Raf Yorumu: | Gülce | (@hurindane)

Spoiler içeriyor Film konusu: 40 yaşındaki Leyla, tüm hayatını anne babasına ve dört erkek kardeşine bakmakla geçirmiştir. Aile, uluslararası ekonomik yaptırımların pençesine düşmüş bir ülkede sürekli tartışır ve borçların altında ezilir. Kardeşler iki yakalarını bir araya getirmeye çalışırken Leyla bir fikir bulur.…devamıFilm konusu: 40 yaşındaki Leyla, tüm hayatını anne babasına ve dört erkek kardeşine bakmakla geçirmiştir. Aile, uluslararası ekonomik yaptırımların pençesine düşmüş bir ülkede sürekli tartışır ve borçların altında ezilir. Kardeşler iki yakalarını bir araya getirmeye çalışırken Leyla bir fikir bulur. İnsan, uzun süre aynı düzenin içinde kaldığında, o düzen ne kadar yıpratıcı olursa olsun, bozulmasını bir tehdit olarak algılamaya başlar. Hatta zamanla mutluluk bile riskli bir ihtimale dönüşür. Leyla’nın Kardeşleri tam da bu ruh hâlinden seslenen bir film. Değişmenin değil, değişememenin; başkaldırının değil, suskunluğun ve alışılmış çaresizliğin hikâyesi. Ailenin erkeklerinden biri olan Alirıza’nın içinde bir umut vardır. Ne var ki bu umut korkuyla çevrilidir. Babasına duyduğu saygı, onun iradesinin önüne geçer. Doğru olduğunu bildiği şeyleri yapamaz; yanlış olduğunu bildiklerine ise ses çıkaramaz. Sürekli tekrarladığı “Kimseyi zorlayamayız” cümlesi, aslında bir ahlaki ilke değil, bir geri çekilme biçimidir. Alirıza bilir ama eyleme geçmez; hisseder ama risk almaz. Babaya, yani ataya karşı gelmek onun için hâlâ aşılmaz bir sınırdır. Leyla ise filmin asıl taşıyıcısıdır. Kendi hayallerinden vazgeçmiş, hayatını ailesine adamış, yükü sessizce sırtlanan bir kadındır. Ne var ki bu fedakârlık ona ne söz hakkı ne de takdir kazandırır. Aksine, aile içinde bir suçlu arandığında ilk bakılan kişi hep Leyla olur. Aileyi bu ekonomik ve manevi çıkmazdan kurtarmaya çalışan odur; fakat film boyunca kadın olmanın getirdiği görünmez ama ağır engellerle mücadele etmek zorunda kalır. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, kardeşlerin Manouchehr’in ortağıyla görüşmeye gittiği sahnedir. Bu görüşme “erkek işi” olarak tanımlanır ve Leyla’dan evde kalması istenir. Oysa ailenin düzenli maaş alan tek üyesi Leyla’dır; herkesin geçimini fiilen sağlayan odur. Buna rağmen ondan beklenen, yanlış kararlara sessiz kalması, olan bitene razı olmasıdır. Leyla’nın emeği görünmez, sesi gereksiz, varlığı ise ancak ihtiyaç duyulduğunda hatırlanır. Filmin kırılma anlarını oluşturan törenler ve seremoniler bu dışlanmayı daha da görünür kılar. Açılış töreninde, reislik unvanının peşinden gidilen gösterişli düğünde kadınlar kenara çekilir. Olan biten her şey erkekler arasında gerçekleşir. Kadınlar yalnızca uzaktan bakar; kararların, hataların ve sonuçların dışında bırakılır. Leyla’nın iç dünyasına en çok yaklaştığımız anlardan biri, Alirıza ile balkonda yaptığı konuşmadır. Alirıza ona, “Alaaddin’in sihirli lambası bende olsa ne dilerdin?” diye sorar. Leyla’nın cevabı filmin belki de en yalın ve en acı itirafıdır: “Bir sırtımı yaslayabileceğim bir abla.” Bu cümle, yalnızlığın tanımını yeniden kurar. “Yalnız insan kime denir?” sorusuna verilecek en doğru cevaplardan biri şudur: Kız kardeşi olmayan kadın. Annesi ve babası tarafından anlaşılmayan, evi fiilen ayakta tutan ama emeği görmezden gelinen bir kadının dayanacak bir omzu yoktur. Herkes çocuk sahibi olunca anne-baba olmadığı gibi, her kardeş de güvenli bir sığınak olamaz. Ailede herkes aslında pek çok şeyin farkındadır; fakat hiç kimse babaya, yani köklü otoriteye karşı çıkamaz. Filmin ironik anlarından biri de “Kaç kızdan sonra erkek çocuk olursa babama bakar?” söylemidir. Oysa bu ailede gerçek sorumluluğu alan, yükü taşıyan kişi Leyla’dır. Ataerkil düzen, sorumluluk almayan ve riskten kaçan erkeklere bu cümleyi kurma konforunu sunarken, sorumluluğu üstlenen kadını görünmez kılar. Babanın temel talebi saygıdır. İlk bakışta bu talep anlaşılabilir görünür; ancak zamanla ortaya çıkar ki onun için esas mesele para değil, gösteriştir. Saygınlığın, ekonomik güçle değil, sembollerle kurulabileceğine inanır. Oysa para olduğunda saygınlık kazanılacağının bile farkında değildir. Final sahnesinde Leyla’nın herkese ağlamasına rağmen babasına ağlamaması, filmin duygusal doruk noktasıdır. Babasının ölümü Leyla’yı mutlu etmez; fakat onu bir ölçüde özgürleştirir. Yine de bu özgürlük tamamlanmış değildir. Baskı, sorumluluk ve vicdan yükü hafiflemiştir ama tamamen yok olmamıştır. Erkek kardeşin dans etmeye devam etmesi, doğum gününün sürmesi hayatın erkekler için kesintisiz akışını simgelerken; Leyla’nın babasına bakıp yüzünde beliren o buruk tebessüm bir umut değil, bir farkındalık anıdır. Film tam da bu noktada susar. Seyirciyi rahatlatmaz, bir kurtuluş hikâyesi anlatmaz. Geriye tek bir soru bırakır: Bundan sonra ne olacaktır? Belki büyük bir değişim olmayacaktır. Ama Leyla artık neyi taşıdığını, neyin kendi yükü olmadığını bilmektedir. Ve bazen bu bilme hâli, bir hayatı kökten değiştirmese bile, insanın kendini tüketmesini durdurur. Ve daha neler yazılabilir bu sayfaya fakat bu kadar benim için yeterli... Leyla'nın o çabasını izlerken sanki kendiniz yaşıyor gibi yoruluyorsunuz ve her şeye rağmen pes etmeyen bir kadının en sonraki çaresiz sessizliğini görüyorsunuz. Sadece bakışları ile konuşuyor. 🌹İyi izlemeler...