Raf Yorumu: Emreseyhan (@emreseyhan)

Spoiler içeriyor “Agnostisizm ve İlahi Tragedya” kitabını okurken çoğu yerde Diamond Tema ile aynı düşünceler içinde olsam da zıt olduğumuz birçok noktayı fark ettim. Bir yaratıcı var mı, yok mu henüz bilemiyor olabiliriz; ancak bir tanrının olması benim için önemli değil sonraki…devamı“Agnostisizm ve İlahi Tragedya” kitabını okurken çoğu yerde Diamond Tema ile aynı düşünceler içinde olsam da zıt olduğumuz birçok noktayı fark ettim. Bir yaratıcı var mı, yok mu henüz bilemiyor olabiliriz; ancak bir tanrının olması benim için önemli değil sonraki dünya var mı, yok mu henüz bilemiyor olabiliriz; fakat sonraki dünyanın olmasını istiyorum düşüncesindeyim. Ben kendimi zayıf agnostik olarak görüyorum ve düşüncelerimi savunurken bir pasifistin gerçek dışı dünyasından değil, görünenin malum gerçekleri üzerinden hareket etmek istiyorum buradan yola çıkarak yazarın, yer yer güzel ve mücadeleci kelimeler kullansa bile olabildiğince pasifist olduğunu düşünüyorum. Yazar ile ayrıştığımız bir başka konu ise din kavramı üzerine çünkü yazar, din kavramını dar bir kalıbın içine sokuyor ancak bence din, sonraki dünya ile ilgili herhangi bir şey olabilir ve bu dine inananlar, medeniyetin özgür ilerleyişini engellemediği sürece kendi sosyal yaşamlarında istedikleri gibi özgürce inanmakta özgürdür. Bence güçlü agnostiklerin, tanrı kavramının asla bilinemeyeceğini iddia etmeleri de teizm ve ateizm kadar bir inançtır; çünkü buradaki inanç, bilinemezliğe inanmaktır bu bakımdan, bir görüşe körü körüne bağlanıp yargıyı askıya almaktansa bilimin ışığında, değişime açık temel gerçekleri savunabiliriz. Kötülük probleminden yola çıkarak düşünüyorum yazar, nasıl oluyor da tanrı’nın kesin bir şekilde iyi olması gerektiğini söyleyebiliyor şöyle de denemez mi: “tanrı, her şeye gücü yetendir ve kötüdür” çünkü iyilik ve kötülük kavramları biz insanların tanımladığı kavramlardır diğer yandan, eğer “imtihan” kavramından bahsedecek olursak, buna gereksinim duyan bir tanrı, tanrı tanımıyla her bakımdan çelişiyordur. Kitap ile ilgili son olarak söyleyebileceklerim şunlar Agnostikler için bir Tanrı Yanılgısı olmuş; ancak pasifist düşünceler ve alıntılarla mücadele boğulmuş ben karşı tarafın rezilliklerini ve agnostik düşüncenin daha detaylı bir şekilde anlatılmasını isterdim. 8/10 Son birkaç bin yıl içinde büyük bir sıçrama yaptık; hâlâ birçok kişinin aklının alamadığı ölçüde geliştik ve birçok dinden kurtulduk öyle ki eskinin hak dinleri, bugünün mitolojileri hâline geldi muhtemelen bugünün hak dinleri de geleceğin mitolojileri olacak. Dindar insanların varlığı, dinin kazandığının göstergesi değildir bunun için dünyada agnostik ve laik yaşayan insanların oranlarına bakmak gerekir benim düşünceme göre din, gün geçtikçe kaybetmektedir; zira kaybetmeye mahkûmdur çünkü bugünün dinleri, yarının mitolojisidir. Karneades “hiç bir şeyi bilmediğimi de kesin olarak bilemem”