Raf Yorumu: Essi (@essi)

essi 2 months ago

Spoiler içeriyor Kapaktaki çizim hoşuma gittiği aldığım defterin, kapak tasarımının Ezo Sunal'a ait olduğunu fark ettim. İçinde "Nora Luca" yazdığı için merak edip araştırdım ve Gadjo Dilo filminin müziği olduğunu öğrendim. Bu filmi izlemeye karar verdim. Gadjo Dilo (Çılgın Yabancı), Fransız olan…devamıKapaktaki çizim hoşuma gittiği aldığım defterin, kapak tasarımının Ezo Sunal'a ait olduğunu fark ettim. İçinde "Nora Luca" yazdığı için merak edip araştırdım ve Gadjo Dilo filminin müziği olduğunu öğrendim. Bu filmi izlemeye karar verdim. Gadjo Dilo (Çılgın Yabancı), Fransız olan Stéphane’ın Romanya’ya gelmesiyle başlayan ve onun Roman topluluğuyla kurduğu ilişki üzerinden yabancılık, aidiyet, kültürel farklılık ve önyargı konularını anlatan bir film. Filmin başında Stéphane, Nora Luca isimli bir şarkıcıyı bulmak için Romanya’ya gelir. Nora Luca, Stéphane’ın ölen babasının çok sevdiği bir şarkıcıdır. Babası bir gezgindir ve Suriye’de hayatını kaybetmiştir. Stéphane babasını çok tanıma fırsatı bulamamıştır. Babası ölmeden önce sürekli Nora Luca’nın şarkısını dinlediği için Stéphane, babasının geçmişinden bir parçaya ulaşabileceği düşüncesiyle Nora Luca'yı aramaya başlar. Stéphane, Romanya'da bir köye gelir ve kendisine kalacak bir yer arar fakat onu içeri almak istemezler. Tam bu sırada sarhoş halde olan Izidor ile karşılaşır. Izidor'un oğlu Adriani hapistedir ve onun Romanlara karşı önyargılı olan gadjolar yüzünden hapse girdiğine inanmaktadır. Stéphane, Izidor'un yanına gider. Izidor'a Nora Luca'yı aradığını anlatmaya çalışır. Stéphane ile Izidor aynı dili konuşmamalarına rağmen aralarında bağ oluşur. Izidor, Stéphane’ı kendi oğlu yerine koyar ve onu evine götürür. Stéphane’ın köyde kalması başlangıçta Roman köylüler tarafından pek hoş karşılanmaz. Çünkü o bir "gadjo" yani Roman olmayandır. Ancak zaman geçtikçe Stéphane onların yaşamına ve kültürüne dâhil olmaya başlar. İnsanların günlük hayatlarını, geleneklerini, müziklerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini gözlemledikçe Roman toplumuna dair başlangıçtaki yabancı bakışı değişir. Roman topluluğuyla yakınlaşmaya başlar. Bu sırada Stéphane'ın Nora Luca'yı bulma çabası da devam etmektedir. Müzik çalmak için gittikleri bir düğünde Fransızca bilen bir çocuk ile konuşur. Bu sayede Izidor'un Nora Luca'yı tanıyabilecek Milan adında bir müzisyen arkadaşının olduğunu öğrenir. Stéphane ve Izidor, Milan'ın evine gitmek için yola çıkarlar. Yanlarında ona hediye etmek için bir şişe içki götürürler. Ancak oraya vardıklarında Milan'ın öldüğünü öğrenirler. Bunun üzerine mezarına giderler. Milan'ın oğlu mezarın başında şarkı söylemeye başlar. Izidor ise içkiden bir yudum aldıktan sonra mezarın üzerine içki döker ve dans eder. Gadjo Dilo filminde müzik yalnızca eğlence amacı taşımaz. Müzik, Romanların geçmişini, duygularını ve kültürünü taşıyan bir unsurdur. Ölümün karşısında bile şarkı söylemek ve dans etmek, onların yaşamla ölüm arasındaki ilişkiyi kendi kültürleri içerisinde nasıl anlamlandırdıklarını gösterir. Stéphane da zamanla bu dünyayı dışarıdan izlemek yerine onların arasına karışmaya başlar. Köye döndüklerinde Stéphane artık ilk geldiği zamanki yabancı değildir. Köy halkı onu benimsemeye başlamıştır. Roman kadınlardan biri olan Sabina, kocasını Belçika'da bırakıp köyüne dönmüş ve yabancıları sevmemektedir. Başlangıçta Stéphane'a karşı mesafeli olan Sabina da zamanla onunla yakınlaşır. Roman kültürünü öğrenmek isteyen Stéphane, Sabina ile Roman kültürü üzerine kaset kayıtları yapmaya başlar. Bu kayıtlar Stéphane'ın Roman kültürünü tanıma isteğini gösterirken, aynı zamanda Sabina ile arasında duygusal bir yakınlık oluşmasını da sağlar. Aralarındaki ilişki ilerleyerek hem duygusal hem de fiziksel yakınlığa dönüşür. Izidor'un oğlu Adriani hapisten çıkıp köye döner. Köy halkı onun dönüşüne çok sevinir. Ancak Adriani kendisini hapse attıranlardan intikam almak istemektedir. Barda Roman olmayan bir adamı öldürür ve bunun sonucunda onu takip eden kalabalık köye gelir. Romanlardan nefret eden bu insanlar köye geldiklerinde halk kaçmak zorunda kalır. Adriani ise bir evin çatısına saklanır. Kalabalık köyü ateşe verir ve Adriani saklandığı yerde yanarak ölür. Izidor ise o sırada bir eğlencede şarkı söylemektedir. Oğlunun öldüğünü öğrendiğinde büyük bir yıkım yaşar. Bu olay, filmdeki en büyük kırılma noktalarından biridir. Stéphane'ın giderek bağ kurduğu topluluk artık yok edilmiştir. Daha önce yalnızca araştırdığı ve anlamaya çalıştığı bir kültür, artık onun gözlerinin önünde büyük bir kayıp yaşamıştır. Filmin sonundaki Stéphane sahnesi ise bütün hikayeyi anlamlandıran en önemli bölümlerden biridir. Stéphane arabasıyla giderken durur ve toprağa bir çukur kazmaya başlar. Roman kültürü hakkında kaydettiği kasetleri kırar, notlarını yırtar ve hepsini çukura gömer. Daha sonra çukurun üzerine içki dökerek dans eder. Sabina'nın arabada uyandıktan sonra Stéphane'ı görmesi ve ona gülümsemesiyle film biter. Stéphane başta Roman kültürünü sadece öğrenmek ve kayıt altına almak isterken, zamanla bu insanların hayatına gerçekten dâhil olur. Onları tanır, onlarla yaşar ve yaşadıkları acıya da ortak olur. Bu nedenle finalde yaptığı şey, artık onları dışarıdan gözlemleyen bir gadjo olarak kalamayacağını göstermektedir. Filmin en önemli noktası Stéphane’ın geçirdiği değişim. Başta babasının sevdiği şarkıcıyı bulmak için Romanya’ya gelen bir yabancı. Fakat köyde kaldıkça Romanları, onların kültürünü ve müziklerini tanımaya başlıyor. Başta kendisini istemeyen insanların arasında zamanla kabul görüyor ve onlarla güçlü bağlar kuruyor. Bu yüzden Gadjo Dilo, sadece Nora Luca’yı arayan bir adamın hikayesi değil; farklı bir kültürü tanımanın, önyargıları aşmanın ve zamanla kendini o insanların arasında bulmanın hikayesidir.