Raf Yorumu: baran (@baran)

baran 2 months ago

Biat Etmemiz Gereken Tek Şey: İnsanlık Gezegenimiz bizden önce onlarca farklı türe ev sahipliği yapmış, yaşam açısından gözlemlediğimiz tüm gezegenlerden daha elverişli durumda olan fevkalade bir yuva. Her ne kadar, bu türlerin %99’u çeşitli sebeplerden yok olmuş olsa bile hala…devamıBiat Etmemiz Gereken Tek Şey: İnsanlık Gezegenimiz bizden önce onlarca farklı türe ev sahipliği yapmış, yaşam açısından gözlemlediğimiz tüm gezegenlerden daha elverişli durumda olan fevkalade bir yuva. Her ne kadar, bu türlerin %99’u çeşitli sebeplerden yok olmuş olsa bile hala binlerce türün evi konumunda. Bugün çoğu hayvanın, bitkinin, böceğin bir sürü türü olduğunu biliyoruz. Ama insan dediğimiz homo-sapiens türümüz şu an dünyada biricik. Diğer akrabalarımızı, çok uzun yıllar önce tahtalı köye yollamış durumdayız. Onlarla beraber diğer canlılar için de bir seri katilden farkımız yok aslında. Peki bunu niye yaptık, niye böyle gaddar bir türe evrildik. Geçmişe bakılırsa, ilk insan türleri besin zincirinin ortalarında bulunan, yırtıcılar için bir yemek, diğer hayvanlar içinse bir avcıydı. Bu sebepten kabileler şeklinde yaşar, yemek yenecekse beraber yer, doğan çocuk beraber büyütülürdü. Yani, aslında ölmemek için toplumu keşfetmiştik. Gelişen beynimiz ve bununla beraber gelişen kurgu ve el becerilerimiz, bizi birlik olarak ve çeşitli aletler kullanarak dünya üzerindeki her şeyi öldürebilecek bir türe çevirdi. Besin zincirindeki bu ani sıçrayışımıza yetişemeyen doğa, bizden kaçamayacak hale geldi. Evet, gücü keşfetmiştik. Artık gezegenin tek hâkimi bizdik. Bizden başka kimse yoktu ve istediğimizi yapabilirdik. Uzun yıllar bunu yaptık ama sonra bize o güç yetmedi, birbirimize de güç geçirmeliydik. Farklı yerlerde yaşadıkça ve çoğaldıkça, farklı şekilde geliştik, farklı şekilde dünyayı tanımaya ve ona hükmetmeye çalıştık. Sonra, bizle aynı fikirde olmayanla savaşmayı ve onu yenip yok etmeyi marifet bildik. Sadece fikir yapısı ve yaşadığımız toplumda da değildi mesele. Doğduğun anda seçemediğin kimlik de seni belirliyordu. Damarlarında akan kandan dolayı seni sınıflara ayıranlar, göz renginden dolayı seni uğursuz görenler, ten renginden dolayı başka bir türdenmişsin gibi bakanlar vardı. Halbuki hepimiz en başında bir değil miydik? Beraber yükselmemiş miydik? Beraber yaşayıp, beraber keşfetmiyor muyduk? Yetmiyordu, sınıflara ayırıp, sınıfımızdan olmayanları yok etmeliydik. Beyaz tenli ırkların yükselişinden sonra, artık insanlarda ikinci bir tür oluşmuştu. Siyahiler. Beyazlara karşı gelemeyecek durumdalardı ve diğerleri gibi yaşamalarına gerek yoktu. Alınıp satılmalı, zor işlerde kullanılmalı, keyfi bir şekilde öldürmelilerdi. Önemi yoktu, çünkü gücün tarafı belliydi ve istediklerini yapabilirlerdi. Uzun yıllar böyle devam etti. Ten rengi dışında fark bulunmayan o insanlar, hep lanetli görüldü, hep ezildi. Aslında bu durumu Stanford hapishane deneyinden anlayabiliyoruz. Rastgele gruplara ayrılan insanlardan bir kısmı gardiyan, bir kısmı mahkûm oluyor. Ve gücünü keşfeden gardiyanlar, mahkumlara ağır işkenceler etmeye başlayınca deney daha başında sayılabilecek bir noktada durduruluyor. Güç, bizi er ya da geç yozlaştırmaya başlıyor. Two Distint Strangers filminde de bu sınıf farkı ve gücün yozlaştırmasını çok net bir şekilde görüyoruz. Ana karakterimiz, kız arkadaşının evinden çıkıp, kendi evine gidip köpeğini beslemek isterken beyaz bir polis memuru tarafından sürekli olarak öldürülüyor ve sonra tekrar aynı noktada uyanıyor ve farklı şekilde ama suçsuz biri olarak tekrar ölüyor. Ana karakterimizin köpeğini ve evini gördüğümüz sahnede evin duvarında onun ve köpeğinin soylu bir şekilde resmedildiği bir tablo var. Ezilmiş olmasından dolayı, imrenerek baktığı o kişilerden biri gibi olmak istediğini burada görüyoruz. Sürekli olarak öldüğünü fark edip, kız arkadaşına bu durumu anlattığında da kız arkadaşı silahını vermeyi teklif ediyor, şaşırıp senin silahın mı var diye sorulunca da “Amerika’da siyahi bir kadın olarak, tabii ki” cevabını alıyor. Kendi korumak için yasalara güvenmiyor, çünkü o da yasaların onun için işlemediğinin farkında. Ve son olarak ana karakterimizin polisle arabadaki sohbetindeki, biz de beyazlarla aynı şeyleri yapıyoruz ama onlar ceza almazken biz müebbet yiyoruz sahnesi. Polis bu söze yasaların herkes için aynı işlediğini ama siyahların suç işlediğini söylüyor. Burada da görüyoruz ki aslında konu yasalar ya da suç değil, kimin işlediği. Bu durumlara ve filme baktığımızda güç denen kavramın tehlikesini çok net bir şekilde görüyoruz ama bizim olayımızın bu olmaması gerekiyor. Biz insanız, insanlığın parçalarıyız, birbirimize baktığımızda boyamızdan, rütbemizden, soyumuzdan daha öte şeyler görmeliyiz. Biz seven, acı çeken, acıkan, üşüyen korkan insanlarız. Ve hepimiz aynıyız. George Floyd’un ‘I can’t breathe’ diyerek can vermesi, sadece o andaki durumunu anlatmamalı bize. Dünyadaki her ayrıştırılan, ırkçılığa maruz kalanın nefes almakta zorluk çektiğini anlatmalı. Biz insanız ve biat etmemiz gereken şey güç değil, insanlığımız.