünemezler.
toparlamak gerekirse eğer bir çocuk bir masalı tercih ediyorsa ve ısrarla okumak istiyorsa o masalın karşılık geldiği sorunla başa çıkmaya çalışıyor demektir. öte yandan masal tercihleri değişmeye başlıyor ise de o evrenin bittiğini çocuğun farklı bir döneme geçmekte olduğunu açıklar. bu tercihlere müdahale edilmemesi ve yönlendirme yapılmaması gerekmektedir.
tüm ebeveynlere, ebeveyn adaylarına başta olmak üzere herkese tavsiye ederim.